Lopital qaydası (teoremi) (həmçinin Bernulli — Lopital qaydası [1]) — funksiyaların limitinin tapılması metodudur. Bu metod ən çox qeyri-müəyyənliklərinin tapılmasında istifadə olunur. Metodu əsaslandıran teorem iddia edir ki, bəzi şərtlərdə funksiyaların əlaqəsinin limiti onların törəmələri limitinə bərabərdir.

Dəqiq qısa fikirRedaktə

Lopital teoremi:

  1.  ;
  2.    ---  ətrafında differensiallaşdırır;
  3.   --- -nın ətrafında təyin olunur;
  4.   olur,

onda   olar.

Limitlər həmçinin birtərəfli ola bilər.

TarixRedaktə

Qeyri-müəyyənliklərin bu cür açılış üsulu 1696-cı ildə müəllifi Giyom Lopital olan "Analyse des Infiniment Petits" dərsliyində dərc edilmişdi. Metodu ilk kəşf edən İohan Bernulli məktubunda Lopitala bu haqda bildirmişdi. [2]

MənbəRedaktə

  1. http://lib.mexmat.ru/pr/matan_gavr_1.pdf
  2. Paul J. Nahin, An Imaginary Tale: The Story of  , p.216