Məhəmməd Kəngərli

Məhəmməd Kəngərli — Azərbaycan Milli Mərkəzinin rəhbəri[1] mühacir, Məhəmməd Əmin Rəsulzadənin şəxsi həkimi. 14 yaşından etibarən Müsavat partiyasının Gənc Azər təşkilatının üzvü olub.[2] 1939-cu ildə SSRİ-Finlandiya müharibəsində iştirak edib. Daha sonra II Dünya Müharibəsində almanlar tərəfindən əsir götürülən o Azərbaycan legionunda hərbi həkim vəzifəsində xidmət edib.

Məhəmməd Kəngərli
Məhəmməd Kəngərli.jpg
Doğum tarixi
Doğum yeri Şuşa
Vəfat tarixi (92 yaşında)
Vəfat yeri Ankara Türkiyə Türkiyə
Vətəndaşlığı Rusiya İmperiyası Rusiya İmperiyası
Azərbaycan AXC
SSRİ SSRİ
Türkiyə Türkiyə

Həyatı və fəaliyyətiRedaktə

Məhəmməd Kəngərli 1914-cü ilin yanvarın 10-da Şuşada anadan olub.[2] 1928-ci ildə 14 yaşında ikən Müsavat partiyasının Gənc Azər təşkilatına üzv olmuşdur. Orta təhsilini başa vurduqdan sonra 1933-cü ildə Universitetin tibb fakultəsinin rus bölməsinə daxil olmuş, daha sonra isə Leninqrad Hərbi Akademiyasına daxil olaraq 1939-cu ildə də oranı bitirmişdir. Akademiyanı bitirdikdən sonra SSRİ-Finlandiya müharibəsində hərbi həkim kimi iştirak edib.[3] Tibbi batalyonla birgə finlərə əsir düşür. Bir il sonra əsirlər tərəflərə geri verilərkən Məhəmməd bəy sovet ordusuna geri qaytarılır.[4]

1942-ci ildə II Dünya Müharibəsində almanlara əsir düşüb. Əsir düşdükdən sonra Azərbaycan legionunda hərbi həkimi kimi fəaliyyət göstərib. II Dünya Müharibəsindən sonra Almaniyada çətin şəraitdə yaşayan Məhəmməd Kəngərli 1952-ci ildə Türkiyəyə gəlib Ankarada Azərbaycan Milli Mərkəzində və Azərbaycan Kültür Dərnəyində fəaliyyət göstərmişdir.[2] 1954-cü ildə ailə həyatı qurub.[4] 1952-1979-cu ildə Türkiyənin Sağlıq və Sosial yardım nazirliyinin müxtəlif xəstəxanalarında baş həkim, sağlıq müdiri, Qızılaypara baş müdir köməkçisi, Türkiyənin Bonndakı səfirliyində müşavir vəzifələrində fəaliyyət göstərib.[2] 1963-cü ildə Kipr hadisələrində ora gedərək Qızılaypara xəstəxanasını qurmuşdur. 1971-ci ildə Hindistan Pakistan arasındakı Kəşmir müharibəsi dövründə "Qızıl aypara" dərnəyi adından müharibə bölgəsinə ezam olunub. Oradakı fəaliyyətinə görə də dəfələrlə şərəf medalları ilə təltif edilib.[4] Sonradan Türkiyədə Anıtlar dərnəyinin rəhbəri olaraq fəaliyyət göstərib. Yaşadığı dövr ərzində Ankarada nəşr edilən "Azərbaycan" jurnalında milli mübarizə ilə bağlı çoxlu sayda məqaləsi dərc edilib. 17 avqust 2006-cı ildə Ankarada dünyasını dəyişib. [5]

Həmçinin baxRedaktə

İstinadlarRedaktə

  1. Nəsiman Yaqublu (2013). Məhəmməd Əmin Rəsulzadə ensiklopediyası (PDF). Bakı. səh. 405.
  2. 1 2 3 4 Nəsiman Yaqublu (2008). Bakının qurtuluşu (PDF). Bakı: Adiloğlu nəşriyyatı. səh. 251-252. ISBN 9789952250961.
  3. Şəhanə Rəhimli (16 aprel 2018). "Kəngərlinin Rəsulzadə haqqında dedikləri". azvision.az. 8 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 sentyabr 2020.
  4. 1 2 3 "Rəsulzadənin yaxın dostu olan Kəngərlinın qızı atası haqqında". aqreqator.az. 28 may 2019. 8 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 sentyabr 2020.
  5. "Doktor Məhəmməd Kəngərli 17 Avqust 2006 tarixində Haqqın rəhmətinə qovuşdu". azerphoto.com. 2006. 8 sentyabr 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 8 sentyabr 2020.