Məhəmməd Sultan mirzə

Məhəmməd Sultan mirzə (1375-1403) — Qiyasəddin Cahangir mirzənin oğlu, Əmir Teymurun nəvəsi, Teymurlular imperiyasının vəliəhdi, sərkərdə.

Məhəmməd Sultan mirzə
Wedding of Timurid Princes.png
Doğum tarixi 1375[1]
Vəfat tarixi 13 mart 1403(1403-03-13)
Vəfat yeri
Atası Qiyasəddin Cahangir mirzə

HəyatıRedaktə

Məhəmməd Sultan mirzə Qiyasəddin Cahangir mirzə oğlu Barlas 1375-ci ildə anadan olmuşdu. Anası Xarəzm xanı Hüseyn Sufinin (?-1372) qızı Xanzadə bəyimdir (Ağsufi Sevin bikədir) (1360—1411). Atası onun dünyaya gəlməsindən az sonra dünyasını dəyişmişdi.

Əmir Teymur 1386-cı ildə Cəlairilər sultanlığını tutmuşdu. Həmin vaxt Məhəmməd Sultan mirzə 10 yaşında Təbrizin valisi təyin edilmişdi.

Məhəmməd Sultan mirzə 1391-ci ildə babası ilə bərabər Toxtamışa qarşı səfərdə iştirak etmişdi. Kondurçay ətrafindakı döyüşdə Teymurlular ordusunun mərkəzi hissəsinin komandanı olmuşdu.[2]

Məhəmməd Sultan mirzə 1397-ci ildə Fərqanə vilayətinin hakimi təyin edilmişdi.

1398-ci ildə Hindistan səfərinə çıxan Əmir Teymur ilk öncə İndus hövzəsini ələ keçirən nəvəsi - Məhəmməd mirzə ilə birgə Hindistana daxil olarkən Dehli Türk Sultanı Mahmudun ordusu ilə qarşılaşmış, Hindlilərin döyüş filləri Teymur süvarilərinin qarşısında duruş gətirə bilməmiş, döyüş meydanı kəsik xortumlar və ölü fillərlə dolmuşdu. Əmir Teymur böyük bir zəfərlə Dehli şəhərinə girərkən, Sultan Mahmud Qucurat krallığına sığınmış, din adamlarının xahişi ilə xalq bağışlanmış, 200 illik Türk Sultanlığının xəzinəsi Əmir Teymurun əlinə keçmişdi. Dehlidə xütbəni öz adına oxutduran Əmir Teymur Hindistan imperatoru kimi iki həftə sonra böyük qənimət və fillərlə geri dönmüşdü.[3] Dönərkən, Kəşmir hakimi ona tabe olacağına and içdiyindən Əmir Teymur Kəşmirə toxunmamış, Pəncaba Seyid Xızırı vali təyin etmişdi.

Məhəmməd Sultan mirzə 13 mart 1403-cü ildə Afyonqarahisarda aldığı yaradan vəfat etmişdi.

AiləsiRedaktə

Arvadları və kənizləriRedaktə

ÖvladlarıRedaktə

Xanikədən

  • Yəhya : Şahrux Mirzənin qızı Payanda Sultan Ağa ilə ailə qurmuşdu.
  • Ağa Biki (d. 1419): Uluqbəy ilə evlənmişdi.
    • Həbibə Sultan, Khanzada Begum (b. 1412)[4]

By Tatali Bi

By Khand Sultan

  • Nuh

By Mihr Agha Hazare

  • Muhammad Cahangir (Şablon:Circa1396– 1433): briefly made a puppet-Chagatai Khan by Khalil Sultan,[5] married Maryam Sultan Agha, daughter of Şahrux Mirzə
    • Muhammad Sultan II (1416 – 1438)
    • Muhammad Khalil
  • Aziz Sultan
  • A'isha Biki: married first Yusuf Dughlat, married second Sayyidi Ahmad, son of Miran şah. Had one child by her second marriage
    • Sultan Ahmad[6]

By Daulat Sultan

  • Shad Malik
  • Fatima Sultan

By Janibeg

  • Sivindik Sultan

By La'l Chicak

  • Isma'il

İstinadlarRedaktə

  1. Sultan Muhammad Mirza // British Museum person-institution thesaurus
  2. Marozzi, Justin. Tamerlane: Sword of Islam, Conqueror of the World. HarperCollins Publishers. 2012. 184–87. ISBN 978-0-00-736973-7.
  3. Kaushik Roy. Warfare in Pre-British India - 1500BCE to 1740CE. Taylor & Francis. 2015. 103, 111. ISBN 978-1-317-58691-3.
  4. Woods, (1990. səh. 43-44)
  5. Manz, (2007. səh. 20)
  6. Woods, (1990. səh. 33)