Matiya Divkoviç

Matiya Divkovic (bosn. Matija Divković Matija Divković; 21 avqust 1563[1] və ya 156321 avqust 1631 və ya 1631) — Bosniyalı ruhani yazıçı, tərcüməçi, yəhudi Fransiskan ordeninin rahibi . O həm də Bosniya və Herseqovina ədəbiyyatının banisi sayılır.

Matiya Divkoviç
Doğum tarixi 21 avqust 1563(1563-08-21)[1] və ya 1563
Vəfat tarixi 21 avqust 1631(1631-08-21) və ya 1631
Vətəndaşlığı
Fəaliyyəti yazıçı

Tərcümeyi-halRedaktə

Vareş yaxınlığında Xorvat ailəsində anadan olub. Olovodakı Fransiskan məktəbindətəhsil alıb. Daha sonra təhsilini İtaliyada davam etdirmişdir. 1609-cu ildə keşiş kimi xidmət etdiyi Sarayevoda yerləşdi. Elə həmin dövrdə Bosniya və Herseqovina slavyanlarının mədəniyyətini, Bosniya Fransiskan vilayətində katolik teologiyasının dini tədqiqatlarını öyrənməyə başladı.

"Slavyanlar üçün kəndli elmi" ilk əsərini yazdı və "Mübarək və şanlı bakirənin yüz möcüzəsi və ya əlaməti"ni tərcümə etməyə başladı. 1611-ci ildə Venesiya Respublikasına köçdü və burada əsərlərini nəşr etdirdi.

Əsərləri yalnız Trident Şurasını izləyən dövrün orta əsr teoloji ədəbiyyatının tərcümələri və tərtibindən ibarət deyildi. Eyni zamanda orta əsrlər Dalmatiya ədəbi ənənələrinə bəxş etdiyi müxtəlif poetik və dramatik töhfələr də vermişdi. Bu isə onun "Nauk krstjanski za narod slovinski" toplusunun (1611, 27 təkrar nəşr) populyarlaşmasının səbəblərindən biri oldu. M. Divkoviç, Bosniya kiril əlifbasında ədəbi əsər yaradan ilk şəxs idi.

1612-ci ildə Bosniyaya geri qayıdaraq, Kreşevoda bir monastırda yerləşdi. Olovo qəsəbəsində yaşadığı dövrdə daha dəqiqi 1631-ci ildə vəfat etmişdir.

YaradıcılığıRedaktə

Əsas işlərinə ştokaviya dialektində kiril əlifbasından istifadə edərək xalq dilində (slavyan, illiriya və bosnya dillərində) yaratdığı dini təhsil mətnlərini , Bosnya dilində ( "Söhbət" 1616, "Səlibçilər haqqında dərs" 1616) əsələrini misal göstərə bilərik.

M. Divkoviç "Xristian elmi" kolleksiyasında köhnə Xorvat dini mahnılarını qələmə almış, R.Bellyarminin və İ.Geroltun moizələrini uyğunlaşdırmağa çalışmışdır.

Sankt-Peterburqdakı Rusiya Milli Kitabxanasında Mati Divkoviçin "Mübarək ilahi Məryəmə mərsiyə. Venesiya, 1616 " nəşrinin 1859-cu ildə Çex slavyan alimi, İmperator Xalq Kitabxanasının Fəxri Üzvü V. Hanka tərəfindən hədiyyə edilmiş ekzemplyarı yerləşir.[2]

Seçilmiş əsərləriRedaktə

 
Matiya Divkoviç, "Slavyan xalqı üçün kəndli elmi" (Venesiya, 1611; Bosançitsa tərəfindən çap olunmuşdur)
  • Nauk krstjanski za narod slovinski. Venedig 1611.
  • Bogorodice-yə baxın. Venedig 1611.
  • Divkovića vrhu evandelja nedjeljnieh priko svega godišta yanında. Venedig 1616.
  • Nauk krstjanski s mnoziemi stvari duhovniemi. Venedig 1616.

İstinadlarRedaktə

Xarici keçidlərRedaktə