Mirməhsəti Haşımzadə — tarixçi, şair.

MİR MEHDİ XƏZANİ
Mir Mehdi Mir Həşim bəy oğlu Musəvı
Doğum tarixi 1819(1819)
Doğum yeri Məmər, Qarabağ xanlığı, Rusiya imperiyası
Vəfat tarixi 1894(1894)
Vəfat yeri Tuğ, Zəngəzur qəzası, Yelizavetpol quberniyası, Qafqaz canişinliyi, Rusiya imperiyası
Fəaliyyəti alim
Vikimənbənin loqosu Mir Mehdi Xəzani Vikimənbədə

HəyatıRedaktə

Mir Mehdi Mir Həşim bəy oğlu 1819-cu ildə Qarabağın Bərgüşad mahalının Məmər kəndində anadan olmuşdu. Ibtidai təhsilini molla yanında almışdı. Sonra mədrəsədə oxumuşdu. Öz kəndlərini İbrahimxəlil xan Cavanşir nəsilbənəsil onların uruğuna bağışlamışdı. Molla Rəfi bəy Mirzə Məhəmməd bəy oğlu Şıxımlının (1809-?) dəvəti ilə Dizaq mahalına köçmüşdü. Bir müddət bu kənddə məktəbdarlıq edəndən sonra kürəkənin dəvəti ilə, 1859-cu ildə Tuğ kəndində yerləşmişdi. O, burda da məktəbdarlıqla məşğul olmuşdu.Öz ana dilini dərindən sevən Mir Mehdi Xəzani müsəlman dini ehkamına dair uşaqlar üçün Azərbaycan dilində mənzum bir əsər yazıb 1884-cü ildə çap etdirmişdi.

Mir Mehdi kənddə yaşasa da, Qarabağın ədəbi-mədəni mərkəzi Şuşa ilə daim əlaqə saxlayırdı. Mir Mehdi tarixçi idi. Onun yaradıcılığında ən əsas yeri onun "Kitabi-tarixi-Qarabağ" tutur. Müəllif özünün müqəddimədə qeyd etdiyinə görə əsəri Mirzə Adıgözəl bəyin, Mirzə Camal Cavanşir Qarabağinin "Qarabağ tarix"lərindən əlavə "təvarixi-qədimlər"dən geniş istifadə edərək Mirzə Camalın nəvəsi Məhəmməd bəy Cavanşirin xahişi ilə "xalis türki" (Azərbaycan) dilində yazmışdır. əsər müqəddimə, 24 fəsil və xatimədən (nəticə) ibarətdir.

Mir Mehdi şair idi. Xəzani təxəllüsü ilə xoştəb şeirlər yazırdı.

Mir Mehdi Xəzani 1894-cü ildə vəfat edib.

AiləsiRedaktə

Mir Mehdinin Mir Həmzə adlı oğlu vardı.

Həmçinin baxRedaktə

Xarici keçidlərRedaktə

Vikimənbədə Mir Mehdi Xəzani ilə əlaqəli məlumatlar var.

  • "Qarabağın görkəmli şəxsiyyətləri:Mir Mehdi Xəzani (1819-1894)". "Virtual Qarabağ" İKT Mərkəzinin rəsmi portalı (azərb.). virtualkarabakh.az. 2013. İstifadə tarixi: 2014-10-14.
  • Tərtib edəni: Zaman Əsgərli (2005). "XIX əsr Azərbaycan şeiri antologiyası" (PDF). Milli Kitabxana (azərb.). "Şərq-Qərb". 2016-03-05 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2016-08-13.