Para (port. Pará) — Braziliyanın şimalında yerləşən ştat. Şimalda Amapa ştatı, QayanaSurinam, şərqdə MaranyanTokantins, cənubda Matu-Qrosu, qərbdə AmazonasRorayma ştatları ilə sərhədlənir. Şimal-şərqdən Atlantik okean ilə sərhədlənir[3]. İnzibati mərkəzi Belen şəhəridir.

Para
13- Lago do Moura Comunidade Quilombola na Reserva Biológica do Trombetas Pará - foto de Carolina de Melo Franco.jpg

4°45′14″ c. e. 52°53′57″ q. u.


Ölkə
İnzibati mərkəz Belen
Tarixi və coğrafiyası
Yaradılıb 1889
Sahəsi
  • 1.247.689,515 km²
Hündürlük
175 m
Saat qurşağı
Əhalisi
Əhalisi
Rəqəmsal identifikator
ISO kodu BR-PA
Rəsmi sayt
Para xəritədə
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Para sahəsinə görə Braziliyanın ikinci böyük ştatıdır[3][4].

CoğrafiyasıRedaktə

Ərazisinin böyük qismi düzənlikdən ibarətdir. Az bir qismi isə dağ çöllərinon payına düşür. Bu isə Qviana və Braziliya platosuna daxildir. Ən dayaz nöqtələrdə Amazon meşələri yayılmışdır.

İqlimi ekvatorialdır. Para ştatında quraq mövsüm yoxdur. Bununla belə iyuldan oktyabra qədər yağıntıların miqdarı nisbətən azalır.

Ərazisindən Tokantins çayı axır. Mövcud olan şəlalərin üzərində SES tikintisi planlaşdırır.

TarixiRedaktə

Hindu dilindən tərcümədə «çay» mənasını verir.

Portuqallar Paranı 1616-ci ildə koloniyalaşdırmışlar. XIX əsrin sonuna qədər ştat ərazisi istisadi baxımdan mənimsənilməmişdir.

İnzibati bölgüRedaktə

İnzibati cəhətdən ştat 6 mezoregiona və 22 mikroregiona bölünür. Ştatda 144 munisipalitet var.

İqtisadiyyatRedaktə

İqtisafiyyatının əsası kənd tərərrüfatı və faydalı qazıntıların hasilatıdır[4]. Ştatda Braziliya qozu, Kauçuk, Oduncaq hasil edilir. Üstəlik burada maniok, şəkər qamışı, qarğıdalı, lobya, çəltik, TütünQara istiot yetişdirilir. Marajo adasında heyvandarlıq inkişaf etdirilmişdir. Tokantins çayı hövzəsində dağ bülluru hasil edilir[5]. Ştat ərazisində dünyada ən böyük dəmir filizi ehtiyatı aşkarlanmışdır. Üstəlik zəngin qızıl etiyyatına sahibdir[4].

İstinadlarRedaktə