“Pars Robot” PUA-sı 2013-cü ildə İranın RTS laboratoriyasının aerokosmik mütəxəssisləri tərəfindən hazırlanan mülki xilasetmə dronudur.[1] Pilotsuz vasitə dizaynı baxımından bu sinfin adi kopterlərindən o qədər də fərqlənmir, lakin ölçüsü baxımından bu cihaz daha böyükdür və tamamilə fərqli məqsədlərlə istifadə olunur. Müasir kopterlərin əksəriyyəti aerofotoqrafiya, müəyyən perimetrdə təhlükəsizliyi təmin etmək və sosial ticari xarakterli videolar çəkmək üçün istifadə edilsə də, bu pilotsuz uçan aparatın əsas təyinatı boğulan insanların xilas edilməsində bir vasitə kimi istifadəsindən ibarətdir.[2] Pilotsuz aparat boğulan insanları xilas etmək üçün standart vasitələrlə, məsələn insanın suyun səthində qalmasına imkan verən xilasetmə qurğuları ilə təchiz olunur.

Pars robot

Xilasedici suda bir nəfərin boğulmağa başladığını gördükdə, insandan dörd dəfə daha sürətli hərəkət edə bilən pilotsuz vasitə ilə həmin əraziyə yola düşür. Buna görə də yardım göstərmək ehtimalı dəfələrlə artır. Boğulan bir adamın göründüyü yerə gəldikdən sonra “Pars Robot” pilotsuz uçuş aparatı xilasedici dairə və ya başqa bir vasitə ilə insanı suyun üzərində havada saxlayır, sonra isə fəaliyyət proqramına uyğun olaraq dislokasiya nöqtəsinə qayıdır.

Robotun bir prototipi 2013-cü ilin avqust ayında Xəzər dənizində sınaqdan keçirildi. Yeddi günlük müddətdə robotun fərqli cəhətləri uğurla sınaqdan keçirildi. Robotla xilasedici arasında bir yarışma edildiyi zaman robotun səmərəliliyi daha yaxşı idi, robotun çimərlikdən 75 metr məsafədə olan bir köməyə ehtiyacı olan insana 22 saniyədə bir xilasetmə borusu verdiyi, xilasedicinin isə köməyə ehtiyacı olan insana yaxınlaşması 90 saniyə sonra olmuşdur.[3][4]

İnkişafın yeniliyinə baxmayaraq, “Pars Robot” dronunun real dəyəri yüksək deyil və 2015-ci ilin məlumatlarına görə cəmi 9 min dollardır,[5] bir il ərzində Meksika, Braziliyaİtaliya çimərliklərində bu cihaz 62 nəfərin həyatını xilas edə bilib.[5] Konfiqurasiyasından asılı olaraq, “Pars Robot” pilotsuz uçuş aparatı saatda 35 km sürətə malik dörd elektrik mühərriki ilə və ya daha çox sayda mühərriklə təchiz edilə bilər.

Taktiki-Texniki Xüsusiyyətləri

redaktə
  • Uzunluğu: 0.98 m;
  • Eni: 0.98 m;
  • Hündürlüyü: 0.9 m;
  • Maksimum uçuş çəkisi: 15 kq;
  • Maksimal uçuş sürəti: 35 km/saat;
  • Kreyser sürəti: 20 km/saat;
  • Maksimum uçuş məsafəsi: 0.35 km;
  • Maksimum uçuş hündürlüyü: 150 m;
  • Təyyarə mühərrikinin növü: elektrikli;
  • Mühərrikin markası və gücü məlum deyil.

İstinadlar

redaktə
  1. Kelion, Leo. "Iran develops sea rescue drone prototype in Tehran". London: BBC News. 13 November 2013. 9 July 2022 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 13 November 2013.
  2. "RTS Lab". 2021-03-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-10-03.
  3. A Flying Lifeguard Robot Could Save You From Drowning Arxivləşdirilib 2016-12-27 at the Wayback Machine by Jessica Leber, Fast Company,January 29, 2014
  4. Pars life-saving flying robot is now a reality Arxivləşdirilib 2016-07-24 at the Wayback Machine by Jonathan Fincher, Gizmag,November 19, 2013
  5. 1 2 Sweeney, Fabian. "Sink or Swim? The global drowning crisis". London: BBC News. 1 February 2015. 27 April 2016 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 1 February 2015.