Premyer Liqa Qızıl Butsu

Premyer Liqa Qızıl Butsu İngiltərə Premyer Liqasında mövsüm ərzində ən çox qol vuran oyunçuya təqdim edilən illik futbol mükafatıdır. Sponsorluq anlaşmalarına görə mükafat 1994-cü ildən 2001-ci ilədək Karlinq Qızıl Butsu, 2001-ci ildən 2004-cü ilədək Barkleykard Qızıl Butsu, 2015-ci ildən başlayaraq isə Barkleys Qızıl Butsu kimi adlanır.[1][2] Bundan əlavə mükafatın sahibinə mövsüm ərzində vurduğu hər qola görə adətən 1000 funt sterlinq pul mükafatı təqdim edilir.[3][4] Həmçinin 2012/13 mövsümündə vurduğu 26 qol qarşılığında Robin van Persi toplam 30.000 funt sterlinq pul mükafatı əldə etmişdir.[5][6]

Premyer Liqa Qızıl Butsu
Thierry Henry applauding 2012.jpg

Ölkə İngiltərə
Tip mükafat[d]
Kimə verilir Premyer Liqada ən çox qol vuran futbolçuya
Təqdim edir Futbol Assossasiyası
Statistika
Təsis tarixi 1993
Birinci təltif 1993

Premyer Liqa 1992-ci ildə yaranmışdır. Belə ki, birinci divizyonda çıxış edən klublar Futbol Liqasını tərk etdilər və beləcə maliyyə baxımından azad olan, şəxsi yayım hüququ və sponsor razılaşmaları olan liqa yarandı.[2] Yeni yaranmış liqanın 1992/93 futbol mövsümünü təşkil etməsi üçün heç bir sponsoru yox idi ta ki Karlinq növbəti mövsüm üçün büdcəsi 12 milyon funt sterlinqi əhatə edən 4 illik müqavilə bağlayana qədər.[7] Beləliklə ilk mövsümündə daxili çempionat Premyer Liqa adı ilə tanınırdı.[2] Nəticədə ilk dəfə Teddi Şerinqam mükafatı qazanarkən bu Premyer Liqa Qızıl Butsu adlanırdı.[8] O, bir mövsüm ərzində keçirdiyi 41 oyun ərzində 22 dəfə fərqlənə bilmişdi. 1994/95 mövsümündən sonra liqada klubların sayı 22-dən 20-yə endirildi və beləliklə çempionatda matçların sayı 42-dən 38-ə düşürüldü.[2]

Tyerri Anri mükafatı 4 dəfə qazanmaqla bu mənada rekorda sahibdir. Cimmi Floyd HasselbaynkDuayt York bu mükafatı qazanan həm ingilis həm də avropalı olmayan ilk futbolçular sayılır. Onlar 1999-cu ildə Maykl Ouen ilə birlikdə bu mükafatı qazanmışlar.[9] Alan Şirer Tyerri Anridən savayı yeganə ikinci futbolçudur ki, mükafatı ardıcıl olaraq 3 dəfə qazanmağa müvəffəq olmuşdur.[10] Kevin Filips, Tyerri Anri, Kriştiano RonaldoLuis Suarez Premyer Liqada qızıl butsu qazandıqları mövsüm həm də Avropa qızıl butsunu qazanmışdır.[10][11] Tyerri Anri bu uğuru ardıcıl olaraq 20042005-ci illərdə əldə etmişdir.[12] Alan Şirer, Cimmi Floyd HasselbaynkRobin van Persi 2 fərqli klubda bu mükafatı qazanan yeganə oyunçulardır.[13]

Endrü KoulAlan Şirer 1993/94 və 1994/95 mövsümlərində 34 dəfə fərqlənməklə bu mükafatın tarixində ən çox qol vurmuş oyunçu hesab olunurlar.[10][A] Bütün zamanların ən aşağı qol göstəricisi olmuş qızıl buts sahibləri isə 1996/97 və 1998/99 mövsümlərində olmuşdur.[15] Belə ki, hər iki mövsümdə hər 3 futbolçu 18 dəfə fərqlənməklə bu mükafata nail olmuşdur. Sonuncu dəfə isə belə bir hal 2010/11 mövsümündə yaşanmışdır.[16] "Belə ki, "Mançester Siti" və "Mançester Yunayted"in hücumçuları olan Karlos TevezDimitar Berbatov bir mövsüm ərzində 20 dəfə fərqlənməklə bu mükafata sahib olmuşdur.[17] "Liverpul"un formasını geyinmiş Luis Suarez isə keçirdiyi oyunların nisbətinə görə 31 dəfə fərqlənməklə bu mənada rekorda sahibdir (31 qol / 33 matç).[18][19]

QaliblərRedaktə

 
Teddi Şerinqem 1993-cü ildə Premyer Liqa Qızıl Butsunu əldə etmişdir.
 
Kriştiano Ronaldo, Premyer Liqa Qızıl Butsu ilə yanaşı avropa qızıl butsunu qazanmış 4 futbolçudan biridir.
 
Duayt York, Premyer Liqa Qızıl Butsunu qazanmış ilk qeyri avropalı futbolçu olmuşdur.
Açar
Oyunçu (X) Oyunçu mükafatı bir dəfədən artıq qazanıbsa bu, mötərizə içərisində qeyd olunur.
Oyunlar Qalibin mövsüm ərzində keçirdiyi oyun sayı qeyd olunur.
Nisbət Qalibin matç hesabına qol nisbəti qeyd olunur.
  Mövsüm ərzində birdən artıq qalibin olduğunu göstərir.
  Qalibin həmin mövsüm avropa qızıl butsunu qazandığını göstərir.
§ Qalibin, oynadığı klubun Premyer Liqanın çempionu olduğunu göstərir.
Premyer Liqa Qızıl Butsunun qalibləri
Mövsüm Oyunçu Milliyət Klub Qol sayı Oyun sayı[B] Nisbət İstinad
1992–93 Teddi Şerinqem İngiltərə  İngiltərə Tottenhem Hotspur[C] 22 41 0.54 [8]
1993–94 Endrü Koul İngiltərə  İngiltərə Nyukasl Yunayted 34 40 0.85 [8]
1994–95 Alan Şirer İngiltərə  İngiltərə Bləkbörn Rovers§ 34 42 0.81 [8][22]
1995–96 Alan Şirer (2) İngiltərə  İngiltərə Bləkbörn Rovers 31 35 0.89 [8][22]
1996–97 Alan Şirer (3) İngiltərə  İngiltərə Nyukasl Yunayted 25 31 0.81 [8][22]
1997–98  Kris Satton İngiltərə  İngiltərə Bləkbörn Rovers 18 35 0.51 [8]
1997–98  Dion Dablin İngiltərə  İngiltərə Koventri Siti 18 36 0.50 [8][23]
1997–98  Maykl Ouen İngiltərə  İngiltərə Liverpul 18 36 0.50 [8]
1998–99  Maykl Ouen (2) İngiltərə  İngiltərə Liverpul 18 30 0.60 [8]
1998–99  Duayt York Trinidad və Tobaqo  Trinidad və Tobaqo Mançester Yunayted§ 18 33 0.55 [24]
1998–99  Cimmi Floyd Hasselbaynk Niderland  Niderland Lids Yunayted 18 36 0.50 [8]
1999–2000 Kevin Filips  İngiltərə  İngiltərə Sanderlend 30 36 0.83 [10][25]
2000–01 Cimmi Floyd Hasselbaynk (2) Niderland  Niderland Çelsi 23 35 0.66 [26]
2001–02 Tyerri Anri Fransa  Fransa Arsenal§ 24 33 0.73 [24]
2002–03 Rud Van Nistelroy Niderland  Niderland Mançester Yunayted§ 25 34 0.74 [27]
2003–04 Tyerri Anri  (2) Fransa  Fransa Arsenal§ 30 37 0.81 [12][24]
2004–05 Tyerri Anri  (3) Fransa  Fransa Arsenal 25 32 0.78 [12]
2005–06 Tyerri Anri (4) Fransa  Fransa Arsenal 27 32 0.84 [8]
2006–07 Didye Droqba Kot-d'İvuar  Kot-d'İvuar Çelsi 20 36 0.56 [28]
2007–08 Kriştiano Ronaldo  Portuqaliya  Portuqaliya Mançester Yunayted§ 31 34 0.91[D] [3][11]
2008–09 Nikolas Anelka Fransa  Fransa Çelsi 19 36 0.53 [30]
2009–10 Didye Droqba (2) Kot-d'İvuar  Kot-d'İvuar Çelsi§ 29 32 0.91[D] [31]
2010–11  Karlos Tevez Argentina  Argentina Mançester Siti 20 31 0.65 [32]
2010–11  Dimitar Berbatov Bolqarıstan  Bolqarıstan Mançester Yunayted§ 20 32 0.63 [32]
2011–12 Robin van Persi Niderland  Niderland Arsenal 30 38[E] 0.79 [34]
2012–13 Robin van Persi (2) Niderland  Niderland Mançester Yunayted§ 26 38 0.68 [5]
2013–14 Luis Suarez  Uruqvay  Uruqvay Liverpul 31 33 0.94 [18]
2014–15 Serxio Aqüero Argentina  Argentina Mançester Siti 26 31 0.84 [35]
2015–16 Harri Keyn İngiltərə  İngiltərə Tottenhem Hotspur 25 38 0.65 [36]
2016–17 Harri Keyn (2) İngiltərə  İngiltərə Tottenhem Hotspur 29 30 0.97 [37]
2017–18 Məhəmməd Salah Misir  Misir Liverpul 32 36 0.89 [38]
2018–19 Pyer-Emenike Abumeyanq Qabon  Qabon Arsenal 22 36 0.61 [39]
2018–19 Sadio Mane Seneqal  Seneqal Liverpul 22 36 0.61 [39]
2018–19 Məhəmməd Salah (2) Misir  Misir Liverpul 22 38 0.58 [39]
2019–20 Ceymi Vardi İngiltərə  İngiltərə Lester Siti 23 35 0.65

Milliyətə görə qalib sayıRedaktə

Ölkə Toplam
İngiltərə  İngiltərə 13
Niderland  Niderland 5
Fransa  Fransa 5
Argentina  Argentina 2
Kot-d'İvuar  Kot-d'İvuar 2
Misir  Misir 2
Trinidad və Tobaqo  Trinidad və Tobaqo 1
Portuqaliya  Portuqaliya 1
Bolqarıstan  Bolqarıstan 1
Uruqvay  Uruqvay 1
Qabon  Qabon 1
Seneqal  Seneqal 1

Klublar üzrə qalib sayıRedaktə

Klub Toplam
Arsenal 6
Mançester Yunayted 5
Çelsi 4
Bləkbörn Rovers 3
Liverpul 6
Tottenhem Hotspur 3
Manchester City 2
Nyukasl Yunayted 2
Koventri Siti 1
Lids Yunayted 1
Sanderlend 1
Lester Siti 1

QeydlərRedaktə

  1. Koul və Şirer mövsüm 42 oyundan ibarət olduğu dövrdə qızıl butsu qazanmışdır. Şirer, Kriştiano Ronaldo və Luis Suarez 38 oyunluq olan 1995–96, 2007–082013–14 mövsümlərində ən çox, 31 dəfə fərqlənmiş oyunçulardır.[2][3][14]
  2. 1995–96 mövsümündən başlayaraq Premyer liqada klubların sayı 22-dən 20-yə endirildi,[20] beləliklə liqada oyunların sayı 42-dən 38-ə endi.
  3. Teddi Şerinqem 1992–93 mövsümündə ilk qolunu "Nottingem Forest"in oyunçusu kimi,[21] növbəti qollarına isə avqust ayında transfer edildiyi "Tottenhem Hotspur" klubunda imza atmışdır
  4. 1 2 Nisbətlər yuvarlaqlaşdırılarkən tanınmış 3 fiqur, Ronaldonun 2007–08 mövsümündə qol nisbəti 0.912 idi, Droqbanın 2009–10 mövsümündə nisbəti isə 0.906 idi.[29]
  5. "Arsenal"ın rəsmi veb saytı 2011–12 mövsümündə səhvən Robin van Persinin 37 oyunda iştirak etdiyini qeyd etmişdi. Lakin o, Premyer liqanın təqdiqlədiyi kimi 38 matç keçirmişdir.[33]

İstinadlarRedaktə

Ümumi

  • "Van Persie wins Premier League Golden Boot (1992–2012 Golden Boot Award winners list)". Arsenal.com. Arsenal FC. 14 May 2012. İstifadə tarixi: 7 October 2013.
  • "A brief history of the English top division – List of Honours (List of Premier League champions)". ESPN FC. ESPN Internet Ventures. 1 July 2012. 3 February 2014 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 January 2014.

Xüsusi

  1. "Premier League Awards". Premier League. 10 December 2006 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 1 January 2014.
  2. 1 2 3 4 5 "History of the Premier League". Premier League. İstifadə tarixi: 1 January 2014.
  3. 1 2 3 "Ronaldo & Ferguson win top awards". BBC Sport. BBC. 14 May 2008. İstifadə tarixi: 3 January 2014.
  4. "Van Nistelrooy has final say". The Daily Telegraph. 14 May 2003. İstifadə tarixi: 1 January 2014.
  5. 1 2 "Robin van Persie retains Barclays Golden Boot Award". Premier League. 22 May 2013. İstifadə tarixi: 7 October 2013.
  6. Doyle, Joe (22 May 2013). "Van Persie picks up Premier League Golden Boot". Goal.com. Perform Group. İstifadə tarixi: 15 January 2014.
  7. Jones, Peter (19 January 2001). "Why Carling called time on Premiership". BBC Sport. BBC. İstifadə tarixi: 1 January 2014.
  8. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 "Top Ten – Golden Boot". Sky Sports. May 2010. İstifadə tarixi: 7 October 2013.
  9. Ascough, Phil, ed. (7 May 2012). Kissing the Badge: How much do you know about 20 years of the Premier League?. A & C Black. ISBN 9781408178539. İstifadə tarixi: 4 January 2014.
  10. 1 2 3 4 Whooley, Declan (23 December 2013). "Will Luis Suarez break the Premier League goal scoring record this season?". Irish Independent. İstifadə tarixi: 4 January 2014.
  11. 1 2 Pontes, Carlos (14 September 2008). "Ronaldo receives Golden Boot in his native Madeira". Reuters. İstifadə tarixi: 7 October 2013.
  12. 1 2 3 "Golden Shoe fits for Thierry Henry". Arsenal.com. Arsenal FC. 31 May 2005. İstifadə tarixi: 7 October 2013.
  13. "Premier League 2012–13: the season in numbers". The Guardian. 20 May 2013. İstifadə tarixi: 5 January 2014.
  14. "Stat attack: Liverpool's season in numbers". Liverpool Echo. 12 May 2014. İstifadə tarixi: 13 May 2014.
  15. Dumont, Albert (24 May 2009). "Nicolas Anelka Wins Premier League Golden Boot". Goal.com. Perform Group. İstifadə tarixi: 4 January 2014.
  16. Carr, Paul (23 May 2011). "Statistical breakdown of EPL season". ESPN. ESPN Internet Ventures. İstifadə tarixi: 4 January 2014.
  17. Martin, James (2 June 2011). "Dimitar Berbatov's bizarre season". ESPN. ESPN Internet Ventures. İstifadə tarixi: 4 January 2014.
  18. 1 2 "Luis Suarez & Tony Pulis win Barclays Premier League awards". BBC Sport. BBC. 13 May 2014. İstifadə tarixi: 13 May 2014.
  19. Bevan, Chris (14 March 2014). "Why Luis Suarez is on course to make Premier League history". BBC Sport. BBC. İstifadə tarixi: 13 May 2014.
  20. "Roller-coaster years". BBC Sport. BBC. 7 May 2001. İstifadə tarixi: 30 November 2013.
  21. "Player Profile – Teddy Sheringham". Premier League. İstifadə tarixi: 7 October 2013.
  22. 1 2 3 "Van Persie follows in Shearer's footsteps". FIFA.com. FIFA. 20 May 2013. İstifadə tarixi: 7 October 2013.
  23. Lomas, Mark (24 May 2010). "Dublin: Rooney the cream of the crop". ESPN. ESPN Internet Ventures. İstifadə tarixi: 7 October 2013.
  24. 1 2 3 "Question Nobody asked". Irish Independent. 25 January 2010. İstifadə tarixi: 7 October 2013.
  25. "Phillips nets Golden prize". BBC Sport. BBC. 29 July 2000. İstifadə tarixi: 7 October 2013.
  26. "Chelsea clinch Uefa Cup spot". BBC Sport. BBC. 19 May 2001. İstifadə tarixi: 7 October 2013.
  27. "Van Nistelrooy nets Golden Boot". BBC Sport. BBC. 11 May 2003. İstifadə tarixi: 7 October 2013.
  28. "Drogba collects Golden Boot award". BBC Sport. BBC. 18 May 2007. İstifadə tarixi: 7 October 2013.
  29. Prentice, David (23 December 2013). "Suarez, MacKay, Dalglish... now how about some appreciation for Rodgers?". Liverpool Echo. İstifadə tarixi: 22 January 2014.
  30. Herman, Martyn (24 May 2009). "Anelka tops Premier League scoring charts". Reuters. İstifadə tarixi: 7 October 2013.
  31. "Terry calls for fresh investment to build on success". The Irish Times. 11 May 2010. İstifadə tarixi: 7 October 2013.  (abunə tələb olunur)
  32. 1 2 "Berbatov, Tevez share Premier League 'golden boot' on drama-filled last day". The Sofia Echo. 23 May 2011. İstifadə tarixi: 7 October 2013.
  33. "Player Profile – Robin Van Persie". Premier League. İstifadə tarixi: 7 October 2013.
  34. "Van Persie wins Premier League Golden Boot". Arsenal.com. Arsenal FC. 14 May 2012. İstifadə tarixi: 7 October 2013.
  35. "Aguero and Hart seal Golden Awards double for Man City". Premier League. 25 May 2015. 26 May 2015 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 26 May 2015.
  36. "Tottenham's Harry Kane clinches Premier League Golden Boot". Sky Sports. 15 May 2016. 26 May 2015 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 15 May 2016.
  37. "Tottenham striker Harry Kane wins the Premier League's Golden Boot for the second season in a row". The Independent. 21 May 2017. İstifadə tarixi: 21 May 2017.
  38. "Mohamed Salah wins Golden Boot with new PL record". The Independent. 13 May 2018. İstifadə tarixi: 13 May 2018.
  39. 1 2 3 "Aubameyang, Salah and Mane share Golden Boot". Premier League. 12 May 2019. İstifadə tarixi: 12 May 2019.