Əsas menyunu aç

Rəhim bəy Mehrəli bəy oğlu Məlikov (1886-1936) – Azərbaycanın ilk fizika alimi, tanınmış publisist və teatrşünas, milli ali təhsil qurucularından biri.

RƏHİM BƏY MƏLİKOV
Rəhim bəy Məlikov.jpg
Doğum tarixi 20 aprel 1886(1886-04-20)
Doğum yeri Göyçay qəzasının Zərdab kəndi
Vəfat tarixi 23 fevral 1936(1936-02-23)

HaqqındaRedaktə

Rəhim bəy Mehrəli bəy oğlu Məlikov 1886-cı il 2 mayda Göyçay qəzasının Zərdab kəndində anadan olmuşdur. O, 7 yaşında olanda atası Mehrəli bəy ermənilər tərəfindən öldürmüşlər. O illərdə Zərdab kəndində yaşayan Həsən bəy qardaşı oğlunu öz uşaqları ilə birlikdə tərbiyələndirməyə başlamış, 1895-ci ildə Zeynalabdin Tağıyevin dəvəti ilə Bakıya gələndə də ailəsi ilə gətirmişdi. Rəhim bəy əmisinin himayəsi ilə 1906-cı ildə Bakı real gimnaziyasını bitirmiş, onun tövsiyəsi ilə həmin il Rusiya imperiyasının məşhur ali məktəblərindən olan Kazan Universitetinin fizika-riyaziyyat fakültəsinə daxil olmuşdur.[1]

Həsən bəy və onun ətrafında cəmləşmiş milli ziyalılar hələ gimnaziya illərində Rəhim bəyin xalq işinə səfərbər olunmasında mütləq rol oynamışdılar. O, yeniyetmə yaşlarından milli ədəbiyyatı dərindən öyrənmiş, yeni yaranan teatr həyatı ilə bağlanmış, bu mövzularda dövri mətbuatda silsilə çıxışları olmuşdur. M.F.Axundovun və H.Zərdabinin maarifçilik ideyaları onu milli-mədəni hərəkatın fəallarından biri kimi formalaşdırmışdır. Rəhim bəy tələbəlik illərində publisistik fəaliyyətini genişləndirmiş, xalqın taleyinə biganə qalan mətbuatı pisləyərək, “Əkinçi” yolunu davam etdirən “Molla Nəsrəddin” cəbhəsinin məfkurə yönünü müdafiə etmişdir.

1912-ci ildə həmin universiteti bitirərək Şimali Qafqazın müxtəlif şəhərlərində məktəb və universitetdə fizikadanriyaziyyatdan dərs demişdir. Terek Xalq Maarif Şöbəsi onun iş təcrübəsinin yaymışdır.

Sovet dövrünün ilk illərində doktor Nəriman Nərimanovun təşəbbüsü ilə Rəhim bəy Məlikov Bakıya dəvət olunmuş, milli ali təhsil quruculuğu işinə cəlb olunmuşdur. Bu illərdə o, ana dilində fizika və riyaziyyat proqramları, dərslikləri, tədris vəsaitləri yaradılması işinin önündə getmiş, ilk peşəkar fizika məktəbinin əsasını qoymuşdur. Rəhim bəy bir sıra ali və orta ixtisas məktəblərində fizika və riyaziyyatdan dərs demiş, tədris prosesini qaydaya salmışdır. Azərbaycanın ilk fizika professoru 1930-1936-cı illərdə Pedaqoji İnstitutun fizika kafedrasının müdiri olmuşdur. O, 1936-cı il 23 fevralda vəfat etmişdir. Rəhim bəy Həsən bəy Zərdabinin qardaşı oğludur.

[2]

İstinadlarRedaktə

  1. M. Əmrahov, M. Salahov, N. Əsədov. Azərbaycanda ali məktəb quruculuğu, ali pedaqoji təhsilin təşkili və inkişafı tarixinin oçerkləri (1917-1941-ci illər). Bakı: Mütərcim, 2007. - səh. 55.
  2. http://zardab.com.az/hemyerli.html

Həmçinin baxRedaktə