Sen-Jermen-an-Le

Sen-Jermen-an-Le ( fransız: [sɛ̃ ʒɛʁmɛ̃ ɑ̃ lɛ]  ( dinlə)) — Fransanın şimal-mərkəzindəki İle-de-Frans əyalətinin Yvelines departamentində kommuna. Parisin qərb ətraflarında yerləşir, Parisin mərkəzindən 19.1 kilometr (11.9 mil) uzaqda yerləşir.

Sen-Jermen-an-Le
Saint-Germain-en-Laye
Château de Saint-Germain-en-Laye01.jpg
Gerb
Gerb
48°53′47″ şm. e. 2°05′26″ ş. u.
Ölkə
Tarixi və coğrafiyası
Əsası qoyulub 1 yanvar 2019
Sahəsi
Əhalisi
Əhalisi
  • 44.806 nəf. (1 yanvar 2019)[2]
Rəqəmsal identifikatorlar
Poçt indeksi 78100
saintgermainenlaye.fr
Sen-Jermen-an-Le xəritədə
Sen-Jermen-an-Le
Sen-Jermen-an-Le
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Sakinləri sen-jermenlilər adlanır. Ağaclarla örtülmüş zərif küçələri ilə o, həm yüksək səviyyəli istirahət yerlərini, həm də eksklüziv yaşayış məhəllələrini özündə birləşdirən Parisin daha zəngin şəhərətrafı ərazilərindən biridir.

Sen-Jermen-an-Le departamentin sub-prefekturasıdır. Buraya Sen-Jermen-an-Le Milli Meşəsi daxil olduğu üçün təxminən 48 kv. metkilor (19 kv. mil) ərazini əhatə edir, onu Yvelinesdəki ən böyük kommuna edir. Sena çayının böyük bir döngəsini tutur. Sen-Jermen-an-Le RER -in A xəttinin qərb sonlarından birində yerləşir.

TarixiRedaktə

 
Qaladan çəkilmiş Sen-Jermen-an-Lenin görünüşü.

Sen-Jermen-an-Le 1020-ci ildə Kral Dindar Robert (996-1031-ci illərdə hökmranlıq etdi) indiki Sen-Jermen Kilsəsinin yerində bir monastır qurduqda quruldu.

1688-ci ildə İngiltərə kralı və Şotlandiyanın VII kralı II Yakov Şanlı İnqilab kimi tanınan hadisə zamanı taxtdan devrildikdən sonra şəhərə sürgün edildi. O, ömrünün qalan hissəsini orada keçirdi və 1701-ci il sentyabrın 16-da vəfat etdi [3] .

1789-cu ildə Fransa İnqilabından əvvəl bu, kral şəhəri və çoxsaylı Fransız monarxlarının iqamətgahı olan Sen-Jermen-an-Le qəsri idi. Bu qədim şato 1348-ci ildə Kral V Çarlz tərəfindən IX Lüdovikdövründə 1238-ci ildən qalma köhnə qəsrin ( château-fort ) təməlləri üzərində inşa edilmişdir. I Fransisk onun sonrakı bərpasına cavabdeh olmuşdur. 1862-ci ildə III Napoleon keçmiş kral şatosunda Antiquités Nationales muzeyini qurdu. Bu muzeydə paleolitdən Kelt dövrünə qədər eksponatlar var. Təxminən 23.000 il əvvəl bir mamontun fil dişi üzərində heykəllənmiş " Dame de Brassempouy " muzeyin ən məşhur eksponatıdır.

Krallar IV HenrixXIII Lüdovik şəhərdə öz izlərini qoyublar. XIV Lüdovik şatoda (şəhərin gerbində beşiyi və onun doğum tarixini göstərir) anadan olub və 1661-ci ildən 1681-ci ilə qədər onun əsas iqamətgahı kimi Sen-Jermen-en-Layeni təsis edib. XIV Lüdovik 1688-ci ildə Şanlı İnqilabdan sonra Britaniyadan sürgün edildikdən sonra şatonu Şotlandiya və İngiltərənin VII və II Ceymsə təhvil verdi. Ceyms 13 il şatoda yaşayıb və qızı Luiza Mariya Stüart 1692-ci ildə burada sürgündə doğulub. II Yakov kilsə kilsəsində dəfn edilir.

Sen-Jermen-an-Le 2.4 kilometr (1.5 mil) 1669-1673-cü illərdə André Le Notre tərəfindən tikilmiş uzun daş terras. Teras Sena vadisinin və uzaqda Parisin mənzərəsini təqdim edir. Fransız İnqilabı zamanı adları din və ya royalti ilə əlaqəli olan bir çox digər yerlərlə birlikdə dəyişdirildi. Müvəqqəti olaraq Sen-Jermen-an-Le Montagne-du-Bon-Air oldu. I Napoleonun hakimiyyəti dövründə Château-Vieux-da süvari zabitləri hazırlayan məktəb yaradıldı.

 
1942-ci ildə tikilmiş alman bunkerlərindən biri

Sen-Jermen müqaviləsi 1919-cu ildə imzalanmış və 16 iyul 1920-ci ildə tətbiq edilmişdir. Müqavilə Çexoslovakiya, Polşa, Macarıstan və Serblər, Xorvatlar və Slovenlər Krallığının (Yuqoslaviya) müstəqilliyini tanıyan Habsburq imperiyasının parçalanmasını rəsmi olaraq qeydə aldı. [4]

1940-1944-cü illərin işğalı zamanı şəhər alman ordusunun qərargahı olub.

1 yanvar 2019-cu ildə keçmiş Fourqueux kommunası Sen-Jermen-an-Le ilə birləşdirildi.

ƏhaliRedaktə

Aşağıdakı cədvəl və qrafikdəki əhali məlumatları, verilmiş illərdə coğrafiyasına uyğun olaraq Saint-Germain-en-Laye kommunasına istinad edir. 2019-cu ildə qəbul edilən Fourqueux əhalisi daxil deyil.

Tarixi əhali
İlƏh.±%
179313.400—    
18008.954−33.2%
18069.798+9.4%
182110.291+5.0%
183110.671+3.7%
183610.951+2.6%
184113.618+24.4%
184613.488−1.0%
185112.527−7.1%
185614.283+14.0%
186115.708+10.0%
186617.478+11.3%
187222.862+30.8%
187617.199−24.8%
188115.790−8.2%
188616.312+3.3%
189114.262−12.6%
189616.489+15.6%
190117.297+4.9%
190617.288−0.1%
191118.344+6.1%
192120.008+9.1%
192622.180+10.9%
193121.996−0.8%
193622.539+2.5%
194622.013−2.3%
195429.429+33.7%
196234.621+17.6%
196838.308+10.6%
197537.509−2.1%
198238.499+2.6%
199039.926+3.7%
199938.423−3.8%
200741.517+8.1%
201239.476−4.9%
201740.765+3.3%

İdmanRedaktə

FutbolRedaktə

Sen-Jermen-an-Le qürurlu futbol tarixi var. 1904-1970-ci illərdə Stade Saint-Germain ilə təmsil olundu, lakin 1970-ci ildə Paris FC ilə birləşmədən sonra Paris Sen-Jermen (PSG) oldu. PSJ Fransanın kuboklar baxımından ən uğurlu komandası olan yüksək səviyyəli futbol komandasıdır. [5]

İqtisadiyyatRedaktə

Capcomun törəmə şirkəti olan Capcom Entertainment France-ın baş ofisi Sen-Jermen-an-Ledə yerləşir. [6]

 
Sen-Jermen-an-Le Beynəlxalq liseyi

TəhsilRedaktə

2016-cı ilə qədər bu kommunadakı məktəblərdə 20,581 şagird var idi, onlardan 7,300-ü Sen-Jermen-an-Ledə yaşayırdı. Ümumi tələbələrin şəhər sakinlərinə nisbəti yüksəkdir. Bələdiyyə uşaq bağçası və ibtidai məktəblərində 3549 şagird təhsil alır. Kommunada özəl məktəblərdə 1026 şagird təhsil alır. 522 şagird Lycée International deSen-Jermen-an-Le Beynəlxalq liseyi uşaq bağçasında və ibtidai bölmələrdə təhsil alır.[7]

Görkəmli insanlarRedaktə

Sen-Jermen-an-Le bir çox görkəmli insanların doğulduğu yerdir:

ƏsilzadələrRedaktə

  • II Henrix (1519-1559), Fransa kralı
  • Fransa Mari (1344-1404), Bar hersoginyası
  • Jeanne d'Albret (1528-1572), Navarra kraliçası Regnant
  • IX Karl (1550-1574), Fransa kralı
  • Louis de Buade de Frontenac (1622-1698), Fransız saray xadimi və Yeni Fransanın qubernatoru
  • XIV Lüdovik (1638-1715), Fransa kralı
  • Filipp I, Orlean hersoqu, (1640-1701), XIV Lüdovikin kiçik qardaşı
  • Luiza Mariya Tereza Stüart (1692-1712), İngiltərə kralı II Yaqubun qızı, Yakobitlərə Kral Şahzadəsi kimi tanınan
  • Çarlz O'Qara (1699-1777), Yakobit İrlandiya əsilli Müqəddəs Roma İmperiyasının saray xadimi və rəsmisi

MusiqiçilərRedaktə

  • Albert Renaud (1855-1924), orqançı
  • Klod Debüssi (1862-1918), bəstəkar
  • Albert Alain (1880-1971), bəstəkar və orqan ifaçısı
  • Jehan Alain (1911-1940), bəstəkar
  • Mari-Claire Alain (1926-2013), orqan ifaçısı və orqan müəllimi
  • Benoît Delbecq (1966-cı il təvəllüdlü), caz pianoçusu və bəstəkarı
  • Mohamed Haddadou (1974-cü il təvəllüdlü), futbolçu
  • Améli Moresmo (1979-cu il təvəllüdlü), tennisçi
  • İsmael Qeys (1986-cı il təvəllüdlü), futbolçu
  • Kristofer Oualembo (1987-ci il təvəllüdlü), futbolçu
  • Jonathan Eysseric (1990-cı il təvəllüdlü), tennisçi
  • Frédéric Vieillot (1990-cı il təvəllüdlü), futbolçu
  • Caroline Garcia (1991-ci il təvəllüdlü), tennisçi
  • Rəşad Məhəmməd (1993-cü il təvəllüdlü), futbolçu
  • Qabriel Aubry (1998-ci il təvəllüdlü), yarış sürücüsü

Qardaşlaşmış şəhərlərRedaktə

Sen-Jermen-an-Le i ilə qardaşlaşmış şəhərlər bunlardır: [8]

İstinadlarRedaktə

  1. https://www.insee.fr/fr/statistiques/2521169.
  2. Populations légales 2019. Fransa Statistika və İqtisadi Araşdırmalar üzrə Milli İnstitutu, 2022.
  3. "James II (1633–1701)". BBC History. BBC. 19 June 2017 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 May 2020.
  4. Encyclopædia Britannica "Treaty of Saint-Germain", retrieved from Britannica.com Arxivləşdirilib 2015-05-04 at the Wayback Machine.
  5. "Site officiel du Paris Saint-Germain". FR. 2018-10-19 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-11-24.
  6. "Contact Arxivləşdirilib 2022-09-19 at the Wayback Machine."
  7. "Children > Presentation Arxivləşdirilib 2017-07-18 at the Wayback Machine."
  8. "Les villes jumelles". saintgermainenlaye.fr (fransız). Saint-Germain-en-Laye. 2022-01-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2019-11-18.

Xarici keçidlərRedaktə