Soviç ilankölgəsi

Soviç ilankölgəsi (lat. Ferula szowitsiana) — çətirkimilər fəsiləsinə aid bitki.

IUCN Qırmızı Siyahısna göre növün kateqoriyası və statusu "Nəsli kəsilmək təhlükəsində olanlarkateqoriyasına aiddir – EN B1abc (ii,iii,iv). Azərbaycanın nadir növüdür. [1][2]

Qısa morfoloji təsviriRedaktə

Çoxillik bitkidir.Bitkinin hündürlüyü 50 sm-dir. Kökətrafı yarpaqları üçküncdür, üçər bölümlüdür, son ayları lansetvari və ya ovalvaridir, 15 mm uzunluğundadır. Ləçəkləri uzunsovdur, kənardakılar tükcüklüdür, uzunluğu 1,5 mm-dir. Meyvələrinin kənarları enli qanadlıdır, diametri yarımmeyvə ilə bərabərdir. [3][4]

Bioloji, ekoloji və fitosenoloji xüsusiyyətləriRedaktə

Çiçəkləmə may-iyun, meyvəvermə iyul ayına təsadüf edir. Aşağı dağ qurşaqlarında, gilli-gipisli və quru, daşlı dərələrdə rast gəlinir. 

YayılmasıRedaktə

Naxçıvanın dağlıq hissəsidir(Duzdağ ərazisi; Sədərək rayonu-Vəlidağ, Şərur rayonu-Ardıcdağ; Culfa rayonu –Dərəşam ərazisi). [3][5]

Sayı və tendensiyasıRedaktə

Populyasiya məhdud ərazilərdə və azsaylı olduğu üçün ehtiyatı azdır.[6]

Məhdudlaşdırıcı amillərRedaktə

Antropogen iqlim amillərinin məhdudlaşdırıcı təsiri. 

Mühafizə tədbirləriRedaktə

Populyasiya təhlükə altında olduğundan qorunması vacibdir[5][7] . Yayıldığı mühitə uyğun geniş ərazilərdə reintroduksiya edilməlidir [4]

  1. Azərbaycan Respublikasının Qırmızı Kitabı. Nadir və nəsli kəsilməkdə olan bitki və göbələk növləri, II nəşr, Bakı-2013
  2. http://redbook.az/?options=project&id=Sovi%C3%A7%20ilank%C3%B6lg%C9%99si[ölü keçid]
  3. 1 2 Флора Азербайджана, 1955
  4. 1 2 İbadullayeva S.C., 2004
  5. 1 2 Naxçıvan Mr-in Qırmızı Kitabı, 2010
  6. Movsumova N.V., İbadullayeva S.J., Sultanova Z.R., 2009
  7. Azərbaycan SSR-in Qırmızı kitabı, 1989