Dağlılar (Tatlar)Fars mənşəli, İrandilli etnoslardan biri. AzərbaycanRusiya ərazisində yaşayırlar.

Tatlar
Ümumi sayı
30.000[1]
Yaşadığı ərazilər
Azərbaycan Azərbaycan 25.218 (2009)[2]
İran İran 9.000 (2016)[1]
Rusiya Rusiya 1.585 (2010)[3]
Ukrayna Ukrayna 64 (2001)[4]
Dili

Tat dili

Dini

İslam (Sünnilik)

Qohum xalqlar

farslar, osetinlər, talışlar, kürdlər,taciklərdarilər.

TarixiRedaktə

Tarixi məlumata görə bu qədim xalq təqribən 2000 il bundan qabaq Sasanilər İmperiyası hakimiyyəti zamanı şimaldan gələn türklərin qarşısını almaq məqsədi ilə Cənubi Qafqaz ərazisinə köçürülmüşdür. Qədim ari tayfalarından olan tatlar ərəb işğalından sonra islam dinini qəbul etmişlər.

DilRedaktə

Fars dillərindən biri olan Tat dilində danışırlar.

DinRedaktə

Tatların əksəriyyəti İslam dininə etiqad edir. Onlar İslam dininin Sünnilik təriqətinə mənsubdurlar və mənsub olduqları Şiə təriqətinin Cəfəri məzhəbinə uyurlar. Tatların bir qismi isə yəhudidir.

MəskunlaşmaRedaktə

Azərbaycan dilində danışan tatlar əsasən Bakıda, Xızı, Siyəzən, Şamaxı, Quba, Gəncə, ŞəmkirDərbənd rayonlarında tarixən sıx olaraq məskunlaşıblar. Hal-hazırda, Azərbaycan Respublikasından kənarda - Rusiya Federasiyasında, Qazaxıstanda, Qırğızıstanda da müsəlman tatlar yaşayır.

 
Lahıcda yaşayan yaşlı qadın

statistikaRedaktə

1999-cu və 2009 il s.a. əsasən Tatlar
Yaşayış məntəqəsi 1999 sa.[5] 2009 sa.[2]
Bütün ölkə üzrə 10 922[6] 25 218[2]
Quba rayonu 1 088 13 880
Xaçmaz rayonu 8 853 9 108
Şabran rayonu 5 1 766
Sumqayıt ... 96
Hacıqabul rayonu ... 30
Abşeron rayonu ... 10
Şamaxı rayonu ... 6
Xızı rayonu ... 5
İsmayıllı rayonu ...
Siyəzən rayonu 42 ...
digər 934 317

MədəniyyətRedaktə

Qədim tarixə sahib tatlar Quba-Qafqaz xalçaçılığının inkişafında böyük rol oynamışlar.

Tanınmış şəxsiyyətlərRedaktə

İstinadlarRedaktə

  1. 1 2 "Mussulman Tat :: Joshua Project" (ingilis). joshuaproject.net. 2016-01-24 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2016-01-24.
  2. 1 2 3 Population statistics of Eastern Europe:Ethnic composition of Azerbaijan by 2009 census Arxivləşdirilib 2012-02-07 at the Wayback Machine
  3. "Всероссийская перепись населения 2010. Национальный состав населения РФ 2010". 2016-03-04 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2012-02-13.
  4. Population statistics of Eastern Europe: Ethnic composition of Ukraine 2001 Arxivləşdirilib 2012-05-26 at Archive.today
  5. "Population statistics of Eastern Europe". 2015-06-27 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2010-08-09.
  6. The United Nations Statistics Division : Arxivləşdirilib 2018-07-25 at the Wayback Machine 27.01.1999 census of Azerbaijan

Xarici keçidlərRedaktə

Həmçinin baxRedaktə