Əsas menyunu aç

Vaqif Əziz oğlu Mustafazadə (16 mart 1940(1940-03-16)[1], Bakı16 dekabr 1979(1979-12-16)[1], Daşkənd) — bəstəkar, pianoçu, caz-muğam üslubunun banisi, Azərbaycan SSR əməkdar artisti (1979). Cazın şahzadəsi kimi tanınan Əzizə Mustafazadənin atasıdır.

Vaqif Mustafazadə
Vaqif Mustafazadə.jpg
Sənətçi məlumatları
Doğum tarixi 16 mart 1940(1940-03-16)
Doğum yeri Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ
Vəfat tarixi 16 dekabr 1979(1979-12-16) (39 yaşında)
Vəfat yeri Daşkənd, Özbəkistan SSR, SSRİ
Vəfat səbəbi ürək tutması
Dəfn yeri Yasamal qəbiristanlığı
Vətəndaşlığı
Peşələri bəstəkar, pianoçu
Uşağı

Üslub caz-muğam
Musiqi aləti
Fəaliyyət illəri 1958–1979
Təhsili
Mükafatları "Azərbaycan SSR əməkdar artisti" fəxri adı — 1979 Azərbaycan SSR dövlət mükafatı — 1982
vagif.musigi-dunya.az
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar
"Düşüncə"

HəyatıRedaktə

 
İçərişəhərdə Vaqif Mustafazadənin yaşadığı binanın fasadında barelyef

16 mart 1940-ci ildə Bakı şəhərində İçəri Şəhərdə anadan olmuşdur. Atasının ölümündən sonra, anası Vaqifin tərbiyəsi ilə məşğul olmağa başlayır. O yerli məktəbdə musiqi müəlliməsi idi.

1963-cü ildə Asəf Zeynallı adına Bakı Musiqi Kollecini bitirib, Bakı Musiqi Akademiyasına daxil olmuşdur. İlk məşhurluqda elə bu zaman gəlir. Vaqif burada kiçik konsertlər verir, klublarda çıxış eləyir. O əsasən klassik caz, bluz və oynaq mahnılar ifa edir.

1964-cü ildən "Orero" ansamblına, "Qafqaz" caz üçlüyünə, "Leyli" və "Sevil" qadın vokal instrumental və "Muğam" instrumental ansambllarına rəhbərlik etmişdir. Beynəlxalq caz müsabiqələri və festivallarının ("Tallin-66", "Tbilisi-78", Monte-Karlo) laureatı olmuşdur.

1979-cu ildə Monakoda qeyri-adi şərtlərlə yeni festival keçirilir. Bu festivalın şərtlərinə görə əsərin müəllifi, ifaçısı və ölkəsi gizli saxlanılmalıdır. Festival başa çatdıqdan sonra 100-lərlə naməlum ad içərisindən bizə doğma ad çəkilir. Azərbaycan, Vaqif Mustafazadə. Monako caz festivalından vətənə "Ağ royal" mükafatı ilə qayıdır və növbəti konsertlərinə hazırlaşır.

Fortepiano və simfonik orkestr üçün konsertin, "Muğam" simfoniyasının (tamamlanmamış), bir sıra caz kompozisiyalarının və pyeslərin müəllifidir.Vaqif Mustafazadə Azərbaycan caz musiqisinin banisi və yeni caz fikrinin (devizinin) təsisçisidir. O, Azərbaycan musiqisinin, muğamın klassik Amerikan caz musiqisi ilə sintezini yaradıb. Onun yeni devizi Caz-Muğam adlanır. O, Azərbaycan Muğam Caz Hərəkatının memarıdır.

Xalq musiqisi, muğamdakı improvizasiyalarda caz elementləri görmüş və orijinal bir janr ortaya çıxarmış „Muğam" simfoniyasının müəllifi Vaqif Mustafazadə 1979-cu ildə Azərbaycan Respublikasının əməkdar artisti fəxri adına layiq görülür.[2]

1982-ci ildə artıq ölümündən sonra Azərbaycan Dövlət Mükafatına layiq görülüb.[3]

O, 16 dekabr 1979-cu ildə Daşkənddə qastrol zamanı ürək tutmasından vəfat etmişdir. Bakıda dəfn olunmuşdur.

TərziRedaktə

Vaqif Mustafazadə Azərbaycan caz musiqisinin banisi və yeni caz fikrinin (devizinin) təsisçisidir. O, Azərbaycan musiqisinin, muğamın klassik Amerikan caz musiqisi ilə sintezini yaratmışdır. Onun yeni devizi Caz-Muğam adlanır. O, Azərbaycan Muğam Caz Hərəkatının memarıdır. Onun həyat yoldaşı Eliza Mustafazadə Azərbaycanın peşəkar caz-muğam tərzində oxuyan ilk qadınıdır.

YaradıcılığıRedaktə

XatirəsiRedaktə

Vaqifi Mustafazadə haaqında "Caz əfsanəsi - Vaqif Mustafazadə" adlı sənədli film çəkilmişdir.[5]

Ev muzeyiRedaktə

 
Bakıda Vaqif Mustafazadənin məzarı

1989-cu ildə o zamankı Mədəniyyət Naziri Polad Bülbüloğlunun təşəbbüsü ilə Vaqif Mustafazadənin ev muzeyi yaradılıb. Muzeyin ilk rəhbəri cazmenin anası Zivər xanım olmuşdur. Ölümündən bir müddət əvvəl cazmenin anası muzeyi qardaşı qızı Afaq xanıma vəsiyyət edib. 1997-ci ildən etibarən muzeyin rəhbəri Afaq Əliyevadır. 2004-cü ildə məhz onun təşəbbüsü ilə muzeyin həm özü, həm də eksponatları təmir edilmişdir. Həmin ildən etibarən muzey Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyinin balansında dövlət muzeyi kimi fəaliyyətə başlamışdır.[6]

Həmçinin baxRedaktə

MənbəRedaktə

  • Üzeyir Hacıbəyov Ensiklopediyası. Bakı, 2007. səh.159

İstinadlarRedaktə

  1. 1 2 BnF identifikatoru: açıq data platforma — 2011.
  2. Respublikanın yaradıcı işçilərinə Azərbaycan SSR fəxri adlarının verilməsi haqqında Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 23 fevral 1979-cu il tarixli Fərmanıanl.az saytı
  3. Lider TV (16.12.2016). "Vaqif Mustafazadənin anım günüdür" (azərb.). Youtube.com. İstifadə tarixi: 2016-12-19.
  4. Q.Xəlilov (23 fevral 1979). "RESPUBLİKANIN YARADICI İŞÇİLƏRİNƏ AZƏRBAYCAN SSR FƏXRİ ADLARI VERİLMƏSİ HAQQINDA". Azərbaycan Milli Kitabxanası. səh. 116. 2017-09-25 tarixində orijinalından (PDF) arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2017-11-01.Arxivləşdirilib 28 iyul 2017 at the Wayback Machine. Additional archives: 25 September 2017.
  5. Vahid, T. "Caz əfsanəsi - Vaqif Mustafazadə". Böyük musiqiçidən bəhs edən yeni sənədli film çəkilib //Mədəniyyət. - 2012.- 16 mart.- S. 11.
  6. Türkan Məmmədli (26 dekabr 2015). "Böyük cazmenin kiçik evi... Vaqif Mustafazadə" (azərb.). Apa.tv. İstifadə tarixi: 2016-01-20.

Xarici keçidlərRedaktə