XəritəYer kürəsi və ya digər planetlərin bütövlükdə və ya ayrı-ayrı hissələrinin iki və ya üçölçülü şərti işarələrlə kiçildilmiş təsviridir.

Dünya Xəritəsi (2004, The World Factbook)

EtimologiyasıRedaktə

Xəritə ərəb mənşəli söz olub (خريطة) yer səthinin coğrafi vəziyyətinin kağız və s. üzərində təsviri mənasını verir.

NövləriRedaktə

Xəritələr növlərinə görə aşağıdakı qruplara bölünür

  • ümumcoğrafi xəritələr
  • xüsusi (tematik)xəritərlər
  • topoqrafik xəritələr
  • plan və sxemlər

Xəritələrin üçölçülü modellərinə maket və qlobus daxildir.

Xəritələrin təsnifatıRedaktə

Xəritənin riyazi əsaslarıRedaktə

Miqyas - uzunluq və sahələrin kiçilmə dərəcəsini göstərir;

Geodeziya əsası - Yerin fiziki səthindən şərti ellipsoid səthinə keçməyi müəyyən edir və xəritədə təsvir olunan coğrafi elementlərin vəziyyətini en və uzunluq dairələrinə və yüksəkliyə görə düzgün müəyyən edir;

Kartoqrafik proyeksiya - ellepsoid səthindən müstəvi səthə keçmə üsulunu müəyyən edir və bu zaman xəritə üzərində yaranmış təhriflərin paylanma qanunlarını öyrənir;

Koordinat şəbəkələri - kartofrafik şəbəkədən, kilometr (yaxud düzbucaqlı koordinatlar) şəbəkəsindən və s. şəbəkədən ibarətdir;


Komponovka elementləri - xəritənin çərçivəsi, cəhətlənməsi və s. riyazi elementlərdən ibarətdir.