Əsas menyunu aç

Yuxan Liyv (est. Johannes Liiv, 30 aprel 1864 - 1 dekabr 1913) — eston şairi, yazıçısı və tərcüməçisi.

Yuxan Liyv
Juhan Liiv.jpg
Doğum tarixi 30 aprel 1864(1864-04-30)
Doğum yeri Estoniya
Vəfat tarixi 1 dekabr 1913 (49 yaşında)
Vəfat yeri Estoniya
Vəfat səbəbi ağciyər iltihabı
Dəfn yeri
Vətəndaşlığı
Fəaliyyəti şair, jurnalist, yazıçı, müəllim
Əsərlərinin dili Eston dili[1]
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

HəyatıRedaktə

Liyv, Estoniyanın Alatskivi bölgəsində olduqca yoxsul bir ailənin uşağı olaraq dünyaya gəldi. Ailəsi maddi durumları yaxşı olmamağına baxmayaraq Liyvi ölkənin ən böyük ikinci şəhəri olan Tartuda, jurnalist məktəbinə göndərdi. Ancaq Liyv burada fiziki rahatsızlıqlarla uğraşmaq məcburiyyətində qaldı və məktəbi bitirmədən evinə döndü. Bununla birlikdə fasiləsiz olaraq Olevik adlı gəzetdə şeirlərini və köşə yazılarını yayımlamağa başladı. Ancaq yazdığı şeirlər dövrün Eston ədəbî zövvi ilə uyğun deyildi. Bu d, Liyvin şeirlerinin uzun müddət gözardı edilməsine səbəb oldu.

Qısa hekayələriRedaktə

Liyv daha sonra Vari (Kölgə) adlı qısa hekayəsi ilə uğur qazandı və bu heayə yayımlandı. Bu dərin bir qayğını anladan hekayə, Liyvin gələcəkdə düz yazı ve şeirde göstərəcəyi tərzin bir əksi oldu. Bir çox oxuyucunun bilincində hekayənin ana xarakteri Villu və Liyv arasındakı yaxınlıq sorğulandı. Bu xarakter fiziki olaraq zəif olsa da zehni baxımdan güclü bir portret cızırdı. Liyv bir çox qısa hekayə qələmə aldı, ancaq bu hekayələrin heç biri "Vari" qədər uğurlu olmadı.

Ruhi xəstəliyiRedaktə

Liyv "Vari" satışa buraxıldıqdan qısa müddət keçdikdən sonra Tartudakı bir klinikada psixoloji müalicə görməyə başladı. Burada Lyiv üçün şizofrenya xəstəliyi qoyuldu. Liyv özünü önəmli tarixi figurlarla əlaqələndirməyə başlamışdı: Özünü Çar II Aleksandr-ın oğlu və ya Polşa kralı olaraq görürdu. Onun bu mental rahatsızlığı ilə olan mübarizəsi ölümünə qədər sürdü.

HaqqındaRedaktə

Yuxan Liyv Mirzə Şəfi Vazehin 2 şeirini eston dilinə tərcümə etmişdir[2][3].

MənbəRedaktə

  • Vaqif Arzumanlı, "Ürəklər qovuşanda", Bakı, "Yazıçı", 1990, səh. 14  (azərb.)

İstinadlarRedaktə

  1. BnF authorities: açıq data platforma — 2011.
  2. Vaqif Arzumanlı, "Ürəklər qovuşanda", Bakı, "Yazıçı", 1990, səh. 14  (azərb.)
  3. "Kes ikka kartis, ikka etto waatis...", "Seal seisab wan Elborus", @sakala@, 5.X.1889  (est.)