İrəvanskilər

İrəvanskilərAzərbaycan xalqının tanınmış soylarından biri. İrəvan xanları nəslindəndirlər.

İrəvanskilər
Titul Xan
Əcdadı Məmmədqulu xan
Qohum soylar Bağırbəyovlar
Mənşəyi İrəvan
Təbəəliyi Flag of the Yerevan Khanate.png İrəvan xanlığı, Rusiya İmperiyası Rusiya imperiyası

Soyun yaranmasıRedaktə

Qacarların bir qolu olan İrəvanskilərin əcdadları uzun illər İrəvan xanlığını idarə edib. Onların çoxu Şərur mahalındaNaxçıvanda da yaşayıb. Yeri gəlmişkən, Tbilisi arxivlərində Şərurda yaşamış İrəvan xanları ilə bağlı hələ tədqiq olunmamış qovluqlar var. Bu qovluqlarda onların yaşadıqları kəndlər haqqında geniş məlumatlara rast gəlirik. 1828-ci ildən sonra İranın Marağa şəhərinə köçən xanların Rusiya çarına, sonralar isə Qafqaz canişininə yazılmış maraqlı məktubları da həmin qovluqlarda saxlanılır.

Qeyd edək ki, İrəvan xanları hələ lap qədimlərdən Naxçıvan xanları ilə qohum olublar. I Kəlbəlı xanın arvadı Tükəzban xanım İrəvan xanı Hüseynəli xan Qacarın qızıdır, Səltənət xanımın doğma bacısıdır. Bəzən səhv olaraq onun Məhəmməd xanın qızı kimi təqdim edirlər. Əsl həqiqətdə isə belə deyil, o, Məhəmməd xanın bacısıdır. Bu haqda İrəvan xanlarının qalın bir cild olan "Məktublar"ından ətraflı məlumat almaq olar. Burada qeyd edilib ki Məhəmməd xanın anası Şadlı tayfasındandır. Məmmədqulu xan Rusiya ordusunun kapitanı olub, 1846-cı ildə vəfat edib. Gürcüstan mərkəzi tarix arxivində Məmmədqulu xanın şəxsi işi saxlanılır. Həmin sənəddən öyrənirik ki, onun oğlu Möhbalı xan da rus ordusunun giziri olub. Və elə oradaca qeyd edilib ki, bu sülalənin, demək olar ki, əksəriyyəti bacarıqlı döyüşçülər kimi tanınıblar.

Soyun tanınmış nümayəndələriRedaktə

Həmçinin baxRedaktə

İstinadlarRedaktə

  1. [1]
  2. Musa Quliyev. "Abbasqulu Xan İrəvanski və nəsil şəcərəsi". www.anl.az. 17 June 2009. 12 January 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 January 2021.
  3. Забытые дуэли. "Сергей Глезеров". www.vesty.spb.ru. 21 May 2003. 18 November 2012 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 January 2021.
  4. Musa Quliyev. "Zamanın tarixə yazdığı qəhrəmanlıq". www.anl.az. 9 October 2009. 11 January 2021 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 January 2021.
  5. Stonay Dinkov. "Revan Türk Hanlığı" Konferansı". www.haberler.com. 6 March 2009. 11 January 2021 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 January 2021.
  6. Иванов, Б. Ю. Иванов. Государственная дума Российской империи: 1906—1917. Москва: РОССПЭН. 2008.