İslandiya krallığı

İslandiya krallığı (isl. Konungsríkið Ísland, dan. Kongeriget Island) — 1 dekabr 1918-ci ildə Danimarka-İslandiya Birləşmə Aktı nəticəsində qurulmuş dövlət.[1] 17 iyun 1944-cü ildə İslandiyanın respublika elan olunmasınacan mövcud olmuşdur.

Konungsríkið Ísland
İslandiya krallığı
1918–1944
İslandiya krallığı gerbi
Gerbi
Himni: Lofsönqur
"Tərif mahnısı"
İslandiya krallığı xəritədə yeri
PaytaxtıReykyavik
Rəsmi dilləriİsland dili, Danimarka dili
Dini
Lüteranlıq
İdarəetmə formasıKonstitusiyalı monarxiya
Kral 
• 1918-1944
X Kristian
Tarixi 
• Yaranması
1918
• Süqutu
1944
Ərazisi
• Ümumi
103125 km²
Əhalisi
• Təxmini
125967 (1944)
Valyutasıİslandiya kronu
Sələfi
Xələfi
Danimarka
İslandiya

TarixiRedaktə

İslandiya 1380-ci ildən bəri Danimarka ölkəsinin içindəki Norveç krallığının mülkü idi. 1874-cü ildə Danimarka İslandiyaya muxtariyyət hüquq verdi. Bu hüquq 1903 və 1904-cü illərdə genişləndirildi. 1 dekabr 1918-ci ildə iki tərəf arasında Danimarka-İslandiya Birləşmə Aktı imzalandı və İslandiya suveren dövlətə çevrildi. Danimarka kralı həm də İslandiya kralı olmaq şərtilə və xarici münasibətlərin Danimarkanın öhdəliyinə keçməsi şərtilə İslandiya müstəqil dövlət elan olunurdu.

İkinci Dünya MüharibəsiRedaktə

9 aprel 1940-cı ildə Nasist Almaniyasının Danimarkanı işğalı iki dövlət arasındakı əlaqələrdə problemlər yaratmağa başladı. Buna görə də 10 apreldə Altinq İslandiyanın xarici münasibətlərində söz haqqını əlinə aldı. 15 may 1941-ci ildə Sveyn Byörnsson krallıq naibi təyin olundu. Həmin ilin iyulunda Üçüncü Reyxin işğal ehtimalına qarşı İslandiya-Amerikan müdafiə paktı imzalandı.[1] Ölkəyə 40.000 amerikan hərbçisi gəldi. Bu rəqəm, o vaxt üçün İslandiyadakı kişilərin sayından çox idi. Danimarka işğal altında referendum keçirən İslandiya, 17 iyun 1944-cü ildə müstəqil respublika qurulduğunu elan etdi.

İstinadlarRedaktə

  1. 1 2 Qudmundur Halfdanarson - The A to Z of Iceland. Scarecrow Press. səh. 23–25. ISBN 0810872080.