İtaliya Sosial Respublikası (it. Repubblica Sociale Italiana), "Salò Respublikası" olaraq da tanınır. II. Dünya Müharibəsində Nasist Almaniyasının dəstəyi ilə qurulan İtalyanın şimalındakı dövlət, 1943-1945 illərdə mövcud olmuşdu. Qurucusu və prezidenti Benito Mussolini idi.

Repubblica Sociale Italiana
İtaliya Sosial Respublikası
23 sentyabr 194325 aprel 1945
İtaliya Sosial Respublikası gerbi
Gerbi
İtaliya Sosial Respublikası xəritədə yeri
PaytaxtıSalò (de-fakto)
Roma (iddia edilən)
Rəsmi dilləriİtalyan dili
Dini
Roma-Katolik kilsəsi
İdarəetmə formasıtəkpartiyalı sistemPrezident respublikası
Prezident 
• 1943–1945
Benito Mussolini
Tarixi 
• Yaranması
23 sentyabr 1943
• Süqutu
25 aprel 1945
Ərazisi
Sələfi
Xələfi
İtaliya krallığı
İtaliya krallığı
Italian social republic map.png

Almaniyayanın başçısı Hitler köməyi ilə qurulmuşdur. Müttəfiqlər Sicilyada təşkil etdiyi "Husky Harekâtı"nda İtaliya, Siciliyanı müdafiə etməmiş və adanı tamamilə itirmişdi. Bu olanlardan sonra İtaliya, İtaliya yarımadasının cənub hissəsini də tamamilə itirdi. Bu səbəblə Mussolini və digər "Böyük Faşist Şurası" BFŞ - İtaliya faşist dairələrinin ali hakimiyyət orqanı idi. BFŞ qanunvericilik və icraedicilik funksiyalarını yerinə yetirirdi) üzvləri yeni bir ordunun hazırlanması və yeni bir dövlətin qurulmasının lazım olduğunu düşünürdü. Bu düşüncələrini reallaşdırdılar və Romanın şimalında İtalya Sosial Respublikasını qurdular. Eyni zamanda İtaliya Sosial Respublikası ilə birlikdə "Respublikaçı Faşist Partiyası"nı da quruldu.

İSR əsgərləri, 1944-cü ilin Martı

1945-ci il 25 Aprel on doqquz aylıq İtaliya Sosial Respublikasının süqut etdiyi gündür və bu günü italiyanlar "Qurtuluş günü" kimi qeyd edirlər. 27 Aprel isə Mussolini İtaliya partizanları tərəfindən öldürülmüş və "Loreto meydanı"nda başı-aşağı asılaraq xalqa göstərilmişdi.

Xarici keçidlərRedaktə

Həmçinin baxRedaktə

Vikianbarda İtaliya Sosial Respublikası ilə əlaqəli mediafayllar var.