Şirin Məlikova (tam adı: Məlikova Şirin Yaşar qızı) — Azərbaycan Milli Xalça Muzeyinin direktoru[1], Beynəlxalq Muzeylər Şurası[2]nın (ICOM) Azərbaycan Milli Komitəsinin sədri, dosent, sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktoru, Əməkdar mədəniyyət işçisi.

Şirin Məlikova
Shirin Malikova.jpg
Doğum yeri Bakı, Azərbaycan
Vətəndaşlığı Azərbaycan Azərbaycan
Milliyyəti azərbaycanlı
Təhsili Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universiteti
Tanınır Azərbaycan Milli Xalça Muzeyinin direktoru
Mükafatları "Azərbaycan Respublikasının əməkdar mədəniyyət işçisi" fəxri adı — 2017

HəyatıRedaktə

Şirin Yaşar qızı Məlikova Bakı şəhərində anadan olub.

TəhsiliRedaktə

Şirin Məlikova 1995-ci ildə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin “Sənətşünaslıq” fakültəsinə daxil olub, 1999-cu ildə təhsil ocağını fərqlənmə diplomu ilə başa vurub.[3] 1999-2001-ci illər ərzində Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiyasında “Təsviri incəsənət tarixi və nəzəriyyəsi” ixtisası üzrə magistraturasında oxuyub və təhsilini fərqlənmə diplomu ilə başa vurub.[4] 2001-ci ildən AMEA Memarlıq və İncəsənət İnstitutunun dissertantı olub. 2007-ci ildə “Azərbaycan XIV–XVIII əsrlər bədii parça və tikmələri” mövzusunda dissertasiya müdafiə edib, sənətşünaslıq üzrə fəlsəfə doktorudur.

Əmək fəaliyyətiRedaktə

2008-2012-ci illərdə Azərbaycan Dövlət Mədəniyyət və İncəsənət Universitetinin “Sənətşünaslıq” kafedrasında[5] , 2012-ci ildən isə Azərbaycan Dövlət Rəssamlıq Akademiyasının “İncəsənət tarixi” kafedrasında baş müəllim kimi fəaliyyət göstərmiş[6], 2019-cu ildən dosent vəzifəsini icra edir. 2011-ci ildən Heydər Əliyev Fondunun incəsənət sahəsində eksperti olaraq həm Azərbaycanda, həm də xaricdə bir sıra beynəlxalq sərgi və festivalların təşkilatçılarından olmuşdur.

2016-cı ildən Azərbaycan Milli Xalça Muzeyinin direktorudur. Onun rəhbərliyi ilə bir sıra xarici muzey və təşkilatlarla sıx əlaqələr qurularaq birgə layihələr həyata keçirilir, sərgi mübadilələri, fondun zənginləşdirilməsi, kolleksiyaların dünyaya tanıdılması və sosial sahələrdə irimiqyaslı işlər görülür. Muzey kolleksiyalarına həsr olunmuş nəfis kitab, buklet və açıqcalar müxtəlif dillərdə nəşr olunur. O, dünyanın qabaqcıl tekstil muzeyləri və beynəlxalq elmi konfranslarda Azərbaycan Milli Xalça Muzeyi ilə bağlı mühazirələr oxuyur.

Onun rəhbərliyi altında muzey kolleksiyalarının toplanmasının yeni strategiyası hazırlanmışdır. Belə ki, məşhur hərrac evlərindən (“Avstriya Auksion Şirkəti”, Sotheby’s, Christie’s), özəl kolleksiyaçılardan muzey praktikasında ilk dəfə olaraq fondunun zənginləşdirilməsi məqsədi ilə nadir və qiymətli sənət əsərləri alınmışdır. Bununla yanaşı, müxtəlif təşkilat və şəxslər tərəfindən muzeyə qiymətli sənət nümunələri hədiyyə edilmişdir. Onların sırasında Heydər Əliyev Fondunun muzeyə hədiyyə etdiyi XVII əsrə aid “Xətai” və “Naxçıvan” xalçaları, XVIII əsrə aid Şirvan tikməsi, italiyalı kolleksioner Mirko Kattai tərəfindən hədiyyə olunmuş XIX əsrə aid “Hacıqayıb” xalçası, muzey tərəfindən satınalma yolu ilə əldə edilən XVII əsrə aid “Şamaxı”, XIX əsrə aid “Sırt-çiçi”, “Xilə-buta” xalçaları, XIX əsrə aid asma bəzək əşyalarını qeyd etmək olar.

Şirin Məlikovanın təşəbbüsü ilə “Ənənəvi texnogiyalar” şöbəsinin mütəxəssisləri tərəfindən unudulan xovsuz və ikiüzlü xalçatoxuma texnikaları bərpa edilərək bu gün ustad dərsləri şəklində tədris olunur.

2019-cu ildən Ş.Məlikovanın təşkilatçılığı ilə muzeyin ekspozisiyası görmə, eşitmə və hərəkət qabliyyəti məhdud olan insanlar üçün adaptasiya edilib. Özündə xovlu və xovsuz texnikalarını birləşdirərək, ornamentin formasını və strukturunu taktil müəyyən etmək imkanı verən xüsusi toxuculuq texnologiyası tətbiq edilmişdir. Hər bir eksponat onun haqqında məlumat daşıyan Brayl əlifbası ilə yazılmış mətn, audio yazı və surdo-tərcümə ilə müşayiət olunur. “Sərhədsiz muzey” layihəsi ICOM Kanada, İntercom, NEMO, CAMOC, Dövlət Ermitajı, MUSEUM BOOSTER (Avstriya), Portu Universiteti (Portuqaliya) tərəfindən yüksək qiymətləndirilmişdir.

Son illərdə onun təşəbbüsü ilə muzey işində yeni kadrların hazırlanması istiqamətində könüllülər proqramı həyata keçirilir və xarici ekspertlər tərəfindən ustad dərslər təşkil edilir.

Onun muzeyə rəhbərlik etdiyi illərdə bir çox xarici muzeylərlə əməkdaşlıq protokolları imzalanıb, birgə layihələr keçirilib. Onların sırasında Luvr, Dövlət Ermitajı, Türk və İslam Əsərləri Muzeyini qeyd etmək olar.

15 iyul 2019-cu ildə Nazirlər Kabinetinin xüsusi sərəncamı ilə Azərbaycan Xalça Muzeyi “Milli” statusuna layiq görüldü.

2016-cı ildən Azərbaycan Beynəlxalq Muzeylər Şurası (ICOM) Milli Komitəsinin sədridir. Onun rəhbərlik etdiyi dövrdə bir sıra ICOM-un beynəlxalq komitələrinin illik konfransları Bakıda keçirilmişdir.

1-7 sentyabr 2019-cu il tarixlərində Kioto şəhərində keçirilən Beynəlxalq Muzeylər Şurasının (ICOM) 25-ci Baş konfransında ICOM Azərbaycan Milli Komitəsinin sədri olaraq ICOM tərəfindən bir saatlıq mentor mühazirəsi keçirmək üçün seçilmişdir. Gənc ICOM üzvlərini ilhamlandırmaq, muzey sahəsində müvəffəqiyyət əldə etmələri üçün onlarla öz işi təcrübəsi ilə bölüşmüşdür.

Sənətşünas Şirin Məlikova 20-dən çox kitabın — yerli və beynəlxalq elmi nəşrlərin müəllifidir.

Müəllifi olduğu kitablarRedaktə

Xalq Bankın “Xalq əmanəti” layihəsi çərçivəsində hazırlanmış kitablar:

  1. * “Böyükağa Mirzəzadə” (2010)
  2. * “Maral Rəhmanzadə” (2011)
  3. * “Xalidə Səfərova və Mahmud Tağıyev” (2011)
  4. * “Səttar Bəhlulzadə” (2012)
  5. * “Mikayıl Abdullayev” (2013)
  6. * “Gəncə rəssamları” (2013)
  7. * “Vəcihə Səmədova” (2015)
  8. * “Nadir Əbdürrəhmanov” (2016)
  9. * “Kamal Əhməd” (2017)
  10. * “Ələkbər Rzaquliyev” (2018)
  11. * “Tağı Tağıyev” (2019)

Həmçinin baxRedaktə

Xarici keçidlərRedaktə

Xalça Muzeyinin fəaliyyəti

İstinadlarRedaktə

  1. Xalça Muzeyinin direktoru ilə müsahibə
  2. ICOM Azərbaycan
  3. Азербайджанский государственный университет культуры и искусств
  4. Азербайджанская государственная академия художеств
  5. Азербайджанский государственный университет культуры и искусств
  6. Азербайджанская государственная академия художеств