Əhməd bəy Müqimov

Əhməd bəy Müqimov — Qarabağın tanınmış xeyriyyəçi və himayədarlarından biri.[1]

Əhməd bəy Müqimov
Əhməd bəy Müminov.jpg
Doğum tarixi 1772-ci il
Doğum yeri Qarabağ xanlığı, Şuşa
Vəfat tarixi 1946-cı il
Vəfat yeri Flag of Azerbaijan SSR (1922-1923).svg Azərbaycan SSR, Şuşa
Vətəndaşlığı  Rusiya İmperiyası
Azərbaycan AXC
Flag of Azerbaijan SSR (1922-1923).svg Azərbaycan SSR
Milliyyəti Azərbaycanlı
Dini islam
Tanınır xeyriyyəçi

HəyatıRedaktə

Erkən həyatıRedaktə

Əhməd bəy Qarabağda, Şuşada anadan olmuşdur. O, Qarabağın tanınmış Müqimovlar soyuna mənsubdur. Bu nəslin ulu babası Müqim ağadır. Müqim ağa XVIII əsrdə Şuşa şəhərində yaşamışdır. Mədrəsə təhsili almış Müqim ağa məhəllələrinin dini işləri ilə məşğul olmuşdur.

Mоlla Müqim ağanın İman ağa və Qurban ağa adlı oğlanları vardı.

İman ağa Molla Müqim ağa oğlu 1772-ci ildə Şuşa şəhərində anadan оlmuşdur. İbtidai təhsilini atasından almışdır. Sоnra təhsilini Təbriz şəhərində davam etdirmişdir. Tibb elmini dərindən bilirdi. Şuşa şəhərində dini işlərə maraq göstərirdi. Mоlla ünvanını daşıyırdı. Xоrasan tоrpağını, Məşhədi-müqəddəsi ziyarət etmişdir.[1]

Məşədi Molla İman ağanın törəmələri əvvəlcə İmanbəyov soyadını daşıyırdılar.

Məşədi Mоlla İman ağa Mələknisə xanımla ailə qurmuşdur. Məhəmməd ağa, Xudaverdi ağa, Həsən ağa, Hüseyn ağa, Müqim bəy, Əmiraslan bəy, İbrahim bəy adlı oğlanları, Mehri xanım, Bədir xanım, Bacıxanım xanım, Bahar xanım və Gövhər xanım adlı qızları dünyaya gəlmişdir.

Məşədi Mоlla İman ağanın beşinci оğlu İbrahim bəy 1828-ci ildə Şuşa şəhərində dünyanı tanımışdır. İbtidai təhsilini atasından almışdır. Sоnra mədrəsədə təhsilini davam etdirmişdir. Ticarətlə məşğul olub. Müqəddəs Məkkəyi-müşərrəfi ziyarət edib.

Hacı İbrahim bəy Gülxanım xanımla ailə qurmuşdur. Onların Mahmud, Rza, Lətif, Muxtar, Zülfüqar, Məmmədcəfər, Əbdürrəhim adlı oğlanları dünyaya gəlmişdir.

Mahmud bəy Hacı İbrahim bəy oğlu 1857-ci ildə Şuşa şəhərində anadan оlmuşdur. İbtidai təhsilini mоlla yanında almışdır. Ticarətlə məşğul olan Mahmud bəy II gildiya tacir ünvanı almışdır.

Mahmud bəy Xanım xanım Allahverdi qızıyla ailə həyatı qurmuşdur. Onların Əhməd, Məhəmməd, Əhəd adlı oğlanları, Aftab, Teyhu, Zəhra adlı qızları dünyaya gəlmişdir.

TəhsiliRedaktə

Əhməd bəy Mahmud bəy oğlu Müqimov 1899-cu ildə Şuşa şəhərində dоğulmuşdur. İbtidai təhsilini məhəllə mollaxanasında alan Əhməd bəy sonra Şuşa real məktəbində təhsilini davam etdirmişdir. Türk, fars, ərəb, rus və fransız dillərini gözəl bilirdi. O, da nəslinin nümayəndələri kimi ticarətlə məşğul olmuşdur.[1]

Əhməd bəy Müqimov bir müddət Dağıstanda yaşamışdı. Petrovsk (indiki Mahaçqala) şəhərində dükanları, ticarət obyektləri vardı. O, Rusiyadan İrana taxta-şalban, metal lövhələr, fabrik-zavod istehsalı olan mallar, qida məhsulları satırdı. İrandan isə Rusiyaya meyvə qurusu, xalça gətirirdi.

Xeyriyyəçilik fəaliyyətiRedaktə

Elmi araşdırmalara əsasən müəyyən edilmişdir ki, 1918-ci ildə Bakıda mart soyqırımı dövründə Dağıstana qaçmış Azərbaycan vətəndaşlarına da imkan daxilində yardım etmişdir.[2]

Əhməd bəy Müqimov bir çox şuşalı xanəndələri Prtrovska dəvət etmiş, konsertlərinin təşkil olunmasına yardım göstərmişdir. Azərbaycanın elm, təhsil sahəsində görkəmli şəxsiyyətlərin yetişdirilməsində böyük rolu olan Əhməd bəy Müqimov bir çox məktəblərə maddi yardım göstərmişdir.

Əhməd bəy Müqimov atası Mahmud bəylə birlikdə Fransada, Paris şəhərində olmuşdu. Onlar Avropadan yük daşımaq üçün “Kavkaz i Merkuri” şirkətinin gəmilərindən istifadə edirdilər.[2]

Əhməd bəy Müqimov “Molla Nəsrəddin” jurnalının abunəçisi idi. Bu jurnalın hər sayını tacir dostlarına oxuyurdu.

Əhməd bəy Müqimov sovet dönəmində mühasib işləyib. O, uzun illər ərzində zəngin həyat təcrübəsi əldə etmiş, sonradan qazandığı bu təcrübələrini iş yerində də tətqbiq etmişdi.

Əhməd bəy Müqimov 23 yanvar 1946-cı ildə vəfat edib.[2]

AiləsiRedaktə

Əhməd bəy Səltənət Tağı qızı Şəfiyeva (1912-?) ilə həyat qurmuşdu. Onların bu nikahdan Оqtay, Arif, Aydın adlı oğlanları, Elmira adlı qızı dünyaya gəlmişdir.

İstinadlarRedaktə

  1. 1 2 3 Ənvər ÇİNGİZOĞLU. "Əhməd bəy Müqimov: hesabdar adam." (az.). (#archive_missing_date) tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2 may 2022.
  2. 1 2 3 Ənvər Çingizoğlu. "Ənvər Çingizoğlu ŞUŞA ŞƏHƏRİ" (az.). Archived from the original on 4 May 2022. İstifadə tarixi: 2 may 2022.