Abbas Mirzə məscidi

Merge-arrows.svg Bu məqalə Sərdar məscidi (İrəvan) məqaləsinə çox yaxındır və hər ikisinin eyni başlıq altında birləşdirilməsi mümkündür.

Abbas Mirzə məscidi və ya Xan məscidi — XVIII əsrdə Abbas mirzə Qovanlı-Qacar tərəfindən İrəvan qalasında inşa etdirilən məscid.

Abbas Mirzə məscidi
Почтовая карточкаЭривань1917.jpgAbbas Mirzə məscidi, 1917
40°10′18″ şm. e. 44°30′13″ ş. u.
Ölkə  Ermənistan
Şəhər İrəvan
Yerləşir İrəvan
Aidiyyatı İrəvan xanlığı
Sifarişçi Abbas mirzə Qovanlı-Qacar
Tikilmə tarixi 1810
Üslubu Azərbaycan memarlığı
Vəziyyəti 1988-ci ildə fəaliyyəti dayandırılıb
2008-ci ildə ermənilər tərəfindən tamamilə dağıdılıb.
Abbas Mirzə məscidi (Ermənistan)
Locator Dot2.gif
Abbas Mirzə məscidi
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Bəzi mənbələrdə İrəvanda mövcud olmuş 3 məscid — Abbas Mirzə məscidi, Şah Abbas məscidiSərdar məscidlərinin əslində eyni bir məscid olduğu iddia edilir.[1][2]

TarixiRedaktə

Ruslar İrəvan qalasını işğal etdikdən sonra (1827) Abbas Mirzənin inşa etdirdiyi məscid 2008-ci ildə tamamilə sökülmüşdür.

Məscid on səkkizinci əsrin əvvəllərində İrəvan xanı Hüseynqulu xan Sərdarın hakimiyyəti dövründə inşa edilmişdir. Məscid Qacar şahzadəsi və Azərbaycan hakimi Abbas Mirzənin adı ilə adlandırılmışdır.

Məscidin fasadı göy və yaşıl kaşılarla bəzədilmiş, mərkəzi hissəsi gözəl gümbəzlə örtülmüşdü.

İrəvan xanlığının Çar Rusiyası tərəfindən işğalından sonra məscid cəbbəxana kimi istifadə edilmişdir.[3][4][5][6][7] Daha sonra isə bir müddət rus əsgərlərinin sığınacağı olmuşdur. Ermənistan SSR qurulduqdan sonra isə məscid tamamilə məhv edilmiş və dövrümüzə yalnız bir divarının qalığı çatmışdır.[8][9]

QalereyaRedaktə

İstinadlarRedaktə

  1. "Caliber.az mission landed in Armenia: investigation into the footsteps of vandals: Exclusive photo facts". 2022-05-06 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-08-24.
  2. "Məscidlər". 2021-09-23 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-07-21.
  3. Chopin, Historical monuments of the Armenian oblast (Исторический памятник Армянской области), p. 867
  4. Gevont Alishan, Ayrarat (Այրարատ), p. 311
  5. Harry F.B. Lynch, Armenia, travels and studies, Volume 1, Longman, green and co., 1901, Harvard University, p. 283
  6. Yervand Shahaziz, The Old Yerevan (Հին Երևանը), pp. 34–35, 182, էջ 34–35, 182
  7. Adam Adamyants, Topography of Yerevan (Տեղագրութիւն Երեւանի), Yerevan, 1889, pp. 38–39
  8. "European Charter for Regional or Minority Languages (ECRML) report for Armenia" (PDF). 2021-07-05 tarixində arxivləşdirilib (PDF). İstifadə tarixi: 2011-05-16.
  9. All historical and architectural, cultural and religious buildings in the territory of the Republic of Armenia Arxivləşdirilib 2017-03-29 at the Wayback Machine in the official Website of the Government of the Republic of Armenia

Xarici keçidlərRedaktə