Aleksandr Bestujev-Marlinski

Aleksandr Aleksandroviç Bestujev-Marlinski (rus. Александр Александрович Бестужев; 3 noyabr 1797(1797-11-03)[1][2][…], Sankt-Peterburq, Rusiya İmperiyası[1][3]19 iyul 1837(1837-07-19)[1], Adler Microdistrict[d][1])— rus yazıçısı, dekabrist.

Aleksandr Bestujev-Marlinski
rus. Александр Александрович Бестужев
Bestushev Marlinsky 1.jpg
Doğum tarixi 3 noyabr 1797(1797-11-03)
Doğum yeri Sankt-Peterburq, Rusiya
Vəfat tarixi 19 iyun 1837 (39 yaşında)
Vəfat yeri Soçi Rusiya Rusiya
Vəfat səbəbi döyüşdə ölüm
Vətəndaşlığı
Fəaliyyəti şair, yazıçı, ədəbiyyat tənqidçisi, tənqidçi[d], hərbi qulluqçu, publisist, publisistika
Əsərlərinin dili rusca
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

HəyatıRedaktə

Rus yazıçısı Aleksandr Bestujev-Marlinski (1797-1837) Dekabristlər üsyanı - 1825-ci ilin 14 dekabr burulğanı nəticəsində çar zindanına atılaraq Qafqaza sürgün olunmuşdur... dekabrist yazıçı taleyin hökmü ilə gəlib düşdüyü diyarla yerli camaatla doğmalaşır, bütün Dərbənddə İsgəndər bəy adı ilə şöhrətlənir...Azərbaycan dilini öyrənir. 1834-cü ildə yazıçının Dərbənddən yola düşməsinin şahidi olmuş Y.İ.Kostenetski yazırdı ki, "Az qala bütün şəhər camaatı 20 verstlik məsafə boyu, düz Samur çayınacan onu yola salırdı, bütün kütlə özünün əziz xələfi İsgəndər bəyə hüsn-rəğbətini hər vasitə ilə ifadə etməyə çalışırdı". "Qafqaza dinclik verin və Yer üzünün cənnətini Fərat sahillərində axtarmayın: "O, burdadır!" deyən A.Bestujev-Marlinskinin Azərbaycan həyatına həsr olunmuş povestləri, oçerkləri, yol qeydləri, memuar xarakterli əsərləri onu göstərir ki, onun yerli əhaliyə təsiri güclü olmuşdur. Ədib "Qafqaz povestləri" silsiləsinə daxil olan "Ammalat bəy", "Molla Nur" əsərlərində, "Xəzərlə ayrılıq", "Quba yolu", "Qonaqkəndi keçməklə Dağıstandan Şirvana dağ yolu", "Köhnə Şamaxı yolunda sonuncu stansiya", "Topçu stansiyasından Qutqaşenə keçid", "Almalı stansiyasından Muğanlı postuna qədərki yol" oçerklərində üsyankar şəxsiyyətlərin, xalq qəhrəmanlarının yaddaqalan obrazlarını yaratmışdı.

Böyük yazıçı-dramaturq Mirzə Fətəli Axundovla dostluq edib. M.F.Axundovun A.S.Puşkinin ölümünə həsr etdiyi “Şərq poeması”nı ruscaya tərcümə edib.

Aleksandr Bestujev-Marlinski 1837-ci ildə vəfat edib.

İstinadlarRedaktə

Həmçinin baxRedaktə

Xarici keçidlərRedaktə

  1. 1 2 3 4 Белинков А. В. Бестужев // Краткая литературная энциклопедияМ.: Советская энциклопедия, 1962. — Т. 1. — С. 582–584.
  2. Энциклопедический словарь / под ред. И. Е. Андреевский, К. К. Арсеньев, Ф. Ф. ПетрушевскийСПб.: Брокгауз — Ефрон, 1907.
  3. 1 2 Almaniya Milli Kitabxanası, Berlin Dövlət Kitabxanası, Bavariya Dövlət Kitabxanası və b. Record #118662627 // Ümumi tənzimləmə nəzarəti (GND) — 2012—2016.