Azərbaycan Mətbuat Şurası

Azərbaycan Mətbuat ŞurasıAzərbaycanda medianın özünütənzimləməsini həyata keçirən orqan. Şuraya hazırda Rəşad Məcid rəhbərlik edir.

Azərbaycan Mətbuat Şurası
Loqonun şəkli
Ümumi məlumatlar
Ölkə Azərbaycan Azərbaycan
Yaradılma tarixi 15 mart 2003
Baş qərargah
Ünvan Bakı şəhəri, M.Araz küçəsi, 4
Rəhbərlik
Rəhbər Rəşad Məcid

Rəsmi saytı Azərbaycan Mətbuat Şurası

TarixiRedaktə

Mətbuat Şurası 15 mart 2003-cü ildə ölkə jurnalistlərinin I qurultayında 180-dək aparıcı kütləvi informasiya vasitəsinin təsisçiliyi ilə yaradılıb. 170-ə yaxın KİV və jurnalist təşkilatını təmsil edən 400-ə yaxın nümayəndənin iştirak etdiyi qurultayda Mətbuat Şurasının rəhbər heyəti seçilib. Həmin il aprelin 24-də Ədliyyə Nazirliyində dövlət qeydiyyatına alınıb.

Mətbuat Şurasının məqsədi jurnalistlərin öz peşə fəaliyyətlərində qanunvericiliyin tələblərinə, peşə prinsiplərinə əməl etməsinə ictimai nəzarətin həyata keçirilməsi, dövlət orqanları və ictimaiyyətlə mətbuat arasında əlaqənin və etimadın möhkəmləndirilməsi, söz, fikir və məlumat azadlığına daha geniş imkanlar yaradılmasından ibarətdir. Şura media vasitələrinin fəaliyyət sahələrində baş verən münaqişələrin məhkəməyəqədər həlli variantlarının araşdırılmasını, redaksiya əməkdaşlarının davranışı ilə əlaqədar verilmiş şikayətlərin qəbulu, öyrənilməsi və bununla bağlı qərarların çıxarılmasını həyata keçirir.

 
Mətbuat Şurasının M.Araz küçəsi, 4 ünvanda yerləşən inzibati binası

İdarəçilikRedaktə

Mətbuat Şurasının ali orqanı qurultaydır. Qurultaylar MŞ Nizamnaməsinin müvafiq bəndinin tələbinə uyğun olaraq keçirilir.

Şuraya rəhbərlik sədr tərəfindən aparılır (bax: Nizamnamə). Şura sədrinin 2 müavini var. Onlardan biri jurnalistləri, digəri ictimaiyyət nümayəndələrini təmsil edir. Sədr müavinləri növbəlilik əsasında Şikayətlər üzrə Komissiyaya rəhbərlik edirlər. Şuranın qərarları İdarə Heyətinin iclaslarında kollegial şəkildə qəbul olunur.

MŞ İdarə Heyəti 23 əsas və 6 ehtiyat üzvdən ibarətdir. Əsas üzvlərdən 11-i jurnalistləri, 7-i ictimaiyyəti, 5-i internet resursları təmsil edir. 6 ehtiyat üzvdən 2-i ictimaiyyətdən, 2-i jurnalistlərdən, 2-i isə internet resurslardandır.

Komissiyalara rəhbərlik Şuranın İdarə Heyətinin üzvləri tərəfindən aparılır.

İdarə Heyətinin iclasları hər ay, Şikayətlər üzrə Komissiyanın iclaslar isə ayda 2 dəfə keçirilir. Digər komissiyalar vaxtaşırı olaraq toplanır.

Mətbuat Şurasının işlərinin icrası Katiblik tərəfindən həyata keçirilir. Katiblik Şuraya daxil olan şikayətlərin araşdırılması prosesində Nizamnamədən irəli gələn prosedur qaydaları həyata keçirir. Həmçinin MŞ-nin monitorinq qrupunun fəaliyyətinə nəzarət edir.

Monitorinq qrupu ayda bir dəfə KİV-lərdə apardığı araşdırmalara əsasən nəzərə çarpan tendensiyaları, peşə prinsiplərinin pozulmasındakı bariz təzahür formalarını müəyyənləşdirir, bununla bağlı yekun hesabat hazırlayaraq icraçı katibə təqdim edir.

İdarə HeyətiRedaktə

Mövcud idarə heyəti 2018-ci ildə keçirilmiş qurultayda seçilmişdir.[1]

İdarə Heyəti üzvlərindən internet portalları adından əsas tərkibə seçilmiş, "Azadinform.az" saytının rəhbəri Niyaz Niftiyev 18 aprel 2020-ci il tarixində Cinayət Məcəlləsinin 320.1-ci (Rəsmi sənədləri, dövlət təltiflərini, möhürləri, ştampları, blankları saxtalaşdırma, qanunsuz hazırlama, satma və ya saxta sənədlərdən istifadə etmə) və 139-1.1-ci (epidemiya əleyhinə və karantin rejimlərinin pozulması) maddələri üzrə 3 ay müddətinə həbs edilmişdir. Daha sonra onun həbs müddəti 2 ay uzadılmışdır.[2]

İdarə Heyəti üzvlərindən, ictimaiyyət nümayəndələri adından əsas tərkibə seçilmiş, Kütləvi İnformasiya Vasitələrinin İnkişafına Dövlət Dəstəyi Fondunun direktoru Vüqar Səfərli 14 yanvar 2021-ci ildə Azərbaycan Respublikası Cinayət Məcəlləsinin "xüsusilə külli miqdarda ziyan vurmaqla mənimsəmə və israf etmə", "cinayət yolu ilə əldə edilmiş külli miqdarda pul vəsaitlərini leqallaşdırma", "ağır nəticələrə səbəb olan mühüm zərər vurulmaqla vəzifə səlahiyyətlərindən sui-istifadə etmə", "satınalma prosedurları keçirilmədən külli miqdarda ziyan vurmaqla dövlət vəsaitlərini xərcləmə" və "vəzifə saxtakarlığı" maddələrinə əsasən barəsində məhkəmənin qərarı ilə həbs edilmişdir.[3][4]

İdarə Heyəti üzvlərindən ictimaiyyət nümayəndələri adından əsas tərkibə seçilmiş Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin deputatı Cavanşir Feyziyev haqqında yaranmış qalmaqalların ardından 7 fevral 2022-ci il tarixində Facebook sosial şəbəkəsi üzərindən paylaşdığı status ilə İdarə Heyəti üzvlüyündən istefa verdiyini açıqlamışdır.[5] Eyni zamanda jurnalistlər adından əsas tərkibə seçilmiş İdarə Heyətinin üzvü, "Bizim Yol" qəzetinin baş redaktoru Bahəddin Həziyev Cavanşir Feyziyevin onun haqqında yazdığı status səbəbi ilə Azərbaycan Mətbuat Şurası İdarə Heyətinin sədri Əflatun Amaşova istefa ərizəsi yazar İdarə Heyəti üzvlüyündən istefa vermişdir.[6]

İdarə Heyətinin üzvlərindən ictimaiyyət nümayəndələri adından ehtiyat tərkibə seçilmiş Bakı Dövlət Universitetinin "Beynəlxalq jurnalistika" kafedrasının professoru, filologiya elmləri doktoru Nəsir Əhmədli 7 iyun 2022-ci il tarixində ölmüşdür.[7]

İdarə Heyətinin üzvü
Təmsil etdiyi zümrə
Səlahiyyəti
İşi
Akif Abduləzim oğlu Aşırlı
Jurnalistlər
Əsas
"Şərq" qəzetinin baş redaktoru
Aqil Məhəmməd oğlu Abbasov
İctimaiyyət nümayəndələri
Əsas
Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin deputatı
Anar İmanov
İnternet portalları
Əsas
"Milli.az" saytının rəhbəri
Aydın Alqulu oğlu Quliyev
Jurnalistlər
Əsas
"Bakı Xəbər" qəzetinin təsisçisi və baş redaktoru
Aynur Camal qızı Quliyeva
Jurnalistlər
Əsas
"Publika.az", "Teleqraf.com" saytlarının təsisçisi və rəhbəri
Azər Hacıqulu oğlu Həsrət
İnternet portallar
Əsas
cascfen.az saytının təsisçisi və rəhbəri
Bəxtiyar Yusif oğlu Sadıqov
Jurnalistlər
Əsas
"Azərbaycan" qəzetinin baş redaktoru
Çingiz Aşralı oğlu Qənizadə
İctimaiyyət nümayəndələri
Ehtiyat
Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin sabiq deputatı, Demokratiya və İnsan Hüquqları Komitəsinin sədri
Elçin Abdürrəhim oğlu Mirzəbəyli
Jurnalistlər
Əsas
"Xalq Cəbhəsi" qəzetinin baş redaktoru
Elşad Eyvazlı
İnternet portallar
Ehtiyat
Parlament Jurnalistlər Birliyinin sədri, AzEdu.az, Modern.az saytlarının təsisçisi və rəhbəri
Əflatun Əhməd oğlu Amaşov
Jurnalistlər
Əsas
Azərbaycan Mətbuat Şurasının sədri, "RUH" Azərbaycan Jurnalistləri Müdafiə Komitəsinin sədri
Hikmət Baba oğlu Məmmədov
İctimaiyyət nümayəndələri
Ehtiyat
Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin deputatı, "Yeni Azərbaycan" qəzetinin sabiq baş redaktoru
İlham İsmayılov
İctimaiyyət nümayəndələri
Əsas
Türkdilli Xalqların Əməkdaşlıq Mərkəzi (ATXƏM) İctimai Birliyinin sədri, Avropa Azərbaycanlıları Konqresinin vitse-prezidenti
İlqar Hüseynov
Jurnalistlər
Ehtiyat
Rusca "Kaspi" qəzetinin baş redaktoru
Musa Mərcanlı
Jurnalistlər
Ehtiyat
"İrs" və "Azerbaijan Airlines" jurnallarının baş redaktoru
Müşfiq Məşi oğlu Ələsgərli
İctimaiyyət nümayəndələri
Əsas
Azərbaycan Mətbuat Şurasının sədr müavini, Jurnalist Həmkralar İttifaqının sədri
Rəhman Tofiq oğlu Hacıyev
İnternet portallar
Əsas
Qarabağ Dirçəliş Fondunun icraçı direktoru, "Bakinski raboçi" qəzetinin sabiq baş redaktoru
Rəşad Müseyib oğlu Məcid
Jurnalistlər
Əsas
Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin sədr müavini, "525-ci qəzet"in baş redaktoru
Rafail Becanov
İnternet portallar
Ehtiyat
"Cümhuriyyət" qəzetinin baş redaktoru, "Cebhe.info" Xəbər Portalının direktoru
Umud Rəhim oğlu Mirzəyev
Jurnalistlər
Əsas
Beynəlxalq Mətbuat İnstitutunun Azərbaycan Milli Komitəsinin rəhbəri, Azərbaycan Mətbuat Şurası İdarə Heyətinin sədrinin müavini
Vüqar Gəncəli oğlu Rəhimzadə
Jurnalistlər
Əsas
"İki sahil" qəzetinin baş redaktoru, Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisinin sabiq deputatı
Vüsalə Mahir qızı Abışova
İnternet portallar
Əsas
"APA Group" MMC-nin prezidenti
Yadigar Tarix oğlu Məmmədli
İctimaiyyət nümayəndələri
Əsas
Bakı Beynəlxalq Multikulturalizm Mərkəzinin şöbə müdiri, Azərbaycan Demokratik Jurnalistlər Liqasının sədri.

KomissiyalarRedaktə

Mətbuat Şurasının tərkibində daha yeddi komissiya fəaliyyət göstərir. Bu komissiyalar aşağıdakılardır:

  • Hüquq komissiyası: vaxtaşırı toplantılarını keçirir. Şikayətlərdəki və eləcə də Şuranın fəaliyyət dairəsinə aid digər praktik situasiyalardakı hüquqi aspektləri araşdırır. Zəruri hallarda İdarə Heyətinə təqdimat verir.
  • Sosial Komissiya: konkret Əsasnamə ilə fəaliyyət göstərir. Jurnalistlərin sosial durumu ilə bağlı vəziyyəti öyrənir, onların məişət qayğılarının müəyyənləşdirilməsi və həlli yollarına dair təkliflər hazırlayır və İdarə Heyətinə təqdim edir.
  • İqtisadiyyat komissiyası: medianın iqtisadi durumuna dair monitorinqlər aparır, bu sahədəki mövcud problemləri müəyyənləşdirir və mümkün həll variantlarını qruplaşdıraraq onları İdarə Heyətinə təqdim edir. Həmçinin mövcud sahədə tematik tədbirlərin təşkili üçün proqramlar hazırlayır.
  • Dil komissiyası: mətbutda Azərbaycan dilindən istifadənin forma və prinsipləri ilə bağlı monitorinqlər keçirir, onların nəticələrinə dair hesabat hazırlayır, bu sahədə konfrans və "dəyirmi masa"ların proqramlarını müəyyənləşdirərək İdarə Heyətinə təqdim edir.
  • Regional mətbuatın inkişafı üzrə Komissiya: vaxtaşırı olaraq bölgə qəzetlərinin say və keyfiyyət göstəricilərinə dair monitorinqlər keçirir, nəticələri qruplaşdıraraq İdarə Heyətinə rəy hazırlayır. Qurum həmçinin regionlarda mətbuatın inkişafına yönələn layihələrin müəyyənləşdirilməsini həyata keçirir, ölkənin müxtəlif şəhər və rayonlarında tematik tədbirlərin təşkili məsələlərini həll edir.
  • Mətbuatla dövlət qurumları arasında problemlərin həlli Daimi Komissiyası: Konkret Əsasnamə ilə fəaliyyət göstərir. Qurumun tərkibinə Azərbaycan Mətbuat Şurasının İdarə Heyətinin üzvləri ilə yanaşı Azərbaycan Respublikasının Baş Prokurorluğundan, Daxili İşlər və Ədliyyə Nazirliklərindən də nümayəndələr daxildir.

Qurum jurnalistlərin peşə vəzifəsini yerinə yetirərkən rastlaşdıqları çətinliklərin operativ surətdə aradan qaldırılması istiqamətində müzakirələr aparır. Həmçinin konkret məsələlərlə bağlı müvafiq dövlət qurumlarının təmsilçiləri ilə zəruri məsləhətləşmələr, kütləvi aksiyalar zamanı jurnalistlərin peşə vəzifəsini yerinə yetirmələrinin monitorinqini keçirir. İdarə Heyəti qarşısında hesabat xarakterli məlumatla çıxış edir.

Beynəlxalq əlaqələr komissiyası: qurum MŞ sədrinin və İdarə Heyəti üzvlərinin mühüm beynəoxalq konfrans və seminarlarda iştirakının təşkilati tərəflərini həll edir. Həmin tədbirlərin gündəliklərində duran məsələləri araşdırır. Həmçinin Şuranın beynəlxalq əməkdaşlıq baxımından prioritet sayılan istiqamətlərinə dair vaxtaşırı təqdimatlar hazırlayır.

Qeyd: komissiyalara rəhbərlik MŞ-nin İdarə Heyətinin üzvləri tərəfindən aparılır. Onların müəyyənləşdirilməsi İdarə Heyətinin iclaslarında açıq səsvermə yolu ilə həyata keçirilir. Şikayətlər üzrə Komissiya istisna olmaqla digər komissiyaların işində İdarə Heyətinin üzvləri olmayan şəxslərin iştirakına məhdudiyyət yoxdur.Beynəlxalq əlaqələr

Azərbaycan Mətbuat Şurası 2005-ci ildən Ümümdunya Mətbuat Şuraları Assosiasiyasının və Avropa Mətbuat Şuraları Alyansının üzvüdür. Şura sədri Ümumdünya Mətbuat Şuraları Assosiasiyasının İdarə Heyətində təmsil olunur. MŞ üzvləri bu qurumların hər il dünyanın müxtəli bölgələrində baş tutan illik toplantılarına qatılır, məruzə ilə çıxış edirlər.

Mətbuat Şurası possovet məkanının və Türkiyənin nüfuzlu media qurumları ilə sıx əlaqədədir. Bundan başqa qurum Avstriyanın, Böyük Britaniyanın və Hindistanın mətbuat şuraları ilə əməkdaşlıq edir. Şura ilə Türkiyə Qəzetəcilər Cəmiyyəti və Türkiyə Mətbuat Şurası arasında anlaşma memorandumu mövcuddur.

MaliyyələşməsiRedaktə

Bu barədə Şuranın Nizamnaməsinin müvafiq bəndində geniş söhbət açılır. Qurumun başlıca maliyyə mənbəyi MŞ-yə üzv təşkilatların ödədikləri illik üzvlük haqlarıdır. Bu məbləğ gündəlik qəzetlər, informasiya agentlikləri və jurnalist təşkilatları üçün 148 manat 50 qəpik, həftəlik qəzetlər və jurnallar üçün 99 manat məbləğindədir.

Bununla yanaşı MŞ müxtəlif xarici fondların, səfirliklərin, beynəlxalq təşkilatların Azərbaycandakı nümayəndəliklərinin, həmçinin Medianın İnkişafı Agentliyinib maliyyə yardımı ilə layihələr həyata keçirir.

İstinadlarRedaktə

  1. https://musavat.com/mobile/news/metbuat-surasi-idare-heyetinin-yeni-terkibde-ilk-iclasi-kecirilib-fotolar-yenilenib_520210.html?d=1
  2. "Arxivlənmiş surət". 2020-08-08 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-05-02.
  3. "KİVDF-nin keçmiş rəhbəri Vüqar Səfərli həbs edilib". aztv.az (az.). AZ Tv. 14 yanvar 2021. 2021-10-22 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 avqust 2021.
  4. "Vüqar Səfərli həbs edildi – ŞOK DETALLAR". lent.az (az.). 14 yanvar 2021. 2021-08-12 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 12 avqust 2021.
  5. "Arxivlənmiş surət". 2022-02-07 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-05-02.
  6. "Arxivlənmiş surət". 2022-05-02 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-05-02.
  7. "Arxivlənmiş surət". 2022-06-09 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2022-07-09.

Xarici keçidlərRedaktə