Bərkə xan

(Berkə xan səhifəsindən istiqamətləndirilmişdir)

Bərkə xan (1257-1266) – Qızıl Orda xanı, Cuçi xanın oğlu.

Bərkə xan Cuçi xan oğlu Borucigin
Бэрх хаан
Berke ibn Cuci.jpg
bayraqQızıl Ordanın IV xanı
1257 — 1266
Sələfi Ulaqçi
Xələfi Məngü Timur
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi bilinmir
Doğum yeri Burxan Xaldun, Monqolustan Monqolustan
Vəfat tarixi 1266(1266)
Vəfat yeri Kür çayı sahili
Vəfat səbəbi döyüşdə ölüm
Sülalə Borucigin
Atası Cuçi xan
Anası Borakçin xatun
Hərbi xidmət
Rütbəsi zabit

İlkin həyatıRedaktə

Bərkə xan Cuçi xanın övladlarından biri idi. I Monqol qurultayında, 1236-cı ildə Batı xanın qərbə səfərində iştirak etmişdi. Buxarada olan vaxt, Xarəzmli Şeyx Seyfəddin Dərvişdən İslamı öyrənərək müsəlman olmuşdu. 1248-ci ildə II Monqol qurultayının hazırlanmasına kömək etmişdi.

HakimiyyətiRedaktə

Ulaqçi xanın taxtan əl çəkməsindən sonra yerinə əmisi Bərkə xan keçdi (1257). 1259-cu ildə Boroldayın Polşa və Litvaya yürüşünü əmr edərək, bir çox şəhəri ələ keçirmişdi.

Hülakü ilə müharibəRedaktə

Hülaku xanın xəlifə Müstəsim Billahı edam etməsi Bərkəni qəzəbləndirmişdi. 1262-ci ildə onunla müharibəyə başladı. Baybarsla müttəfiq olan Bərkə xan Noqay xanın başçılığı ilə Hülakunu Terek çayı sahilində məğlub etdi. Bu sırada Çingiz xanın digər oğulları bir-biriylə anlaşmazlığa düşmüş, Böyük xaqanlıq taxtı üçün öz aralarında savaşmağa başlamışdılar. Bərkə xan bu durumu yaxşı dəyərləndirdi. Böyük xaqanlıq savaşında öncə Arıq Buğaın tərəfini tutdu və onun adına pul kəsdirdi. 1264-cü ildə Xubilay onu və Hülakunu Arıq Buğa məsələsi haqda müzakirə üçün çağırmışdı. Lakin heç biri qurultaya getmədi.

Sonrakı həyatıRedaktə

Bərkə xan, Bizansla da məşğul olmağa başladı. 1265-ci ildə qardaşıoğlu Noqay xanın başçılığında 20 min nəfərlik bir ordunu Dunayın şimalına göndərdi. Bizans ordusuna qalib gəldi və tamamiylə dağıtdı. Bu səfəri ilə İstanbulda əsir olan II Keykavusu da götürərək Krıma apardı.

ÖlümüRedaktə

Bərkə xan 1266cı ildə Kür çayı sahilində xəstələnərək vəfat etdi. Yerinə Mengü Temür keçdi.