Əsas menyunu aç

Ceyms Çedvik (20.10.1891, Mançester – 24.7.1974) — ingilis fiziki, London Kral Cəmiyyətinin üzvü (1927). Nobel mükafatı laureatı (1935). Ernest Rezerfordun şagirdi.[1]

Ceyms Çedvik
ing. James Chadwick
James Chadwick.jpg
Ceyms Çedvik
Doğum tarixi 20 oktyabr 1891(1891-10-20)
Doğum yeri Mançester, İngiltərə
Vəfat tarixi 24 iyul 1974 (82 yaşında)
Vəfat yeri Kembric, İngiltərə
Vətəndaşlığı İngiltərə İngiltərə
Milliyyəti ingilis
Elm sahəsi fizika
Elmi dərəcəsi (1912) və fəlsəfə dоktоru (iyun 1921)
İş yeri
Alma-mater

Mançester Universiteti

Kembric Universiteti
Təhsili
Elmi rəhbəri Ernest Rezerford
Tanınmış yetirmələri Ernest Pollard, Moris Qoldhaber
Tanınır Neytronun aşkarlanması, MAUD Komitəsi Hesabatı, Manhattan Layihəsi
Üzvlüyü London Kral Cəmiyyəti
Mükafatları

Kral Cəmiyyətinin üzvü

Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

HəyatıRedaktə

MançesterKembric universitetlərini bitirmişdir. Kembric Universitetində dərs demiş və Kavendiş laboratoriyasının direktor müavini (192335), Liverpul Universitetinin professoru (193548) olmuşdur. Əsas işləri atom nüvəsi fizikasına aiddir. 1914-cü ildə beta-şüalanmanın kəsilməz enerji spektrini kəşf etmişdir. İlk işləri radioaktiv liyə həsr olunmuşdur.[1]

FəaliyyətiRedaktə

 
Kavendiş laboratoriyası fizikanın bəzi böyük kəşflərinin məkanı idi. 1874-cü ildə Dyuk Devonşir tərəfindən təsis edilib (Kavendiş ailəsinin adı idi), ilk professor isə Ceyms Clerk Maksvell idi.

1920-ci ildə eksperimental olaraq nüvənin yükünün elementin sıra nömrəsinə bərabər olmasını təsdiq etmişdir. Alfa-zərrəciklərin təsiri altında elementlərin çevrilməsini (Ernest Rezerfordla birlikdə) və qamma-kvantlarla elektron-pozitron cütünün əmələ gəlməsini öyrənmişdir (P. Blekket və C. Ok kialini ilə birlikdə). Çedvikin ən böyük xidmətlərindən biri, berillium hədəfi alfa-hissəciklər seli ilə şüalandırarkən neytronu kəşf etməsidir (1932). 193435-ci illərdə əməkdaşı M. Qoldhaberlə birlikdə qamma-kvantların təsiri altında deytronun neytron və protona fotodissosiasiyasına aid təcrübələr qoymuşdur. 194345-ci illərdə Los-Alamos (ABŞ) laboratoriyasında atom bombasının layihəsi üzərində işləyən ingilis alimləri qrupuna rəhbərlik etmişdir.[1]

Həmçinin baxRedaktə

İstinadlarRedaktə

  1. 1 2 3 Çedvik// Büssel – Çimli-podzol torpaqlar / baş red. M.K. Kərimov. — Azərbaycan Milli Ensiklopediyası. — Bakı: “Azərbaycan Milli Ensiklopediyası” Elmi Mərkəzi, 2014. — 25 cilddə. — V  cild. — Səhifələrin sayı:  592. — Səh.: 483. — 25 000 nüsx. — ISBN 978-9952-441-10-9.

Xarici keçidlərRedaktə

İstinadlarRedaktə