Con Aleksandr Makdonald

Con Aleksandr Makdonald[7] (ing. John Alexander Macdonald; 11 yanvar 1815[1][2] və ya 10 yanvar 1815[3], Qlazqo[4][5][6]6 iyun 1891[1][2][3], Ottava[6]) — Kanadalı vəkil və siyasətçi, Kanada Birləşmiş əyalətinin baş naziri, daha sonra Kanada Konfederasiyasının atalarından biri və suveren Kanadanın ilk baş naziri.

Con Aleksandr Makdonald
ing. John Alexander Macdonald
JaMAC.jpg
Şəxsi məlumatlar
Doğum adı John Alexander Macdonald
Doğum tarixi 11 yanvar 1815(1815-01-11)[1][2] və ya 10 yanvar 1815(1815-01-10)[3]
Doğum yeri
Vəfat tarixi 6 iyun 1891(1891-06-06)[1][2][3] (76 yaşında)
Vəfat yeri
Vəfat səbəbi insult
Hərbi xidmət
Rütbəsi əsgər

İmzanın şəkli
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Yuxarı Kanadada, Şotlandiya mühacirlərinin kasıb bir ailəsində böyüdülmüş vəkil vəsiqəsini 20 yaşında aldı. Başlanğıcda cinayət işlərinə rəhbərlik edirdi, lakin sonradan korporativ hüquqla məşğul olur. 1843-cü ildə Kinqstonun Aldermanı, 1844-cü ildə - Mühafizəkarlar arasından Kanada Qanunvericilik Məclisinin üzvü seçildi. Bir müddət Dreyper hökumət kabinetinin üzvü idi, bundan sonra iki müddət müxalifətə düşdü. Bu müddət ərzində Mühafizəkarlar Partiyasının liderləri sırasına yüksəldi və hakimiyyətə qayıtdıqdan sonra baş prokuror, 1857-ci ilin noyabrında isə baş nazir oldu. 1862-ci ilə qədər, qısa bir fasilə ilə, Aşağı Kanadanın Mavi Partiyasının lideri Jorj Etyenn Kartye ilə birlikdə hökumətə rəhbərlik etdi, tədricən islahatlar və yeni ərazilərin inkişafı siyasətini davam etdirdi. Kanadanın paytaxtı olaraq Ottavanın qurulmasında əhəmiyyətli bir rol oynadı. 1864-cü ildən - "Böyük Koalisiya"-nın liderlərindən biri və Kanada Konfederasiyasının əsas ilhamvericisi.

Həyatı və erkən illəriRedaktə

 
Helen Makdonald (təx. 1850)

Con Aleksandr Makdonald, 1815-ci ilin yanvarında Qlazqoda Hyu Makdonald və Helen Şo adlı bir Dornoxun anadan olub. Valideynlərinin hər ikisi İskoç Dağlılarının klanlarından idi[8]. Eyni adı daşıyan Conun babası, çəpərləmə nəticəsində vətənini tərk etdi və Hyu MakDonald, bu şəhərdə iqtisadi yüksəlişin başlaması ilə Qlazqoya köçdü[9]. Hyu evlənəndə 28 yaşındaydı və həyat yoldaşı 34 idi[10].

Con beş yaşındaykən, Qlazqodaki ticari təşəbbüsləri uğursuz olan atası, Helenin qohumlarının, Şimali Amerika koloniyalarında çiçəklənən Makferson ailəsinin inandırmasına məruz qaldı və ailəni xaricə köçürdü. [11] Hyu, Helen və dörd uşağı (Uilyam Qlazqoda vəfat etdi) dəniz yolu ilə Kvebekə çatdı və oradan yuxarı Kanadanın ən böyük şəhəri olan Kingston'a getdi, əvvəlcə Polkovnik Donald Makferson ilə yerləşdilər [12]. Hyu MakDonald işlərini Kinqstonda davam etdirdi və daha sonra onu yaxınlığındakı kənd yerlərinə köçürdü.

Hüquqşunastlıq və ticarət fəaliyyətinin başlanğıcı. İlk evlilikRedaktə

Con Makdonald 15 yaşında olarkən, atasının məsləhəti ilə hüquqşünaslığa başladı. Hüquq karyerasının üstünlüyü o dövrdə hər hansı bir ilkin sərmayə və ya universitet təhsili tələb etməməsi idi. Yorkda (indiki Toronto) Latın və riyaziyyat imtahanından keçdikdən sonra Con, Corc Makkenzinin sahibi olduğu Kinqstonun ən prestijli hüquq firmalarından birində stajyer olaraq işə başladı. Makkenzi, evində yaşayan və şəxsi kitabxanasından istifadə edən gənc təcrübəçiyə yaxşı münasibət bəsləyirdi [13]. Onsuz da 17 yaşında Makdonald, Napanidəki Makkenzi ofisinin bir şöbəsini aldı, burada da sahibi bir otaq icarəyə götürdüyü bir mağazada katib olaraq çalışdı [14]. Sonra, 1833-1835-ci illərdə, Hallouelledəki bir hüquq ofisində (indiki Pikton) qohumu Louter Makfersonu əvəz etdi, bu dövrdə, lisenziyasının olmamasına baxmayaraq, məhkəmədə müştəriləri müdafiə etdi[15].

XatirəsiRedaktə

İstinadlarRedaktə

  1. 1 2 3 4 Sir John Macdonald // Encyclopædia Britannica (ing.).
  2. 1 2 3 4 John Alexander Macdonald // Library of Parliament (Canada).
  3. 1 2 3 4 Lundy D. R. Rt. Hon. Sir John Alexander Macdonald // The Peerage (ing.).
  4. 1 2 L'Encyclopédie canadienne, The Canadian Encyclopedia (ing.).
  5. 1 2 Sir John A. Macdonald (ing.).
  6. 1 2 3 4 Макдональд Джон Александер // Большая советская энциклопедия (rus.): [в 30 т.]. / под ред. А. М. Прохорова 3-е изд. Москва: Советская энциклопедия, 1969.
  7. Con Aleksandr Makdonald  // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). СПб.. 1890–1907.
  8. Gwyn, 2007. səh. 8
  9. Martin, 2013. səh. 18
  10. Gwyn, 2007. səh. 10—11
  11. Gwyn, 2007. səh. 13, 17—20
  12. Johnson J. K., and Waite P. B. Macdonald, Sir John Alexander // Dictionary of Canadian Biography. 12. University of Toronto/Université Laval. 1990.Arxivləşdirilib 2019-07-09 at the Wayback Machine
  13. Creighton, 1998. səh. 24—25, The Young Politician
  14. Gwyn, 2007. səh. 34—35, 45—46
  15. Phenix, 2006. səh. 19

ƏdəbiyyatRedaktə