Fatimə Arsanova

hərbi tibb bacısı

Fatimə Arsanoviç Arsanova (çeç. Арсановa, Петима́т Арсанович ;1898, Vladiqafqaz1918, Qroznı, Terek vilayəti) — hərbi tibb bacısı, Rusiyada vətəndaş müharibəsinin iştirakçısı. Çeçenistanın Xalq Qəhrəmanı.

Fatimə Arsanoviç Arsanova
çeç. Арсановa, Петима́т Арсанович
Doğum tarixi
Doğum yeri Vladiqafqaz
Vəfat tarixi
Vəfat yeri Qroznı
Vəfat səbəbi güllə yarası
Vətəndaşlığı
Atası Arsanbek Arsanov
Anası Səlimə Arsanova
Milliyyəti çeçen
Dini islam
İxtisası hərbi tibb bacısı

Həyatı redaktə

Fatimə Arsanova 1898-ci ildə Vladiqafqazda Köhnə Atağı kəndindən olan milliyətcə çeçen Arsanbekin və Səlimənin (beno qəbiləsinin nümayəndəsi) ailəsində anadan olub. Onun qardaşı məşhur çeçen yazıçısı Səid bəy Arsanovdur. Fatimə Arsanovanın atası Arsanbek tez-tez inqilabi mübarizədə iştirak etdiyinə görə həbs olunurdu.

Gənc Fatimə atası kimi inqlabçılara rəğbət göstərirdi. O, 1917-ci ildə tibb bacısı kurslarını bitirərək, könüllü Qırmızı Ordu sıralarına qatılmışdır. 1917-ci ildə Fatimə özünümüdafiə dəstəsinə üzv götürülür. Gizli fəaliyyət göstərən dəstədə o, ən çətin tapşırıqlarını öz üzərinə götürür və əlaqələndirici rolunu icra edirdi. Sonra o, sanitar dəstəyə qoşuldu və həqiqətən cəsarət və iradə möcüzələri göstərərək döyüşlərdə yaralılara kömək edirdi.

1918-ci ilin avqustunda Qroznıda 100 günlük döyüş baş tutdu. Şəhərə daxil olan Ağ qvardiyaçılar, ciddi müqavimətlə qarşılaşdılar. Şəhərdə qurulan barrikadalarda amansız döyüşlər gedir, minlərlə ölü və yaralılar olurdu. Şəhərə daxil olmağa çalışan dəstənin tərkibində olan Fatimə də qızğın döyüşlər iştirakçısı oldu. O, döyüşlərin ən qızğın yerində tibb bacısı kimi yaralıları xilas etməyə çalışırdı. Döyüşlər zamanı Fatimə səhərdən axşama kimi yaralıları yorulmadan sarıyır və onlara köməklik göstərirdi.

Döyüşlər zamanı Fatimə Arsenova bir dəfə dəmiryol stansiyasındakı döyüşdə özü pulemyotun qarşısında dayanmalı olmuşdu.

Fatimə Arsenov 1918-ci ilin payızında yaxınlıqda partlayan minadan həlak oldu.

Xatirəsi redaktə

1961-ci ildə Qroznı (keçmiş Stalinqradskaya) küçələrindən birinə Arsanovanın adı verilmişdir.[1] Həmçinin Avturı kəndinin küçələrindən biri onun adını daşıyır.[2]

1970-ci ildə Bilal Səidovun Fatimə Arsanovaya həsr etdiyi "Savaşçı bacı" şeirinin də olduğu "Ürək çağırır" kitabı nəşr olundu.[3] "Savaşçı bacı" şeirinin bir parçası aşağıdakı kimidir:

 

Atalar deyirdi: qəhrəman olmaq üçün doğulan kimdir
Uşaqlıqda diqqət çəkir. Buna misal
Sən, mənim Petimatım. Sən bacı oldun
Od və tüstü içində olan şanlı döyüşçülərimizə...

 

İstinadlar redaktə

  1. Пономарёва, 1987
  2. "Улица с. Автуры, Шалинский район, Чеченская Республика". 2gis.ru (rus). 2021-08-31 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2021-08-31.
  3. Саидов, 1970

Ədəbiyyat redaktə

  • Абазатов М. А. Из истории Гражданской войны в Чечено-Ингушетии. — Гр.: Чечено-Ингушское книжное издательство, 1962. — 172 с. — 1500 экз.
  • Пономарёва И. З., Севостьянов М. П. Памяти вечной достойны. — Гр.: Чечено-Ингушское книжное издательство, 1987. — С. 48—51. — 120 с. — 15 000 экз.
  • Саидов Б. С. Сердце зовёт. — Гр.: Чечено-Ингушское книжное издательство, 1970. — 49 с. — 3000 экз.

Xarici keçidlər redaktə