Əsas menyunu aç

Günəbaxan (lat. Helianthus)[1] - mürəkkəbçiçəklilər fəsiləsinə aid bitki cinsi.[2]

?Günəbaxan
}}
Elmi təsnifat
Aləmi:Bitkilər
Şöbə:Örtülütoxumlular
Sinif:İkiləpəlilər
Yarımsinif:Asterid
Sıra:Astraçiçəklilər
Fəsilə:Mürəkkəbçiçəklilər
Cins: Günəbaxan
Elmi adı
Helianthus
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı

Azərbaycanda günəbaxanın 2 növü becərilir. Onlardan biri adi günəbaxan, digəri isə yerarmudu günəbaxanıdır.

Günəbaxanın vətəni Amerikadır. Yabanı halda Meksikada və Peruda təsadüf edilir. Avropaya XVI əsrdə Meksikadan gətirilib və uzun müddət bəzək bitkisi kimi istifadə olunub. Hündür birillik bitkidir. Yarpaqları iri,bütöv ayalıdır, gövdə üzərində spiral şəklində düzülür, çiçəklər gövdənin təpə hissəsində səbət çiçək qrupunda toplanır. Səbətin diametri 30 sm-ə bərabər olur. Səbət alt tərəfdən bir-birinə bitişmiş yaşıl sarı yarpaqları ilə örtülmüşdür. Səbətdə minə qədər çiçək olur. Burada toplanmış çiçəklər boru və dilcikşəkillidir. Boruşəkilli çiçəklər səbətin ortasında yerləşir. Onlar pərdəşəkilli kasacıq və 5 bitişmiş sarı rəngli ləçəkdən əmələ gəlmiş tacdan ibarətdir. Tacın ortasında ikidilimli zərif dişicik və bitişik halda 5 erkəkcik yerləşir. Bitişmiş erkəkciklər dişiciyi əhatə edən borucuq əmələ gətirir. Səbəti qıraqlardan dilcikşəkilli sarı çiçəklər əhatə edir Günəbaxan tumları mədə turşuluğunu tənzimləyir Günəbaxan tumları essensial yağ turşuları, vitaminlər və mükəmməl mineral qaynağıdır. Tərkibindəki E vitamini və fol turşusu ilə ürək-damar xəstəliklərinin qarşısını alır, antiosksidant təsir göstərməklə yanaşı, orqanizmi sərbəst radikallardan qoruyur. Həmin tumlar hüceyrələrə dəyə biləcək zərəri aradan qaldırmaq və beyin sağlamlığını qorumaq qabiliyyətinə malikdir. Günəbaxan tumunun tərkibində olan təbii fol və yağ turşuları damar xəstəliklərinin sağalmasına kömək edir, bağırsaqlarda olan toksinlərin orqanizmdən xaric olunmasına yardım edir və bununla da xərçəng riskini və xolesterolu azaldır. NKPI.AZ AZƏRTAC-a istinadla bildirir ki, günəbaxan tumlarının insan orqanizmi üçün bir neçə əhəmiyyəti var. Həzm prosesini yaxşılaşdırır, mədə turşuluğu yüksək olanda prosesin tənzimlənməsinə səbəb olur və doyma hissi yaradır. Müəyyən müddət qəbul edəndə onun yaratdığı doyma hissi qida qəbul olunmasına ehtiyac yaratmır və bu, çəkinin azalmasına səbəb olur. Günəbaxan tumları orqanizmdə olan iltihab əlamətlərinin də aradan qaldırılmasında güclü təsirə malikdir. Tərkibindəki maqnezium və kalsium sümük sisteminin möhkəmlənməsinə yardım edir, sümük toxumasının əriməsinin qarşısını alır. Bu bitki əzələlərin rahatlaşmasına səbəb olur, qan təzyiqini aşağı salır, immuniteti artırır. Günəbaxan tumları saçların uzanması üçün lazın olan vitamin və minerallarla zəngindir. Protein qaynağı olan günəbaxan tumları saçların canlılığını artırır, dərinin tez qocalmasını tənzimləyir.

Vikipediya Bu məqalə qaralama halındadır. Məqaləni redaktə edərək Vikipediya kömək edə bilərsiniz.
Əgər mümkündürsə, daha dəqiq bir şablondan istifadə edin.
Bu məqalə sonuncu dəfə Sevinc Cavidan tərəfindən redaktə olundu. 5 saat əvvəl. (Yenilə)

İstinadlarRedaktə

  1. Nurəddin Əliyev. Azərbaycanın dərman bitkiləri və fitoterapiya. Bakı, Elm, 1998.
  2. Elşad Qurbanov. Ali bitkilərin sistematikası, Bakı, 2009.
nkpi.az satı 2019-09-05 


Günəbaxan Günəşin simvoludur

İstinadlarRedaktə