Hüseyn bəy Şamlı

Hüseyn bəy Şamlı (fars. حسین بیگ شاملو‎); d. ?, türk mənşəli Şamlı eli - ö. 1514, Çaldıran) — Şah İsmayılın lələsi, Səfəvilər dövlətinin ilk əmir-əl-ümərasıvəkili.

Hüseyn bəy Şamlı
Əvvəlkivəzifə təsis edilib
SonrakıMəhəmməd bəy Ustaclı
1501 – 1508
Əvvəlkivəzifə təsis edilib
SonrakıNəcməddin Məsud Gilani
1503 – 1509
Əvvəlkiİlyas bəy oğlu Xınıslı
SonrakıMəhəmməd bəy Ustaclı
ƏvvəlkiMəhəmməd bəy Talış
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi
Doğum yeri Ərdəbil, Ağqoyunlu dövləti
Vəfat tarixi
Vəfat yeri Çaldıran, Səfəvilər dövləti
Vəfat səbəbi döyüşdə ölüm
Fəaliyyəti hərbi lider[d]
Dini İslam (Şiə)
Rütbəsi general

Həyatı redaktə

Şamlı elindən olub, Şah İsmayılın Gilanda gizləndiyi vaxt qoruyucusu idi.[1] I Şah İsmayılın həm ən nüfuzlu silahdaşı, həm də tərbiyəçisi olan Hüseyn bəy Şamlı 1501-ci ildə Şirvana canişin təyin olunmuşdu. Ancaq daha sonra darmadağın edilmiş Şirvanlıları təqib edərək Fərrux Yəsara çatan və şirvanşahın başını I Şah İsmayıla gətirən cilovdarı Şahgəldi ağanı öz yerinə təyin etmişdir. Eyni il Səfəvilər dövlətinin bütün ordusunun sərkərdəsi - əmir əl üməravəkili təyin olunmuşdur. 1507-ci ildə bir qrup kürd qarətçi tərəfindən hücuma məruz qalıb 300 əsgər itirməsi onun dövlətdəki gücünün zəifləməsinə səbəb oldu.[2] Bundan sonra vəkillik vəzifəsindən azad olundu. Yerinə Nəcməddin Məsud Gilani gətirildi.

Sonrakı həyatı redaktə

Vəkillikdən azad edilməsinə baxmayaraq hələ də ordunun ən nüfuzlu şəxslərindən biri olaraq qalmaqda idi. 1509-cu ildə I İsmayıllın göstərişi ilə Bağdadı tutmuşdu.[2] 1510-cu ildə əmir-əl-üməra titulunu da itirdi. Yerinə Məhəmməd bəy Ustaclı gətirildi. 1512-ci ildə Gicduvan döyüşündə vəkil Nəcmi Saniyə xəyanət edərək onun döyüşdə öldürülməsinə səbəb oldu.[3]1514-cü ildə Çaldıran döyüşündə öldürülmüşdür.

İstinadlar redaktə

  1. Savory, Roger (1998). "ESMĀʿĪL I ṢAFAWĪ". Encyclopaedia Iranica, Vol. VIII, Fasc. 6. səh. 628–636
  2. 1 2 Savory, Roger (2007). Iran under the Safavids Arxivləşdirilib 2017-07-07 at the Wayback Machine Cambridge University Press. səh. 1–288 . ISBN 0521042518 .
  3. Newman, Andrew J. (2008). Safavid Iran: Rebirth of a Persian Empire. I.B.Tauris. səh. 1–281. ISBN 9780857716613.