Hüseyn bəy Şamlı (Farsca: تیلور دمشق ; d. ?, Şamlı eli - ö. 1514, Çaldıran) — Şah İsmayılın lələsi, Səfəvilər dövlətinin ilk əmir-əl-ümərası və vəkili.

Hüseyn bəy Şamlı
bayraqSəfəvilər dövlətinin əmir əl-ümərasıbayraq
15011510
Sələfi Vəzifə təsis edilmişdir
Xələfi Məhəmməd bəy Ustaclı
bayraqSəfəvilər dövlətinin vəkilibayraq
1501 — 1508
Sələfi Vəzifə təsis edilmişdir
Xələfi Nəcməddin Məsud Gilani
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi ?
Doğum yeri Şamlı eli
Vəfat tarixi
Vəfat yeri
Vəfat səbəbi döyüşdə ölüm
Hərbi xidmət
Rütbəsi general

HəyatıRedaktə

Şamlı elindən olub, Şah İsmayılın Gilanda gizləndiyi vaxt qoruyucusu idi.[1] I Şah İsmayılın həm ən nüfuzlu silahdaşı, həm də tərbiyəçisi olan Hüseyn bəy Şamlı 1501-ci ildə Şirvana canişin təyin olunmuşdu. Ancaq daha sonra darmadağın edilmiş Şirvanlıları təqib edərək Fərrux Yəsara çatan və şirvanşahın başını I Şah İsmayıla gətirən cilovdarı Şahgəldi ağanı öz yerinə təyin etmişdir. Eyni il Səfəvilər dövlətinin bütün ordusunun sərkərdəsi - əmir əl üməravəkili təyin olunmuşdur. 1507-ci ildə bir qrup kürd qarətçi tərəfindən hücuma məruz qalıb 300 əsgər itirməsi onun dövlətdəki gücünün zəifləməsinə səbəb oldu.[2] Bundan sonra vəkillik vəzifəsindən azad olundu. Yerinə Nəcməddin Məsud Gilani gətirildi.

Sonrakı həyatıRedaktə

Vəkillikdən azad edilməsinə baxmayaraq hələ də ordunun ən nüfuzlu şəxslərindən biri olaraq qalmaqda idi. 1509-cu ildə I İsmayıllın göstərişi ilə Bağdadı tutmuşdu.[2] 1510-cu ildə əmir-əl-üməra titulunu da itirdi. Yerinə Məhəmməd bəy Ustaclı gətirildi. 1512-ci ildə Gicduvan döyüşündə vəkil Nəcmi Saniyə xəyanət edərək onun döyüşdə öldürülməsinə səbəb oldu.[3]1514-cü ildə Çaldıran döyüşündə öldürülmüşdür.

İstinadlarRedaktə

  1. Savory, Roger (1998). "ESMĀʿĪL I ṢAFAWĪ". Encyclopaedia Iranica, Vol. VIII, Fasc. 6. səh. 628–636
  2. 1 2 Savory, Roger (2007). Iran under the Safavids Cambridge University Press. səh. 1–288 .ISBN 0521042518.
  3. Newman, Andrew J. (2008). Safavid Iran: Rebirth of a Persian Empire. I.B.Tauris. səh. 1–281. ISBN 9780857716613.