I Manuel (Trabzon imperatoru)

I Manuel Komnenos (yun. Μανουήλ Κομνηνός)(1218, Trabzonmart 1263, Trabzon) — 4-cü Trabzon imperatoru.[1]

I Manuel Komnenos
I Manuel Komnenos dönəminə aid gümüş sikkə
I Manuel Komnenos dönəminə aid gümüş sikkə
IV Trabzon imperatoru
1238 - mart 1263
Sələfi I İohann
Xələfi II Andronik
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi 1218
Doğum yeri
Vəfat tarixi mart 1263
Vəfat yeri
Atası I Aleksey
Həyat yoldaşları Anna Xaylalo
Rusudan Baqrationi
İrina Surixani
Uşaqları II Andronik
Qriqori Komnenos
II İohann
Teodora Komnini
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

HəyatıRedaktə

Atası ilk Trabzon imperatoru I Alekseydir. Atası 1222-ci ildə vəfat etdiyi əsnada o və qardaşı İohann azyaşlı olduğu üçün taxta bacısının əri Andronik Gidos çıxdı. Bu müddət ərzində taxtın ikinci varisi olaraq qalan Manuel, Andronik Gidosun ölümünün ardından qardaşı İohannın taxta çıxmasıyla vəliəhd elan edildi. Əslində imperator qardaşının Yannis adlı bir oğlu vardı və taxt sırasında ondan öncə olmalı idi. Ancaq bu vəliəhd bilinməyən səbəblə rahib olmağı seçmiş və qalan ömrünü kilsədə keçirmişdir. Beləcə, Manuel hələ qardaşının sağlığında ikən taxt varisi elan edildi.

 
Trabzonda inşa etdirdiyi Ayasofya kilsəsi

Qardaşının üç illik qısa səltənətinin ardından 1238-ci ildə Manuel taxta çıxdı. Hakimiyyətinin ilk illərində monqol yürüşlərinə qarşı Rum sultanını və Nikeya çarlığını dəstəkləyən I Manuel daha sonra monqolların təbəəliyini qəbul etdi. Bu səbəblə münasibətləri pisləşən Anadolu səlcuqları 1254-cü ildə Sinopa hücum etdi və buranı işğal etdi.

Onun dönəmində Roma papasıFransa krallığı ilə diplomatik əlaqələr qurulmuş, Fransa kralı IX Lüdovikə yazdığı məktubla qızlarından biriylə evlənmək istədiyini bildirmiş, ancaq onun bu təklifi qəbul edilməmişdir.

Yenə onun səltənətində 1250-1260-cı illərdə Trabzonun mərkəzində məşhur Ayasofya kilsəsi inşa olunmuşdur.

AiləsiRedaktə

XanımlarıRedaktə

  • Anna Xaylalo — Trabzonun yerli əsilzadə ailələrindən birinin qızıdır. Andronikin anasıdır.
  • Rusudan Baqrationi — Baqrationi sülaləsinə mənsub şahzadədir. Teodoranın anasıdır.
  • İrina Surixani — Trabzonun yerli əsilzadə ailələrindən birinin qızıdır. Qriqori, İohann və 2 qızının anasıdır.

UşaqlarıRedaktə

MənbəRedaktə

  • Claude Cahen, Pre-Ottoman Turkey: A General Survey of the Material and Spiritual Culture and History c. 1071–1330, 1968
  • George Finlay, The History of Greece and the Empire of Trebizond, (1204–1461) (Edinburgh: William Blackwood, 1877)
  • Alexander Kazhdan, (Ed.) (1991). The Oxford Dictionary of Byzantium (İngilizce). Oxford ve New York: Oxford University Press. ISBN 0-19-504652-8

İstinadlarRedaktə

  1. Jackson Williams, Kelsey (2007). "A Genealogy of the Grand Komnenoi of Trebizond". Foundations: The Journal of the Foundation for Mediaeval Genealogy.