Məhəmmədəli bəy Məxfi

Məhəmmədəli bəy Məşədi Əsədulla bəy oğlu Vəliyevazərbaycanlı şair, titulyar müşavir, baharlı tayfasının nümayəndəsi, Məşədi Əsədulla bəy Vəliyevin oğlu.

Məhəmmədəli bəy Məxfi
Məhəmmədəli bəy Məşədi Əsədulla bəy oğlu Vəliyev
Məhəmmədəli bəy Məxfi.jpg
Doğum tarixi
Doğum yeri Şuşa, Qafqaz canişinliyi, Rusiya imperiyası
Vəfat tarixi
Vəfat yeri Şuşa, Şuşa qəzası, Yelizavetpol quberniyası, Qafqaz canişinliyi, Rusiya imperiyası
Dəfn yeri
Vətəndaşlığı
Atası Məşədi Əsədulla bəy Vəliyev
Fəaliyyəti şair
Vikimənbənin loqosu Məhəmmədəli bəy Məxfi Vikimənbədə

HəyatıRedaktə

 
Orxan Zakiroğlu (Baharlı). Mirzə Vəli bəy ocağı. Bakı, 2015

Məhəmmədəli bəy Məşədi Əsədulla bəy oğlu 1832-ci ildə Şuşa şəhərində anadan olmuşdu. Atası Məşədi Əsədulla bəy Hacı Həsənəli bəy oğlu Vəliyev Şuşada tacir kimi tanınmışdır. İbtidai təhsilini atasından almışdı. Sonra mədrəsədə təhsilini davam etdirmişdi. Şuşa qəza məktəbində rus dilini öyrənmişdi. Şamaxı, Tiflis, İrəvanŞuşa qəza idarələrində məmur işləmişdi. Mülki xidmətə tərcüməçilikdən başlamışdı. Quberniya katibi çinindən titulyar müşaviri çininə qədər ucalmışdı. O, 1892-ci ildə varissiz vəfat edib. Nədənsə Mir Möhsün Nəvvab onun 1890-cı ildə rəhmətə getdiyini yazır. Amma şairin bütün hüquqi sənədlərində 1892-ci il qeyd edilmişdir.

Məhəmmədəli bəy şair idi. Məxfi təxəllüsü ilə incə təbli şeir yazırdı. Mir Möhsün Nəvvab, Məhəmməd ağa Müctəhidzadə və başqa təzkirəçilər, tədqiqatçılar ondan bəhs etmişlər.

Son tədqiqatda Məxfinin "Beyti-xamuşan" deyil, "Məclisi-üns" ədəbi məclisinin üzvü olduğu göstərilir. "Məclisi-üns" XIX əsrin ikinci yarısında (1864-1897) Xurşudbanu Natəvanın evində təşkil olunmuş ədəbi məclisdir. Fəal üzvləri: Natəvan, Mirzə Rəhim Fəna, Mirzə əliəsğər Novrəs, Məhəmmədəli bəy Məxfi və başqaları.

Orxan Məmmədov (Baharlı) ""Əhvalati-Qarabağ" əsərinin müəllifi haqqında" adlı məqaləsində ("Elm" qəzeti, 8 avqust 2001-ci il) 1888-ci ildə qələmə alınmış "Əhvalati-Qarabağ" kitabının müəllifi olan Baharlının faktlar əsasında Məhəmmədəli bəy Məxfi olması qənaətinə gəlmişdir.

YaradıcılığıRedaktə

Vikimənbədə Məhəmmədəli bəy Məxfi ilə əlaqəli məlumatlar var.

MənbəRedaktə

  • Ənvər Çingizoğlu. Baharlı oymağı. "Soy" dərgisi, 6 (14) 2008.
  • Ənvər Çingizoğlu. Baharlılar. Tarixi və etnoqrafik tədqiqat, Bakı: Mütərcim, 2012, 176 səh.
  • "Azərbaycan klassik ədəbiyyatında işlədilən adların və terminlərin şərhi". Bakı: Maarif, 1993, səhifə 140.
  • Orxan Məmmədov (Baharlı). "Əhvalati-Qarabağ" əsərinin müəllifi haqqında. "Elm" qəzeti, 8 avqust 2001-ci il
  • Orxan Zakiroğlu (Baharlı). Şərq tarixi: Baharlılar.(I kitab. Bakı, 2013)
  • Orxan Zakiroğlu (Baharlı). Şərq tarixi: Baharlılar.(Ensiklopedik məlumat kitabı) (II kitab. Bakı, 2013)
  • Orxan Zakiroğlu (Baharlı). Mirzə Vəli bəy ocağı (sələfləri, xələfləri). Bakı, 2015
  • Orxan Zakiroğlu (Baharlı). Xanlar xanı Bayram xan (sələfləri, xələfləri). Bakı, 2015
  • Orxan Zakiroğlu (Baharlı). Mirzə Vəli bəy və onun nəslinin tanınmış övladları. "Azərbaycan Tarixi Şəcərə Cəmiyyətinin Xəbərləri" (Doqquzuncu buraxılış). Bakı, 2014

Həmçinin baxRedaktə