Nikolay Zinin

Zinin Nikolay Nikolayeviç (13 (25) avqust 1812[1], Şuşa[1][4]6 (18) fevral 1880[1], Sankt-Peterburq[4]) – rus kimyaçısı (üzvi kimya).

Nikolay Zinin
Nikolay Zinin.JPG
Doğum tarixi
Doğum yeri Şuşa, Qarabağ xanlığı
Vəfat tarixi (67 yaşında)
Vəfat yeri Peterburq, Rusiya İmperiyası
Dəfn yeri
  • Smolensk qəbiristanlığı[d]
Vətəndaşlığı
Elm sahəsi Üzvi kimya
Elmi dərəcəsi
Elmi adı Akademik (1865)
İş yeri
  • İmperator Tibbi Cərrahiyyə Akademiyası[d]
Təhsili
Elmi rəhbəri Yustus fon Libix
Tanınmış yetirmələri Aleksandr Butlerov[2], Nikolay Beketov[3], Aleksandr Borodin[2]
Üzvlüyü
İmza
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

HəyatıRedaktə

25 avqust 1812-ci ildə Şuşa şəhərində anadan olmuşdur. Peterburq Elmlər Akademiyasınin akademiki (1865), Paris Elmlər Akademiyasının üzvü (1873). Kazan universitetini bitirdikdən (1833) sonra Almaniya, Fransaİngiltərədə ixtisasını artırmış, 1841-48 illərdə Kazan universitetinin, 1848-64 illərdə Peterburq Tibb-Cərrahlıq Akademiyasının professoru olmuşdur. O, 1842 ildə ammonium sulfidlə təsir etmək yolu ilə aromatik nitrobirləşmələrin aromatik aminlərə reduksiya reaksiyasını (Zinin reaksiyasını) kəşf etmiş, sonralar bu üsulla anilin, α -naftilamin, metafenilendiamin (1844) və metaaminbenzoy turşusu (1845) almışdır. Zininin təklif etdiyi həmin sintez üsulu əsasında Rusiyada sintetik boya, partlayıcı maddə və əczaçılıq sənayeləri yaradılmışdır. 3. 1867- 68 illərdə Rus Kimya Cəmiyyətinin (D.İ.Mendeleyev ad. Ümumittifaq Kimya Cəmiyyəti) yaradılmasında fəal iştirak etmiş və həmin cəmiyyətin ilk prezidenti (1868-78) olmuşdur. Zinin müasiri A. A. Voskresenski ilə birlikdə böyük kimyaçılar məktəbi (A.M.Butlerov, N.N.Beketov, A.P.Borodin, L.N.Şişkov və o.) yaratmışdır.

Zinin 18 fevral 1880-ci ildə Peterburqda vəfat etmişdir.

  1. 1 2 3 4 Меншуткин Б. Зинин, Николай Николаевич (rus.) // Русский биографический словарьПетроград: 1916. — Т. 7. — С. 377—390.
  2. 1 2 3 В. Як. Зинин, Николай Николаевич (rus.) // Энциклопедический словарьСПб: Брокгауз — Ефрон, 1894. — Т. XIIа. — С. 593—594.
  3. Бекетов, Николай Николаевич (rus.) // Энциклопедический словарь / под ред. И. Е. АндреевскийСПб: Брокгауз — Ефрон, 1891. — Т. III. — С. 339—340.
  4. 1 2 Зинин Николай Николаевич // Большая советская энциклопедия (rus.): [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — Москва: Советская энциклопедия, 1972. — Т. 9 : Евклид — Ибсен. — С. 537.