Numidiya

Numidiya (lat. Numidia, belar. Inumiden) — Şimali Afrikada, indiki Əlcəzairin şərqində qədim tarixi vilayət və tarixi dövlət.

Numidiya krallığı

belar. Inumiden
Numidiyanın ən geniş sərhədləri
Numidiyanın ən geniş sərhədləri
StatusuTarixi dövlət
Rəsmi dilləriPun dili
Ümumi dilləribərbər, latın
İdarəetmə formasıMonarxiya
Kral 
• e.ə. 202–148
Masinissa
• e.ə. 60–46
I Yuba
Tarixi dövrAntik
• Yaranması
e.ə. 202
• Süqutu
e.ə. 46
Ərazisi
Sələfi
Xələfi
Karfagena dövləti
Numidiya (Roma vilayəti)
İndi tərkibində

TarixiRedaktə

E.ə. I minilliyin sonunda köçəri tayfaların tədricən əkinçilik və oturaq maldarlığa keçməsi ilə Numidiyada polis təşkilatlı şəhərlər formalaşmışdır. Bunlara Sirta (indiki Konstantina), Tutqa, Teveste, Sikka və s. aiddir. E.ə. III əsrdə Numidiya Karfagen dövlətinə tabe edilmişdir. Numidiyada Karfagenin hökmdarlarına qarşı dəfələrlə üsyanlar baş vermişdir. Şərqi Numidiya padşahı Masinissa İkinci Pun müharibəsində (e.ə. 218–201) romalılara yardım göstərmiş və onların köməyi ilə bütün Numidiyanın öz hakimiyyəti altında birləşdirmişdir. Masinissanın (e.ə. 201–149) hakimiyyəti dövründə Numidiya xüsusilə güclənmişdir. Vilayətdə şəhərlər inkişaf etmiş, ərazisi və Aralıq dənizi dövlətləri ilə ticarət əlaqələri genişlənmişdir. E.ə. 111–105-ci illərdə Numidiya Romanın tabeliyinə keçmişdir və e.ə. 46-cı ildə isə Romanın Yeni Afrika vilayətinə çevrilmişdir. Numidiyanın 429–430-cu illərdə vandallar, 533-cü ildə Bizans, VII əsrdə isə ərəblər işğal etmişdir.[1]

ƏhalisiRedaktə

Numidiya əhalisi əsasən bərbərlərdən ibarət idi.[1]

İstinadlarRedaktə

  1. 1 2 Нумидија // Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасы: [10 ҹилддә]. VII ҹилд: МисирПрадо. Бакы: Азәрбајҹан Совет Енсиклопедијасынын Баш Редаксијасы. Баш редактор: Ҹ. Б. Гулијев. 1983. С. 302.

Əlavə ədəbiyyatRedaktə