Qalenit (qurğuşun parıltısı) – PbS - Kubik sinqoniya. Rast gəlmə tezliyi şkalası: hər yerdə rast gələn

Qalenit (qurğuşun parıltısı) – PbS
Galenit 1.jpg
Ümumi məlumatlar
Kateqoriya Mineral
Formul
(təkrarlanan vahid)
PbS
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Növ müxtəliflikləriRedaktə

Selenli qalenit; svinçak – narındənəli bütöv sıx kütlələr.

XassələriRedaktə

Rəng – qurğuşunu-boz; Mineralın cizgisinin rəngi – bozumtul-qara; Parıltı – güclü, metal; Şəffaflıq – qeyri-şəffaf; Sıxlıq – 7,4-7,6; Sərtlik – 2-3; Ayrılma – kub üzrə tam mükəmməl; Sınıqlar – pilləvari; Başqa xassələr – zəif elektrik keçiricisidir; Morfologiya – kristallar: heksaedrik, heksaoktaedrik, hərdənbir oktaedrik, bəzən skelet formalı, İkiləşmə: təmas və qarşılıqlı nüfuzetmə; Mineral aqreqatları: dənəvər kütlələr, druzalar.

Mənşəyi və yayılmasıRedaktə

Skarn yataqlarında, bəzən püruzlar şəklində qələvi süxurlarda və peqmatitlərdə qeyd olunur. Qalenitin mineraloji əhəmiyyət daşıyan aqreqatlarına vulkanik qazlardan əmələ gələn məhsullar içərisində rast gəlinir. Geniş yayıldığı hidrotermal yataqlarda başqa sulfidlərlə birlikdə damarlar, metasomatik filiz cisimləri və püruzlar əmələ gətirir.

Mühüm sənaye əhəmiyyətli toplularına polimetal və kolçedan-polimetal yataqlarında rast gəlinir. Sfaleritlə birlikdə karbonat süxurlarında iri filiz cisimləri əmələ gətirir. Nadir hallarda fosforit və pirit konkresiyalarında müşahidə edilir.

Birlikdə rast gəldiyi minerallar: sfalerit, pirit, xalkopirit, tetraedrit, tennantit, pirrotin, kalsit, dolomit, kvars. Mineralın tapıldığı yerlər: Missisipi çayı vadisində bir sıra yataqlar (ABŞ); Sullivan (Kanada); Broken-Xill (Avstraliya); Sumeb (Namibiya); Dalneqorski (Rusiya); Madan (Bolqarıstan); Prşibram (Çexiya); Olkuş (Polşa) və b. Azərbaycanda Filizçay, Katex, Katsdağ, Mehmana, Dağkəsəmən, Ağdərə, Gümüşlük yataqlarında və bir çox başqa filiz obyektlərində geniş yayılmışdır.

TətbiqiRedaktə

Əsas qurğuşun filizidir. Qalenitdən qurğuşunla yanaşı gümüş də alınır.

Həmçinin baxRedaktə

Xarici keçidlərRedaktə

MənbəRedaktə

"Azərbaycan mineralları" // Bakı, "Nafta-Press" nəşriyyatı, 2004