Qney Pompey (tam adı: Qney Pompey Maqn, lat. Gnaeus Pompeius Magnus, tələffüzü: [ˈgnae̯.ʊs pɔmˈpɛj.jʊs ˈmaŋ.nʊs]), Böyük Pompey (lat. Gnaeus Pompeius Magnus) və ya sadəcə Pompey (lat. Pompeius, tələffüzü: /ˈpɒmpiː/; ən tezi 29 sentyabr e.ə. 106 və ən geci 30 sentyabr e.ə. 106, Piçen[d], Roma respublikası[1][2][3]28 sentyabr e.ə. 48, Pelusi[d], Ptolemaic Kingdom[d]) — Roma siyasi və hərbi xadimi, e.ə. 70-ci, 55-ci və 52-ci illərdə Roma Respublikası konsulu, e.ə. 49–45-ci illərdə gerçəkləşmiş vətəndaş müharibəsində senata ləyaqətli olan qüvvələrin komandiri.

Qney Pompey
lat. Gnaeus Pompeius Magnus
Pompejus modified.png
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi ən tezi 29 sentyabr e.ə. 106 və ən geci 30 sentyabr e.ə. 106
Doğum yeri
Vəfat tarixi 28 sentyabr e.ə. 48 (57 yaşında)
Vəfat yeri
  • Pelusi[d], Ptolemaic Kingdom[d]
Atası Qney Pompey Strabon[d]
Həyat yoldaşı
Uşağı
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

E.ə. 83-cü ildə Sulla ilə yaxınlaşmış, ölümündən sonra (e.ə. 78) onun düşmənlərinə qarşı mübarizə aparmışdır. E.ə. 71-ci ildə Spartak üsyanının yatırılmasında iştirak etmiş, e.ə. 70-ci ildə konsul (Krassla birgə) seçilmişdir. E.ə. 66-cı ildə Pont padşahı VI Mitridat əleyhinə müharibədə Roma qoşunlarına başçılıq etmiş və onu məğlubiyyətə uğratmış, e.ə. 66-65-ci illərdə Qafqaz Albaniyasına soxulmuş, lakin oranı tuta bilməmişdi.[9].

E.ə. 60-cı ildə 1-ci triumviratda Sezar və Krassla birgə iştirak etmiş, triumvirat dağıldıqdan sonra (e.ə. 53) optimatlarla yaxınlaşmışdı. E.ə. 48-ci ildə Dirraxiya (Bu şəhərə bəzən Dyracchium da deyirlər.Əsl adı Dürres şəhəridir və Albaniyada yerləşir).yaxınlığında Sezarı məğlubiyyətə uğratmış, lakin Farsal yaxınlığında darmadağın edilərək Misirə qaçmış və orada öldürülmüşdür.

İstinadlarRedaktə

  1. 1 2 http://www.mlahanas.de/Greeks/Bios/Plutarch/Pompey.html
  2. 1 2 http://www.historyorb.com/people/pompey-the-great
  3. 1 2 http://en.wikisource.org/wiki/Lives_(Dryden_translation)/Pompey
  4. Н. О. Юлия // Энциклопедический словарьСПб.: Брокгауз — Ефрон, 1904. — Т. XLI. — С. 370.
  5. 1 2 Помпей // Военная энциклопедияСПб.: Иван Дмитриевич Сытин, 1915. — Т. 18. — С. 576.
  6. Любкер Ф. Pompeii // Реальный словарь классических древностей по Любкеру / под ред. Ф. Ф. Зелинский, А. И. Георгиевский, М. С. Куторга и др. — СПб.: Общество классической филологии и педагогики, 1885. — С. 1079–1085.
  7. Помпей // Энциклопедический словарьСПб.: Брокгауз — Ефрон, 1898. — Т. XXIVа. — С. 511–512.
  8. Н. О. Помпей // Энциклопедический словарьСПб.: Брокгауз — Ефрон, 1898. — Т. XXIVа. — С. 512.
  9. Fəxrəddin Məmmədov. Azərbaycan tarixi (izahlı xronologiya). Bakı: "Elm və təhsil", 2010, səh.31