Qurban Əli oğlu Xəlilov (2 [15] noyabr 1906, Ərdəbil20 mart 2000(2000-03-20), Bakı) — Azərbaycan-sovet dövlət xadimi, Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin sədri (1969–1985), Azərbaycan SSR Maliyyə naziri (1958–1969), Azərbaycan SSR Yerli Sənaye naziri (1955–1958), SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin sədr müavini və VIII–XI çağırış deputatı.

Qurban Xəlilov
Qurban Xəlilov.jpg
bayraqAzərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin sədribayraq
25 dekabr 1969 — 30 dekabr 1985[1]
Sələfi Məmməd İsgəndərov
Xələfi Süleyman Tatlıyev
bayraqAzərbaycan SSR Maliyyə naziribayraq
1958 — 25 dekabr 1969
Sələfi Rza Sadıxov
Xələfi Baxşəli Baxşəliyev
bayraqAzərbaycan SSR Yerli Sənaye naziribayraq
1955 — 1958
Şəxsi məlumatlar
Partiya Sov.İKP
Təhsili Azərbaycan Neft İnstitutu
Doğum tarixi
Doğum yeri Kəhralan, Cənubi Azərbaycan
Vəfat tarixi (93 yaşında)
Vəfat yeri Bakı, Azərbaycan
Uşaqları Vasif Xəlilzadə, Sima Xəlilova, Nəsif Xəlilov, Fərhad Xəlilov

Təltifləri "Lenin" ordeni "Lenin" ordeni "Lenin" ordeni "Lenin" ordeni "Oktyabr İnqilabı" ordeni "Qırmızı Əmək Bayrağı" ordeni "Qırmızı Ulduz" ordeni
Signature of Gurban Khalilov.png

HəyatıRedaktə

Qurban Xəlilov 15 noyabr 1906-cı ildə Cənubi Azərbaycanın Kəhralan kəndində (hazırkı Ərdəbil) anadan olmuşdur.[2] 15 yaşında olarkən Bakının Keşlə qəsəbəsində "Nobel zavodu" adlanan müəssisədə fəhlə kimi əmək fəaliyyətinə başlamışdır.[3]

1933-cü ildə Azərbaycan Neft İnstitutunu bitirib. 1932–1935 və 1937-ci illərdə Bakıda S.M.Kirov adına zavodda mühəndis, emalatxana müdiri işləmişdir. 1935–1936-cı illərdə Sovet Ordusunda xidmət etmiş, 1937–1942-ci illərdə leytenant Şmidt, S.M.Kirov, F.Dzerjinski adına maşınqayırma zavodlarının direktoru, 1942–1945-ci illərdə Bakı Şəhər Partiya Komitəsinin katibi vəzifəsində çalışmışdır.[2]

Qurban Xəlilov müharibə illərində müdafiə sənayesinin qabaqcıl müəssisələrindən olan bir sıra zavodlara rəhbərlik etdiyi dövrdə "Katyuşa" reaktiv artilleriya qurğularının kütləvi istehsalını təşkil etmişdi. Ona cəbhəyə fasiləsiz silah və hərbi sursat göndərilməsinə nəzarət işi tapşırılmışdı.[3]

Qurban Xəlilov 1945–1955-ci illərdə "Azneft", "Azneftkəşfiyyat" birliyinin rəis müavini, Dövlət Təsərrüfatı nazirinin müavini, tikinti idarəsinin rəisi, Azərbaycan SSR Tikinti Materialları Sənayesi nazirinin müavini işləmişdir. 1955–1958-ci illərdə Bakı Şəhər İcraiyyə Komitəsi sədrinin müavini, Azərbaycan SSR Yerli Sənaye naziri, 1958–1969-cu illərdə Azərbaycan SSR Maliyyə naziri işləyən Qurban Xəlilov 1969-cu ildən Azərbaycan SSR Ali Soveti Rəyasət Heyətinin sədri, paralel olaraq 1970-ci ildən SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin sədr müavini vəzifələrini icra etmişdir.[2]

1926-cı ildən Sov.İKP-nın üzvü, 1971-ci ildən Sov.İKP Mərkəzi Təftiş Komissiyasının üzvü, 1970-ci ildən SSRİ Ali Sovetinin deputatı (VIII–XI çağırış) olmuşdur.[2] Sonralar Azərbaycan Tarix və Mədəniyyət Abidələrini Mühafizə Cəmiyyətinin sədri vəzifəsi çalışmışdır.[3]

Qurban Xəlilov 20 mart 2000-ci ildə Bakıda vəfat edib.

 
Qurban Xəlilovun Bakıdakı xatirə lövhəsi

MükafatlarıRedaktə

İstinadlarRedaktə

  1. "Верховный Совет Азербайджанской ССР, председатели Президиума". knowbysight.info (rus). 16 may 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 may 2020.
  2. 1 2 3 4 БСЭ, 1978. səh. 174
  3. 1 2 3 Əsədov, V. (13 mart 2010). "Qurban Xəlilovdan dinlədiyim bir söhbət". "Ayna" qəzeti. səh. 18. 16 may 2020 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 16 may 2020.

MənbəRedaktə

  • "Халилов Курбан Али оглы". Большая советская энциклопедия[в 30 т.]. Франкфурт — Чага (3-е изд.). М.: Советская энциклопедия. гл. ред.: А. М. Прохоров. 1978. ст. 174. (#invisible_char)