Skapolit – (Na, Ca)4 (Cl, CO3) [Al (Si, Al) Si2O8]3 - tetraqonal sinqoniya. Rast gəlmə tezliyi şkalası: çox da tez-tez rast gəlməyən.

Skapolit – (Na, Ca)4 (Cl, CO3) [Al (Si, Al) Si2O8]3
Scapolite1.jpg
Skapolit, Gədəbəy rayonu
Ümumi məlumatlar
Kateqoriya Mineral
Xüsusiyyətləri
Sıxlıq 2,655 ± 0,09 q/sm³
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Marialit (Ma) – Na8 [(Cl2, SO4, CO3) | (AlSi3O8)6] - meyonit (Me) – Ca8 [(Cl2,SO4, CO3)2 | (Al2Si2O8)6] izomorf sırasının dəyişkən tərkibli mineral növüdür.

Növ müxtəliflikləriRedaktə

Qlavkolit – skapolitin mavi və ya göyümtül-bənövşəyi, stroqanovit – bozumtul-yaşıl növ müxtəliflikləri.

XassələriRedaktə

Rəng – ağ, boz, açıq-sarı, yaşılımtıl, bozumtul-yaşılımtıl, mavi, tünd-göy, yaxud qırmızı, bəzən rəngsiz; Mineralın cizgisinin rəngi – ağ; Parıltı – şüşə; ayrılma müstəvilərində sədəfiyədək; Şəffaflıq – işıqkeçirən, tutqun, nadir hallarda – şəffaf; Sıxlıq – 2,60-2,75; Sərtlik – 5-6; Kövrəkdir; Ayrılma – {100} üzrə orta, {110} üzrə qeyri-mükəmməl; Sınıqlar – pilləli-qeyri-hamar, qabıqlı; Morfologiya – kristallar: prizmatik kristallarının en kəsiyi, adətən, kvadrat formalı olur; Mineral aqreqatları: dənəvər, sıx, şüalı, lifli kütlələr, druzalar.

Mənşəyi və yayılmasıRedaktə

Ən çox kontakt - metasomatik (skarnlar; dəmir filizi və şeelit yataqları) və metamorfik (mərmərlər, qneyslər, qranulitlər, şistlər, amfibolitlər) əmələgəlmələrdə yayılmışdır. Bəzən alp tipli damarlarda, peqmatitlərdə, habelə hidrotermal-dəyişilmiş əsasi süxurlarda, druzalar şəklində vulkanik süxur boşluqlarında qeyd edilir. Birlikdə rast gəldiyi minerallar: kvars, qranatlar, piroksenlər, kalsit, floqopit, epidot, apatit, daşkəsənit, vollastonit, maqnetit, kobaltin, şeelit və b. Mineralın tapıldığı yerlər: Madaqaskar adası; Tosatal (İtaliya); Tunaberq (İsveç); Parqas ad. (Finlandiya); Arendzal (Norveç); Pribaykalyedə Slyudyanka və Bıstraya çay hövzələri, Uralda İlmen dağları (Rusiya) və b. Azərbaycanda DaşkəsənGədəbəy rayonlarının skarnlarında qeyd edilir.

TətbiqiRedaktə

Gözəl boyanmış növ müxtəliflikləri qiymətli zərgərlik daşıdır.

Həmçinin baxRedaktə

Xarici keçidlərRedaktə

MənbəRedaktə

"Azərbaycan mineralları" // Bakı, "Nafta-Press" nəşriyyatı, 2004