Mustafayev İmam Daşdəmir oğlu (d. 15 fevral 1910, Qax, Tiflis quberniyası, Rusiya İmperiyası – ö. 10 mart 1997, Bakı, Azərbaycan) — bioloq alim, Azərbaycanın tanınmış ictimai-siyasi xadimi, 1954-1959-cu illərdə Azərbaycan SSR Kommunist Partiyası MK-nin birinci katibi.

İmam Mustafayev
İmam Daşdəmir oğlu Mustafaev
İmam Mustafayev.jpg
bayraqAzərbaycan KP MK-nın 9-cu birinci katibibayraq
16 fevral 1954 — 8 iyul 1959
Sələfi Mir Teymur Yaqubov
Xələfi Vəli Axundov
bayraqGəncə vilayəti K(b)P 1-ci katibibayraq
aprel 1952 — aprel 1953
bayraqAzərbaycan Kommunist Partiyası Kirovabad Şəhər Partiya Komitəsinin birinci Katibibayraq
1952 — 1953
bayraqAzərbaycan SSR Kənd Təsərrüfatı Naziribayraq
yanvar 1947 — mart 1950
Xələfi İlyas Abdullayev
bayraqAzərbaycan SSR Dövlət Nəzarəti Xalq Komissarının 1-ci müavinibayraq
fevral 1942 — yanvar 1947
Şəxsi məlumatlar
Partiya
Təhsili
Doğum tarixi
Doğum yeri Qax, Tiflis quberniyası, Rusiya İmperiyası Flag of the Russian Empire (black-yellow-white).svg
Vəfat tarixi (87 yaşında)
Vəfat yeri Bakı, Azərbaycan
Dəfn yeri
Elmi fəaliyyəti
Elmi dərəcəsi aqrar elmlər üzrə fəlsəfə doktoru[d], biologiya elmləri doktoru[d]
Təltifləri "Lenin" ordeni "Şərəf Nişanı" ordeni "Qırmızı Bayraq" ordeni "Qırmızı Əmək Bayrağı" ordeni "Şöhrət" ordeni — 1995

HəyatıRedaktə

İmam Mustafayev 15 fevral 1910-cu ildə Azərbaycanın Qax rayonunun Əmbərçay kəndində, kasıb kəndli ailəsində anadan olmuşdur. 1928-ci ildə Zaqatala Kənd Təsərrüfatı Texnikumunu, 1932-ci ildə isə Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı İnstitutunu bitirmişdir. 1934-1940 illərdə Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı İnstitutunda dekan, kafedra müdiri, elmi işlər və tədris hissəsi üzrə direktor müavini işləmişdir. 1940-cı ildə Ümumittifaq Kommunist (b) Partiyası üzvlüyünə qəbul olunmuşdur. 1940-1954 illərdə Azərbaycan SSR dövlət nəzarəti komissarının 1-ci müavini, Azərbaycan xalq torpaq komissarının 1-ci müavini, Azərbaycan kənd təsərrüfatı naziri, Azərbaycan Kommunist Partiyası Gəncə Vilayət Komitəsinin 1-ci katibi, Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin katibi vəzifələrində çalışmışdır. 1954-cü ildə Azərbaycan KP-nin birinci katibi seçilmişdir.

Qırmızı Əmək Bayrağı, Şöhrət, Qırmızı Bayraq və Şərəf Nişanı ordenləri ilə təltif edilmişdir.

Hakimiyyətdə olduğu dövrdə Azərbaycan dilinin rus dilindən üstün tutulması istiqamətində gördüyü işlər səbəbindən 8 iyul 1959-cu ildə "bacarıqsızlıq" bəhanəsi ilə vəzifəsindən azad edilmiş və Azərbaycan SSR Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsi bürosunun üzvlüyündən çıxarılmışdır. Azərbaycan Elmlər Akademiyasının Genetika və Seleksiya İnstitutunda şöbə müdiri işləmiş (1954-1970), 1971-ci ildən həmin institutun direktoru olmuşdur.

Elmi fəaliyyətiRedaktə

İ.Mustafayevin elmi tədqiqatı yerli buğda, arpa, çovdar və egilopsların toplanması və öyrənilməsinə, yeni məhsuldar sortların yaradılmasına, Azərbaycanın müxtəlif torpaq-iqlim şəraitində buğdalarda forma və növlərin əmələgəlmə prosesinin tədqiqinə həsr olunmuşdur.

O, ilk dəfə egilopsların çovdarla çarpazlaşdırılması nəticəsində cinslərarası fertil hibridlər becərmişdir. "Sevinc", "Cəfəri", "Zoğal-buğda", "Arzu", "Gürgənə-1", "Turanikum-186", "Qızıl buğda", "Turgidum-7" və s. sortlar yetişdirmişdir. Bir neçə elmi əsərin, o cümlədən 6 monoqrafiyanın müəllifidir. Mustafayevin kadrlar hazırlanmasında böyük xidməti var. Sovet İKP 19-21, Azərbaycan Kommunist Partiyası 17-22-ci qurultaylarının nümayəndəsi, SSRİ Ali Sovetinin (3-5-ci çağırış) və Azərbaycan SSR Ali Sovetinin (4–5-ci çağırış) deputatı olmuşdur. N.İ.Vavilov adına Qızıl medal, SSRİ Xalq Təsərrüfatı Nailiyyətləri Sərgisinin üç böyük qızıl medalını almışdır.

1997-ci ildə vəfat etmişdir.

ƏsərləriRedaktə

  • Azərbaycanda buğdanın seleksiyası. Bakı: 1956;
  • Azərbaycanda buğda, çovdar, arpa və egilopsların öyrənilməsi haqqında materiallar. Bakı 1961;
  • Azərbaycanın buğda kolleksiyası. Bakı: 1962;
  • Azərbaycan bir çox buğda növlərinin vətənidir. Bakı: 1964.
  • Şeyx Şamil. Bakı: Vətən, 1993, 240 səh. (Sadıq Murtuzayev ilə ortaqlı)

MənbəRedaktə

  • Əli Hüseynov, Məcnun Babayev. Məşhur biologiya alimləri. Bakı: Maarif, 2002, səh.151

İstinadlarRedaktə

Həmçinin baxRedaktə

Xarici keçidlərRedaktə