Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti

Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti — Aqrar sektor üçün yüksək ixtisaslı kənd təsərrüfatı mütəxəssisləri hazırlayan Azərbaycan dövlət ali təhsil müəssisəsi.[1][2]

Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti
ADAU-logo.png
Əsası qoyulub 15 may 1920
Rektor İbrahim Cəfərov
Tələbə sayı 5.524
Şəhər Gəncə
Ölkə Azərbaycan
Ünvan Gəncə, Atatürk prospekti 450
adau.edu.az
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

TarixiRedaktə

1920-ci il noyabrın 13-də Azərbaycan SSR İnqilab Komitəsinin sədri Nəriman Nərimanovun imzaladığı qərarla təsis edilmiş Bakı Politexnik İnstitutunun nəzdində 5 fakültə:  neft sənayesi; elektromexaniki; mühəndis-tikinti; kənd təsərrüfatı və iqtisadiyyat fakültələri yaradılmışdır. Kənd təsərrüfatı fakültəsinin yaradılması ilə Azərbaycanda ilk dəfə ali kənd təsərrüfatı mütəxəssislərinin hazırlığına başlanılmışdır.

1929-cu ilədək fəaliyyət göstərmiş kənd təsərrüfatı fakültəsində tədris prosesini təmin etmək üçün o dövrlərdə Cənubi Qafqaza sürgün edilmiş bir qrup rus və digər əcnəbi alimlər cəlb edilmiş, 1924-cü ildə mütəxəssis hazırlığının birinci buraxılışı olmuşdur. Həmin dövrdə ölkəyə çox sayda kənd təsərrüfatı mütəxəssisi tələb olunduğundan kənd təsərrüfatı institutunun yaradılması zərurəti yaranmışdı.

Azərbaycan SSR Xalq Komissarları Sovetinin 1929-cu il 15 may tarixli qərarı ilə Bakıda Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı İnstitutu yaradılmış və bu İnstitut 1931-ci ildə Gəncəyə köçürülmüşdür. Buradakı Zaqafqaziya Pambıqçılıq İnstitutu, Azərbaycan Zoobaytar İnstitutu və Tiflisdəki Hidromeliorasiya İnstitutu Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı İnstitutu (AKTİ) tərkibinə birləşdirildi.

Respublikada ali kənd təsərrüfatı mütəxəssislərinin hazırlığına başlanılmasının 10 illiyi ilə əlaqədar 1932-ci ildə AKTİ-nin ilk 10 illik yubileyi keçirildi, bu münasibətlə 50 çap vərəqi həcmində 1000 nüsxə (500 nüsxəsi Azərbaycan, 500 nüsxəsi rus dilində) yubiley toplusu Bakıda “Qızıl Şərq” mətbəəsində nəşr etdirildi.

1940-cı ildə ali kənd təsərrüfatı mütəxəssislərinin hazırlığına başlanılmasının 20 illiyi ilə əlaqədar AKTİ-nin  20 illik yubileyi keçirildi. Kənd təsərrüfatı istehsalının və elminin inkişafında xidmətlərinə görə SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin Fərmanı ilə İnstitutun bir qrup əməkdaşı Sovet İttifaqının orden və medalları ilə təltif olundu. 1950-ci ildə SSRİ Ali və Orta İxtisas Təhsili Nazirliyinin əmri ilə İnstitutun 30 illik yubileyi keçirilidi.

1969-cu il iyulun 22-də Heydər Əliyevin rəhbərliyi ilə AKTİ-nin 50 illiyinə hazırlıq və onun keçirilməsi tədbirləri haqqında Mərkəzi Komitənin və Nazirlər Sovetinin qərarı qəbul olunmuş, yubileyin keçirilməsi 1970-ci il dekabr ayının 14-nə təyin edilmiş, Mərkəzi Komitənin katibi Q.X.Kazımovun sədrliyi ilə 27 nəfərdən ibarət yubiley komissiyası yaradılmışdır. SSRİ Ali Soveti Rəyasət Heyətinin 1979-cu il 16 may tarixli Fərmanı ilə yüksəkixtisaslı mütəxəssis hazırlığında və kənd təsərrüfatı elminin inkişafında xidmətlərinə görə AKTİ “Şərəf nişanı” ordeni ilə təltif olunmuşdur. 1980-ci il dekabrın 16-da Heydər Əliyev Gəncəyə gələrək həmin ordeni Sovetlər İttifaqının rəhbərliyi adından kollektivə təqdim etmişdi.

Yarandığı dövrdən indiyədək Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti müxtəlif xalqlardan olan (ruslar, ukraynalılar, belaruslar, gürcülər, türklər, ləzgilər, yəhudilər, tatarlar, yunanlar) 70 minə yaxın yüksəkixtisaslı mütəxəssis hazırlamışdır. Onların arasında alimlər, dövlət və siyasi xadimlər, SSRİAzərbaycan SSR Parlamentlərinin deputatları, Sosialist Əməyi Qəhrəmanları olmuşdur. Məzunlardan 14-ü AMEA-nın həqiqi üzvü, 9-u müxbir üzvü seçilmişdir.

Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı İnstitutu Azərbaycan Respublikası Prezidentinin Sərəncamı ilə 1991-ci ilin iyun ayından Azərbaycan Kənd Təsərrüfatı Akademiyası, Nazirlər Kabinetinin 2009-cu il 4 aprel tarixli 53 nömrəli qərarı ilə Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti adlanır.

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 2000-ci il 13 iyun tarixli 349 nömrəli Fərmanı ilə universitet özünüidarəetmə prinsipi əsasında fəaliyyət göstərən dövlət ali təhsil müəssisəsi kimi təsdiq edilmişdir.

Universitet sonuncu dəfə 2011-ci il iyulun 19-da “Dövlət qeydiyyatı haqqında şəhadətnamə” ilə Azərbaycan Respublikasının Ədliyyə Nazirliyində qeydə alınmışdır.

NailiyyətləriRedaktə

İnstitut 1980-ci ildə "Şərəf Nişanı" ordeninə layiq görülüb.

17 iyun 1991-ci il tarixində İnstitut Akademiya statusu almışdır.

Bu gün universitetin zəngin maddi-texniki bazası, muzeyi, əsaslı kitabxanası, redaksiya-nəşriyyat şöbəsi, mətbəəsi, müasir avadanlıqlarla təchiz edilmiş laboratoriyaları, təmir emalatxanası, tədris-təcrübə tarlası və s. vardır.

Universitetin aqronomluq, aqrotexnologiya, zoobaytarlıq və əmtəəşünaslıq, informasiya texnologiyaları, aqromühəndislik və energetika, iqtisadiyyat fakültələrində aşağıdakı ixtisaslar üzrə mütəxəssis hazırlığı aparılır:

Torpaqşünaslıq və aqrokimya, aqronomluq, qida məhsullarının texnologiyası, meşə və meşə ehtiyatlarının bərpası, yerquruluşu və torpaq kadastrı, memarlıq, ekologiya və təbiətdən istifadə, zootexniklik, baytarlıq, əmtəəşünaslıq, aqrar mühəndislik, energetika və enerji maşınqayırması, yerüstü nəqliyyat vasitələri və nəqliyyatın istismarı, maşınqayırma və material emalı, standartlaşdırma və sertifikasiya, ümumi iqtisadiyyat, mühəndis iqtisadiyyatı və idarəetmə, inzibati idarəetmə, informasiya sistemləri, dünya iqtisadiyyatı. 2005-ci ildən universitetdə alman proqramı ilə "aqrar menecment" ixtisası üzrə bakalavr təhsil pilləsində mütəxəssis hazırlanır.

Yarandığı gündən bu vaxtadək akademiyada 60 minə yaxın yüksək ixtisaslı kənd təsərrüfatı mütəxəssisi hazırlanmışdır.

Akademiyanın məzunları arasında görkəmli alimlər, dövlət və ictimai xadimlər, parlament deputatları, yerli və mərkəzi icra hakimiyyəti orqanlarının rəhbərləri vardır. Akademiyanın ABŞ, Fransa, Almaniya, İslandiya, Türkiyə, İran, Niderland, İspaniya, və MDB ölkələrinin ali kənd təsərrüfatı məktəbləri ilə tədris və elmi əlaqələri vardır. 2001-ci ilin aprel ayında tədris prosesində aparılan islahatlara, Avropa Şurasının tələblərinə uyğun təhsil proqramlarına və planlarına və digər yüksək göstəricilərə görə AKTA Fransa Respublikasının ən qədim tarixli (200 il) Sənayeyə Yardım Assosiasiyasının "Qızıl medalı" ilə təltif olunmuşdur.

Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabinetinin 4 aprel 2009-cu il tarixli 53 saylı qərarı ilə Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti adlandırılmışdır.[3]

Ferma kompleksiRedaktə

2017-ci ildə "Kənd Təsərrüfatının Rəqabət Qabiliyyətinin Gücləndirilməsi" layihəsi çərçivəsində Azərbaycan Dövlət Aqrar Universitetinin nəzdində müasir tipli ferma kompleksi tikilib.[4] Kompleks 20 baş mal-qara və 4 baş at saxlamaq üçün 2 fermadan, müasir sağım aparatlarından, yememalı aqreqatlarından, üzvi gübrə istehsalı üçün peyinin ilkin təmizlənməsi avadanlıqlarından ibarətdir[4]. Yaradılan ferma lazım olan avadanlıq və ləvazimatlar, 20 baş iribuynuzlu mal-qara və 4 baş atla yanaşı, yem bazasının yaradılması üçün müasir avadanlıqlarla təmin olunub[4]. Ferma kompleksi 2017/2018 tədris ilindən istifadəyə veriləcək[4].

Kompleksin yaradılmasında məqsəd universitetin baytarlıq təbabəti və zoomühəndislik fakültəsinin tələbələrinə heyvanlar üzərində müasir diaqnostika və müalicə-profilaktika tədbirlərini əyani şəkildə həyata keçirməyə imkan yaratmaqdır[4].

İstinadlarRedaktə

  1. "Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti". www.adau.edu.az. (#archive_url)
  2. "Azərbaycan Dövlət Aqrar Universiteti". www.ganja.az. (#archive_url)
  3. "AZƏRBAYCAN KƏND TƏSƏRRÜFATI AKADEMİYASI AZƏRBAYCAN DÖVLƏT AQRAR UNİVERSİTETİNƏ ÇEVRİLMİŞDİR". azertag.az. (#archive_url)
  4. 1 2 3 4 5 Bu Universitetdə müasir ferma kompleksi tikildi. qaynarinfo.az, 11.09.2017  (azərb.)

Xarici keçidlərRedaktə