Corc Berkli (12 mart 1685-1753)—İngilis idealist filosofu

Corc Berkli
George Berkeley
George Berkeley by John Smibert.jpg
Doğum tarixi 12 mart 1685(1685-03-12)[1][2][3][…]
Doğum yeri
  • Kilkenny[d], County Kilkenny[d]
Vəfat tarixi 14 yanvar 1753(1753-01-14)[1][2][3][…] (67 yaşında)
Vəfat yeri
Dəfn yeri
  • Christ Church Cathedral[d]
Vətəndaşlığı
  • Royal Standard of Ireland (1542–1801).svg İrlandiya Krallığı[d]
İstiqaməti Empirik
Əsas maraqları fəlsəfə, teologiya, təhsil, epistemologiya, metafizika, Elmin fəlsəfəsi
Təsirlənib Con Lokk
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

HəyatıRedaktə

FəlsəfəsiRedaktə

Bir vaxtlar irland əsilli ingilis filosofu Corc Berkli (1685 - 1753) sübuta yetirmişdi ki, duyğularımıza təsir edən və çevrəmizdə var olan bu maddi aləm - yuxudur. Nə o özü, nə də başqaları sona qədər bu nə­zəriyyəyə inanmayıblar. Danışırlar ki, bir gün Berkli həkim dos­tu Consonla birlikdə gəzintiyə çıxıbmış. Filosof özündən razı hal­da dostunun qarşısında öyünür: «Mən hamıya sübut eləmişəm ki, bu maddi dün­yaya bel bağlamaq, inanmaq olmaz, çünki o, bir yu­xu qədər keçicidir. Hələ ki, heç kəs bunun əksini sübut etməyə cü­rət etməyibdir».

Bu sözləri eşidən həkim Conson əyilib, yerdən bir daş götürür və onu zərblə dostu Berklinin ayağına vurur. Özündənrazı filoso­fun ağrıdan bağırdığının şahidi olan Conson soyuqqanlılıqla de­yir: «Hə, bax, bu daş - son dərəcə realdır. Yuxu-filan deyilmiş!». Buna cavab olaraq Berkli qəhqəhə çəkib deyir: «Amma heç bu faktın özü də mənim nəzəriyyəmi alt-üst etmir. Ola bilsin ki, indicə qulağını çınladan bu bağırtını əslində sən öz yuxunda eşit­din. Bu ayağımdakı yaradan axan qanın nə dərəcədə gerçək, nə də­rəcədə yuxu olduğunu isə sən mənə heç cür sübut edə bil­məz­sən».

ƏsərləriRedaktə

Onun ən məşhur əsərləri İnsani biliyin prinsipləri haqqında traktat (Treatise on the Principles of Human Knowledge, 1710) və Hilas və Filonus arasında üç söhbət (Three Dialogues between Hylas and Philonous, 1713) əsərləridir...

İstinadlarRedaktə

Həmçinin baxRedaktə

Xarici keçidlərRedaktə

  1. 1 2 Bibliothèque nationale de France BnF identifikatoru: açıq məlumat platforması — 2011.
  2. 1 2 MacTutor History of Mathematics archive
  3. 1 2 Babelio — 2007.
  4. Беркли Джордж // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.