FİFA 100 — Ölkələrarası Futbol Federasiyası olan FİFAnın 4 mart 2004-cü ildə Londonda baş tutan yüzüncü il yubileyidir. Mərasimdə eyni zamanda aralarında dünya şöhrətli braziliyalı futbolçu Pelenin də olduğu, müxtəlif millətlərdən futbol adamları FİFA 100 adı altında dünyada yaşayan ən yaxşı futbolçuları seçmişlər. Ancaq 100 ədədi siyahıdakı futbolçuları təmsil etmir, çünki Pele bu ədədi 100 ilə məhdudlaşacağının çox çətin olduğunu demişdir. Siyahı peşəkar 123 kişi və 2 qadın futbolçudan təşkil olunmuşdur. (Qadın idmançılar ABŞ-lı Miçele Akers və Mia Hammdır.) FİFA 100 siyahısı hələ də futbolla məşğul olan 50 və futbola əlvida deyən 75 futbolçudan ibarətdir.[1]

KriteriyaRedaktə

Bəzi futbolçuların müşahidələri siyahının yaradılmasında istifadə edilən üsullardan ən mühümü olmuşdur. Köhnə siyasi günümüzün futbol şərhçisi — David Mellor Evening Standard qəzetinin bir bölməsində siyahının futbol sahələrində edilənlərdən çox siyasi amillərlə yaradıldığını hiss etdiyini yazmışdır. Mellor siyahının Pele tərəfindən deyil, FİFA-nın idarə heyəti tərəfindən qələmə alındığını yazmışdır. Mellor ayrıca siyahıdakı oyunçuların geniş bir coğrafi quruluşdan gəldiyini, ancaq gerçəkdə Cənubi Amerikalı və Avropa oyunçuların əksəriyyətlə siyahını meydana gətirmələrinin lazım olduğunu söyləmişdir. Digər tənqidlər isə siyahının yalnız günümüzün oyunçularına yönəldiyi fikrindədir.[2]

Bir başqa soruşulması lazım olan FİFA sanksiyası ilə siyahının əslində "yaşayan futbolçu"ları ehtiva etməməsi, yalnız fəal futbol həyatı davam edən idmançılarla məhdud olmasıdır. Siyahı FİFA 100-cü ilini qeyd edərkən gəlmiş-keçmiş ən böyük futbolçuları ehtiva etməməkdədir. Nümunə olaraq Bobbi Moor, Lev Yaşin və ya Qarinçanın siyahıda olması lazım olduğu düşünülən adlardır.[1]

Mübahisəli siyahıya ən diqqət çəkici reaksiya isə Pelenin köhnə komanda yoldaşı və Braziliya Milli Futbol Komandasımım keçmiş yarımmüdafiəçisi Gersondan gəldi. Gerson FİFA 100 siyahısında yer almamasını siyahının surətinin bir Braziliya televiziyasında cıraraq göstərdi. Marko van Basten və Uve Seeler isə prinsipləri səbəbiylə proyektdə yer almağı rədd etdilər.[3]

SiyahıRedaktə

Pele tərəfindən irəli sürülmüş 100 ən böyük futbolçunun siyahısı verilmişdir.[4][5]

  • Fəaliyyətini başa vuran futbolçular ulduzla nişanlanıb. (*).
  • Davam edənlərdə isə italik vardır.

  ArgentinaRedaktə

Oyunçu Mövqe Doğum tarixi
Qabriel Batistuta* FW 1969-02-01
Ernan Krespo* FW 1975-07-05
Alfredo di Stefano FW 1926-07-04
Mario Kempes FW 1954-07-15
Dieqo Maradona FW/MF 1960-10-30
Daniel Passarella DF 1953-05-25
Xavyer Saviola* FW 1981-12-11
Omar Sivori FW 1935-10-02
Xuan Sebastian Veron* MF 1975-03-09
Xavyer Zanetti* DF/MF 1973-08-10

  BelçikaRedaktə

Oyunçu Möv. Dt
Yan Silemans MF 1957-02-28
Jan-Mari Pfaff GK 1953-12-04
Franki Van der Elst MF 1961-04-30

  BraziliyaRedaktə

Oyunçu Möv. Dt
Karlos Alberto DF 1944-07-17
Kafu* DF 1970-06-07
Falkao MF 1953-10-16
Pele FW 1940-10-23
Junior MF 1954-06-29
Rivaldo* MF 1972-04-19
Rivelinyo MF 1946-01-01
Roberto Karlos* DF 1973-04-10
Romario* FW 1966-01-29
Ronaldinyo* MF/FW 1980-03-21
Ronaldo* FW 1976-09-18
Calma Santos DF 1929-02-27
Nilton Santos DF 1925-05-16
Sokrates MF 1954-02-19
Ziko MF/FW 1953-03-03

  BolqarıstanRedaktə

Oyunçu Möv. Dt
Hristo Stoiçkov FW 1966-02-08

  KamerunRedaktə

Oyunçu Möv. Dt
Rocer Milla FW 1952-05-20

  ÇiliRedaktə

Oyunçu Möv. Dt
Elias Fiqeyrao DF 1946-10-25
İvan Zamorano FW 1967-01-18

  KolumbiyaRedaktə

Oyunçu Möv. Dt
Karlos Valderrama MF 1961-09-02

  XorvatiyaRedaktə

Oyunçu Möv. Dt
Davor Şuker FW 1968-01-01

  ÇexiyaRedaktə

Oyunçu Möv. Dt
Yosef Masopust MF 1931-02-09
Pavel Nedved* MF 1972-08-30

  DanimarkaRedaktə

Oyunçu Möv. Dt
Brayn Laudrup FW 1969-02-22
Maykl Laudrup MF 1964-06-15
Peter Şmeyxel GK 1963-11-18

  İngiltərəRedaktə

Oyunçu Möv. Dt
Qordon Benks GK 1937-12-30
Devid Bekhem* MF 1975-05-02
Bobbi Çarlton MF 1937-10-11
Kevin Kiqan FW 1951-02-14
Qari Lineker FW 1960-11-30
Bobbi Muur DF 1941-04-12
Maykl Ouen* FW 1979-12-14
Alan Şirer* FW 1970-08-13

  FransaRedaktə

Oyunçu Möv. Dt
Erik Kantona FW 1966-05-24
Marsel Desailli DF 1968-09-07
Didye Deşams MF 1968-10-15
Cast Fonteyn FW 1933-08-18
Tyerri Anri* FW 1977-08-17
Raymond Kopa MF 1931-10-31
Jan-Pyer Papin FW 1963-11-05
Robert Pires* MF 1973-10-29
Mişel Platini MF 1955-06-21
Lilian Türam* DF 1972-01-01
Marius Tresor DF 1950-01-15
David Trezeqe* FW 1977-10-15
Patrik Vyera* MF 1976-06-23
Zinəddin Zidan* MF 1972-06-23

  AlmaniyaRedaktə

Oyunçu Möv. Dt
Mixael Ballak* MF 1976-09-26
Frans Bekkenbauer SW 1945-09-11
Paul Breytner MF/DF 1951-09-05
Oliver Kan* GK 1969-06-15
Yurgen Klinsman FW 1964-07-30
Sepp Mayer GK 1944-02-28
Lotar Matteus MF/SW 1961-03-21
Gerd Müller FW 1945-11-03
Karl-Heinz Rummenigge FW 1955-09-25
Uve Seeler FW 1936-11-05

  QanaRedaktə

Oyunçu Möv. Dt
Abedi Pele FW 1964-11-05

  MacarıstanRedaktə

Oyunçu Möv. Dt
Ferents Puşkaş FW 1927-04-02

  İtaliyaRedaktə

Oyunçu Möv. Dt
Roberto Bacco* FW/MF 1967-02-18
Franko Baresi DF 1960-05-08
Cüzeppe Bergomi DF 1963-12-22
Campiero Boniperti FW 1928-07-04
Gianluigi Buffon* GK 1978-01-28
Alessandro Del Piero* FW 1974-11-09
Giasinto Façetti DF 1942-07-18
Paolo Maldini* DF 1968-06-26
Alessandro Nesta* DF 1976-03-19
Gianni Rivera MF 1943-08-18
Paolo Rossi FW 1956-09-23
Françesko Totti* FW/MF 1976-09-27
Kristian Vyeri* FW 1973-07-12
Dino Zoff GK 1942-02-28

  YaponiyaRedaktə

Oyunçu Möv. Dt
Hidetoşi Nakata* MF 1977-01-22

  LiberiyaRedaktə

Oyunçu Möv. Dt
Corc Vea FW 1966-10-01

  MeksikaRedaktə

Oyunçu Möv. Dt
Huqo Sançez FW 1958-07-11

  NiderlandRedaktə

Oyunçu Möv. Dt
Marko van Basten FW 1964-10-31
Dennis Berqkamp* FW 1969-05-10
Yohan Kroyff FW 1947-04-25
Edqar Davids* MF 1973-03-13
Ruud Qullit MF 1962-09-01
Rene van de Kerkhof MF 1951-09-16
Vili van de Kerkhof MF 1951-09-16
Patrik Klüvert* FW 1976-07-01
Yohan Neeskens MF 1951-09-15
Rud Van Nistelroy* FW 1976-07-01
Rob Rensenbrink FW 1947-07-03
Frank Raykard MF 1962-09-30
Klarens Seedorf* MF 1976-04-01

  NigeriyaRedaktə

Oyunçu Möv. Dt
Cey-Cey Okoça* MF 1973-08-14

  Şimali İrlandiyaRedaktə

Oyunçu Möv. Dt
Corc Best MF 1946-05-22

  ParaqvayRedaktə

Oyunçu Möv. Dt
Romerito FW 1960-08-28

  PeruRedaktə

Oyunçu Möv. Dt
Teofilo Kubillas FW 1949-03-08

  PolşaRedaktə

Oyunçu Möv. Dt
Zbiqnev Boniek MF 1956-03-03

  PortuqaliyaRedaktə

Oyunçu Möv. Dt
Eysebio FW 1942-01-25
Luiş Fiqu* MF 1972-11-04
Rui Kosta* MF 1972-03-29

  İrlandiyaRedaktə

Oyunçu Möv. Dt
Roy Kin* MF 1971-08-10

  RumıniyaRedaktə

Oyunçu Möv. Dt
George Haci MF 1965-02-05

  RusiyaRedaktə

Oyunçu Möv. Dt
Rinat Dasayev GK 1957-06-13

  ŞotlandiyaRedaktə

Oyunçu Möv. Dt
Kenni Dalqliş FW 1951-03-04

  SeneqalRedaktə

Oyunçu Möv. Dt
El Haci Diuf* FW 1981-01-15

  Cənubi KoreyaRedaktə

Oyunçu Möv. Dt
Honq Myunq-Bo* DF 1969-02-12

  İspaniyaRedaktə

Oyunçu Möv. Dt
Emilio Butragueno FW 1963-07-22
Luis Enrike* MF 1970-05-08
Raul* FW 1977-06-27

  TürkiyəRedaktə

Oyunçu Möv. Dt
Rüştü Reçber* GK 1973-05-10
Emre Belözoğlu* MF 1980-07-09

  UkraynaRedaktə

Oyunçu Möv. Dt
Andrey Şevçenko* FW 1976-09-29

  ABŞRedaktə

Oyunçu Möv. Dt
Miçelle Akers MF/FW 1966-02-01
Mia Hamm* FW 1972-03-17

  UruqvayRedaktə

Oyunçu Möv. Dt
Enzo Françeskoli FW 1961-11-12

İstinadlarRedaktə

  1. 1 2 Mellor, David (5 March 2004). "Sing up for Ken, a true Blues man". Evening Standard Ltd. səh. 77. (#invisible_char); (#accessdate_missing_url)
  2. "Fifa names greatest list". BBC. 4 March 2004. İstifadə tarixi: 30 April 2007.
  3. Davies, Christopher (4 March 2004). "Pele open to ridicule over top hundred". The Daily Telegraph. UK. İstifadə tarixi: 10 February 2008.
  4. "FIFA 100". Best Football Players Ever.
  5. "The Fifa 100". The Guardian. 4 March 2004.

Xarici keçidlərRedaktə