Məmməd Ələkbərov (nazir)

Məmməd Həmid oğlu Ələkbərov (Ələkbərli) (1899, Lənkəran, Lənkəran qəzası7 fevral 1959, Bakı) — Azərbaycan-sovet dövlət xadimi və pedaqoqu, Azərbaycanın ilk mədəniyyət naziri (1953–1955), Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti sədrinin müavini (1952–1953), Azərbaycan SSR maarif naziri (1947–1952).

Məmməd Ələkbərov
Məmməd Ələkbərli.gif
bayraqAzərbaycan SSR mədəniyyət naziribayraq
18 aprel 1953 — 26 mart 1955
Sələfi vəzifə təsis edilib
Xələfi Məmməd Qurbanov
bayraqAzərbaycan SSR Nazirlər Soveti sədrinin müavinibayraq
1952 — 1953
bayraqAzərbaycan SSR maarif naziribayraq
1947 — mart 1952
Sələfi Mirzə İbrahimov
Xələfi Mehdi Mehdizadə
Şəxsi məlumatlar
Doğum tarixi 1899
Doğum yeri
Vəfat tarixi 7 fevral 1959(1959-02-07)
Vəfat yeri
Partiya
Təhsili
Elmi fəaliyyəti
Elmi dərəcəsi filologiya elmləri namizədi[d] (1950)

Təltifləri "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni — 1946

HəyatıRedaktə

Məmməd Həmid oğlu Ələkbərov (Ələkbərli) 1899-cu ildə Lənkəranda kəndli ailəsində anadan olmuşdur. 1909-cu ildə atası Məşədi Həmidin ölümündən sonra qohumlarının himayəsində yaşamış, Lənkərandakı "Behcət" rus-tatar (Azərbaycan) məktəbində oxumuş, lakin təhsilini başa vura bilməmişdir.[1]

1920-ci ilə qədər əmisi oğlunun balıq təsərrüfatında çalışmışdır. Azərbaycanda sovet hakimiyyəti qurulduqdan sonra müəllim hazırlığı kursunu bitirərək Astraxanbazardakı (hazırkı Cəlilabad) 1-ci dərəcəli məktəbə müəllim göndərilmişdir. 1921-ci ildə Lənkəran şəhərindəki 5 nömrəli məktəbdə çalışmağa başlamışdır. Məmməd Ələkbərov 1923–1926-cı illərdə Bakıdakı Pedaqoji İnstitutda oxumuş, ali təhsilli mütəxəssis kimi Balaxanıda, Borçalının Başkeçid bölgəsində müəllimlik etmişdir. Quba qəza Xalq Maarif şöbəsinin müdiri işləmişdir.[1][2]

Məmməd Ələkbərov 1928-ci ildə Azərbaycan SSR Xalq Maarif Komissarlığı aparatına işə qəbul olunmuş, metodist, məsul icraçı, ibtidai və orta məktəb idarəsi rəisinin müavini vəzifələrində çalışmışdır.[1] 1937-ci ildə Azərbaycan Dövlət Elmi-Tədqiqat Məktəblər İnstitutunda elmi işçisi olmuş, eyni zamanda 1939-cu ildə Müəllimləri Təkmilləşdirmə İnstitutunun direktor müavini vəzifəsinə işləmiş, 1941-ci ildə isə tamamilə bu vəzifəyə keçmişdir.[3]

1943-cü ildə ÜİK(b)P (Sov.İKP) üzvlüyünə qəbul edilən Məmməd Ələkbərov həmin ildən Azərbaycan Dövlət Pedaqoji İnstitutunun direktoru, 1944-cü ildən isə Azərbaycan SSR xalq maarif komissarının müavini olmuşdur. 1947-ci ildə Azərbaycan SSR xalq maarif naziri təyin edilmiş, həmin vəzifədə beş il çalışmış, sonra isə Azərbaycan SSR Nazirlər Soveti sədrinin müavini vəzifəsində işləmişdir. 1953-cü ildən Azərbaycan SSR mədəniyyət naziri olmuşdur.[3]

Məmməd Ələkbərov 1950-ci ildə filologiya elmləri namizədi alimlik dərəcəsini almış, Azərbaycan dili və ədəbiyyatın tədrisi metodikası mövzusunda məqalələrin müəllifi olmuşdur. Onun "Natamam orta və orta məktəblərdə yazı işləri" (1940), "İbtidai məktəbdə oxu metodikası" (1940) və başqa kitabları nəşr edilmişdir.[1]

Məmməd Ələkbərov dəfələrlə Azərbaycan Kommunist Partiyası Mərkəzi Komitəsinin üzvü seçilmiş, Azərbaycan SSR Ali Sovetinin ikinci və dördüncü çağırış deputatı olmuşdur.[3] "Azərbaycan SSR əməkdar məktəb müəllimi" fəxri adına layiq görülmüş, "Qırmızı əmək bayrağı" ordeni və medallarla təltif edilmişdir.[4]

Məmməd Ələkbərov uzun sürən ağır xəstəlikdən sonra 7 fevral 1959-cu ildə vəfat edib.[4]

İstinadlarRedaktə

  1. 1 2 3 4 Məmməd Həmid oğlu Ələkbərov (Ələkbərli) // Azərbaycanın təhsil nazirləri. Bakı: Bakınəşr. 2010. səh. 94–95. ISBN 978‑9952‑8145‑0‑7.
  2. Rəhimli, İ. Azərbaycan Teatr Ensiklopediyası (3 cilddə). 2-ci cild. Bakı: Azərnəşr. 2017. səh. 261. ISBN 978-9952-8021-9-1.
  3. 1 2 3 Әләкбәров Мәммәд Һәмид оғлу // Альбом биографий депутатов Верховного Совета Азербайджанской ССР. 1955. Бакы. 1956. С. 42.
  4. 1 2 М. Һ. Әләкбәров // Коммунист. № 34 (10981). 10 феврал 1959-ҹу ил. С. 4.