Əsas menyunu aç

Rövşən Ramiz Məmmədəli oğlu (15 dekabr 1946, Əmircan, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ) — şair, yazıçı, esseist, kinossenarist,[1] tərcüməçi, Azərbaycan Yazıçılar Birliyinin üzvü (1981). Azərbaycan Respublikasının Xalq şairi (2019).

Ramiz Rövşən
Ramiz Məmmədəli oğlu Rövşən
Ramiz Rövşən.jpg
İlk adı Ramiz Əliyev
Doğum tarixi 15 dekabr 1946(1946-12-15) (72 yaş)
Doğum yeri Əmircan, Bakı, Azərbaycan SSR, SSRİ
Vətəndaşlığı SSRİ SSRİ
Azərbaycan Azərbaycan
Milliyyəti azərbaycanlı
Həyat yoldaşı İradə Əliyeva
Uşağı Rövşən
Nigar
Gülşən
Atası Məmmədəli Əliyev
Anası Pərizad Əliyeva
Təhsili ADU-nun Filologiya fakültəsi
Moskva Ali Ssenari Kursları
İxtisası filoloq
kinossenarist
Fəaliyyəti şair, yazıçı
Əsərlərinin dili azərbaycanca
Janr şeir
hekayə
povest
esse
Mükafatları "Azərbaycan Respublikasının xalq şairi" fəxri adı — 2019
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

HəyatıRedaktə

Ramiz Rövşən 1946-cı il dekabrın 15-də Bakının Əmircan kəndində anadan olub[2]. Əslən Qubadlı rayonunun Teymur Müskanlı kəndindəndir. Suraxanı rayonundakı 208 N-li şəhər orta məktəbində təhsil alıb. Azərbaycan Dövlət Universitetinin Filologiya fakültəsini (1964-1969), Moskva Ali Ssenari Kurslarını bitirib (1976-1978). Cəfər Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyasında, "Mozalan" satirik kinojurnal studiyasında redaktor (1971), kinostudiyanın ssenari emalatxanasında ssenarist (1974-1975), ssenari redaksiya heyətinin üzvü (1979-1987), kinostudiyanın baş redaktoru (1987-1992) işləyib. 1992-ci ildən Azərbaycan Tərcümə Mərkəzinin baş redaktorudur. Bir neçə şeir kitabının müəllifidir.

Ramiz Rövşənin ssenariləri əsasında çoxlu sayda bədii və sənədli film çəkilib. Şeir və hekayələri tərcümə edilərək bir sıra keçmiş SSRİ respublikalarında, eləcə də ABŞ-da, Almaniyada, Böyük Britaniyada, Fransada, Polşada, Bolqarıstanda, Türkiyədəİranda çap olunub. Ramiz Rövşən Müsavat Partiyasının 1997-ci ildə qəbul olunmuş himninin sözlərinin müəllifidir.

2013-cü ildə "Türk Dünyası Bilim, Kültür ve Sanat Ödülü"nü alıb.

Avrasiya Akademiyasının akademiki və akademiyanın "Avrasiya Əfsanəsi" mükafatının sahidir (2019).

Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 25 may 2019 tarixli Sərəncamı ilə Azərbaycan mədəniyyətinin inkişafında xidmətlərinə görə Azərbaycan Respublikasının Xalq şairi fəxri adına layiq görülüb.[3]

Azərbaycan Yazıçılar Birliyi İdarə Heyətinin, Azərbaycan Respublikası Nazirlər Kabineti yanında Tərcümə Mərkəzinin Elmi-Bədii Şurasının, Dünya Poeziya Hərəkatı (WPM) Koordinasiya Şurasının üzvüdür.

KitablarıRedaktə

Cild Kitabın adı İçindəkilər Şəhər Nəşriyyat İl Səhifə ISBN
Bir yağışlı nəğmə Şeirlər Bakı Gənclik 1970 62
Göy üzü daş saxlamaz Şeirlər və poema Bakı Yazıçı 1987 158
Kəpənək qanadları Nəğmələr Bakı Səda 1999 120
Gedək biz olmayan yerə Şeirlər və poema Bakı Çıraq 2006 184
Nəfəs - kitablar kitabı Şeir, nəsr, esse Bakı Qanun 2006 760
Göy üzü daş saxlamaz Şeirlər Təbriz Yaşmaq 2007 ISBN 965-6743-87-0
Nefes – kitablar kitabı Şiir-nesr-esse Ankara Bengü 2008 226 ISBN 978-605-5988-11-1
Yağışlı nəğmə Şeirlər Tehran Əndişeye No 2009 312 ISBN 978-964-6149-56-4
Sevgi məktubu kimi Şeirlər Bakı Mütərcim 2009 52
Yağış yuyur, gün qurudur Şeirlər Tehran Pinar 2011 240 ISBN 965-6743-87-0
Göyərçinim, gəl görüm Şeirli, şəkilli əlifba Bakı 3 alma 2018 68 ISBN 978-9952-311-53-2
Gizlənmişəm, tap məni Uşaq şeirləri Bakı 3 alma 2018 32 ISBN 978-9952-310-97-9
Sevgi açarı Şeirlər, tərcümələr, kinopovest Bakı TEAS PRESS 2018 256 ISBN 978-9952-313-69-7

TərcümələriRedaktə

  1. Aleksandr Blok. Şair; "Bir qız oxuyurdu kilsə xorunda..."; "Dünən olanlar bu gün tamam yadımdan çıxır" (şeir). "Xəzər", 2005, №2, s.25-26.
  2. Aleksandr Sergeyeviç Puşkin. "Bir ac quzğun o birinə deyirdi" (şeir). Ramiz Rövşən. Sevgi açarı. Bakı: TEAS Pres Nəşriyyat evi, 2019, s.188.
  3. Aleksandr Sergeyeviç Puşkin. Yorğun yolçu; Peyğəmbər dedi ki; "Bir ac quzğun o birinə deyirdi"; Matəm nəğməsi; At; "Gözəl qız, gördünmü mənim atımı..." (şeir). "Xəzər", 2014, №1, s.22-28.
  4. Anna Axmatova. Qonaq (şeir). Ramiz Rövşən. Sevgi açarı. Bakı: TEAS Pres Nəşriyyat evi, 2019, s.92.
  5. Federiko Qarsiya Lorka. "Elə bilirsən səni sevmək asandı, asan?"; Dayanıb ağlayır bir kərtənkələ; Böyürtkən (şeir). Ramiz Rövşən. Sevgi açarı. Bakı: TEAS Pres Nəşriyyat evi, 2019, s.103; s.104; s.123.
  6. Qriqore Viyeru. Adın yazılan üzük; Meşə; "Evə tezdən qayıtdım" (şeir). Ramiz Rövşən. Sevgi açarı. Bakı: TEAS Pres Nəşriyyat evi, 2019, s.60-61; s.118-119; s.122.
  7. Marina Svetayeva. "Bir babam skripka çalandı mənim..."; Canım-gözüm, neyləmişəm mən sənə (şeir). "Xəzər", 2014, №2, s.12-15.
  8. Marina Svetayeva. "Sənin adın..."; "Yatır yollar yorğunu..."; "Bu dünyada hamının əlindən allam səni..."; "Varlı adam - sevdi kasıb bir qızı..." (şeir). "Xəzər", 2005, №2, s.27-29.
  9. Marina Svetayeva. "Varlı adam sevdi kasıb bir qızı"; "Bu dünyada hamının əlindən allam səni"; Canım-gözüm, neyləmişəm mən sənə (şeir). Ramiz Rövşən. Sevgi açarı. Bakı: TEAS Pres Nəşriyyat evi, 2019, s.25; s.149; s.150-151.
  10. Mixail Yuryeviç Lermontov. "İkisi də bir-birini dəli kimi sevirdi"; Dəniz şahzadəsi; Ballada (şeir). Ramiz Rövşən. Sevgi açarı. Bakı: TEAS Pres Nəşriyyat evi, 2019, s.24; s.189-190; s.191-193.
  11. Semyon Kirsanov. Ünvansız məktub (şeir). "Xəzər", 2018, №1, s.136-138.
  12. Semyon Kirsanov. Ünvansız məktub (şeir). Ramiz Rövşən. Sevgi açarı. Bakı: TEAS Pres Nəşriyyat evi, 2019, s.156-162.
  13. Sergey Yesenin. Qara adam (poema). "Xəzər", 2004, №3, s.18-22.
  14. Şarl Bodler. İblis duası; Saat; Gecə tövbəsi; "Ey sevinc mələyi, dərd çəkmisənmi?.." (şeir). "Xəzər", 2008, №4, s.6-10.
  15. Vladimir Mayakovski. Müəllif bu sətirləri sevimli özünə həsr edir; Bu gün yolka olmayacaq; Atlarla yaxşı rəftar (şeir). "Xəzər", 2014, №2, s.6-11.
  16. Vladimir Mayakovski. Şalvarlı bulud (poemadan parça); Anam və almanların öldürdüyü bir gecə; Sizə; Qulaq asın; Sergey Yeseninə (şeir). "Xəzər", 2005, №1, s.18-26.

FilmoqrafiyaRedaktə

Filmin adı İl Ssenari müəllifi Redaktor Şeir müəllifi Mahnı
mətnlərinin
müəllifi
Sinxron
mətnlərin
müəllifi
Mətn düzümü Filmin növü
Qız qalası əfsanəsi 1923  Y
(2011-ci ildə filmin
bərpasından sonra
dialoqların mətninin
müəllifi)
Tammetrajlı bədii film
Şəbih 1971  Y "Mozalan" satirik kinojurnalı № 2, 1-ci süjet
Bulud niyə ağlayır? 1973  Y Qısametrajlı cizgi filmi
Pıspısa xanım və Siçan bəy 1974  Y Qısametrajlı cizgi filmi
Təkcə adanı özünlə apara bilməzsən... 1980  Y Tammetrajlı bədii film
Yol əhvalatı 1980  Y Tammetrajlı bədii film
Babamızın babasının babası 1981  Y Tammetrajlı bədii film
Söyüdlünün su dərdi 1982  Y Qısametrajlı sənədli süjet-Mozalan № 75, 2-ci süjet
Nizami 1982  Y Tammetrajlı bədii film
Əzablı yollar 1982  Y Tammetrajlı bədii film
Evlənmək istəyirəm 1983  Y  Y Tammetrajlı bədii film
Tənha narın nağılı 1984  Y Tammetrajlı bədii film
Cin mikrorayonda 1985  Y Tammetrajlı bədii film
Humayın yuxusu 1985  Y Qısametrajlı cizgi filmi
Şəhərli biçinçilər 1986  Y Tammetrajlı bədii film
İşarəni dənizdən gözləyin 1986  Y  Y Tammetrajlı bədii film
Fədailər 1986  Y Qısametrajlı bədii süjet-Mozalan № 106, 4-cü süjet
Özbaşınalıq 1986  Y Qısametrajlı sənədli süjet-Mozalan № 103, 1-ci süjet
Haram tikə 1986  Y Qısametrajlı sənədli film-Mozalan № 110
Bəyin oğurlanması 1986  Y Tammetrajlı bədii film
Xüsusi vəziyyət 1986  Y Tammetrajlı bədii film
Süd dişinin ağrısı 1987  Y Tammetrajlı bədii film
Kişi sözü 1987  Y Tammetrajlı bədii film
Lovğa fil balası 1987  Y Qısametrajlı cizgi filmi
Araqarışdıran 1987  Y Tammetrajlı bədii film
Varlığa nə darlıq 1987  Y Qısametrajlı sənədli süjet-Mozalan № 118, 1-ci süjet
Şəhidlərdən şəhidlərə 1990  Y Qısametrajlı sənədli film
Qətl günü 1990  Y Tammetrajlı bədii film
Təxribat 1990  Y Tammetrajlı bədii film
Girişmə, öldürər 1990  Y Tammetrajlı bədii film
Gecə qatarında qətl 1990  Y Tammetrajlı bədii film
Almas İldırım 1991  Y Qısametrajlı sənədli film
Bəhanə 1991  Y Qısametrajlı sənədli süjet-Mozalan № 161, 1-ci süjet
Bəxt üzüyü 1991  Y Tammetrajlı bədii film
Prima 1992  Y Qısametrajlı sənədli film
Şəbi-hicran 1993  Y Qısametrajlı sənədli film
Ac həriflər 1993  Y Tammetrajlı bədii televiziya film-tamaşası
Kamança 1993  Y Tammetrajlı Bədii televiziya filmi
Ağ atlı oğlan 1995  Y  Y Tammetrajlı bədii film
Özgə vaxt 1996  Y Tammetrajlı bədii film
Füzuli-500 1997  Y Qısametrajlı sənədli film
Sarı gəlin 1998  Y Tammetrajlı bədii film
Xoşbəxt adam 1999  Y Sənədli televiziya filmi
Etimad telefonu 2001  Y Tammetrajlı bədii film
Ömür ağacı 2002  Y Sənədli televiziya filmi
Hacı Qara 2002  Y Tammetrajlı bədii film
Kitabi Dədə Qorqud. Basat və Təpəgöz 2003  Y Qısametrajlı cizgi filmi
Məkanın melodiyası 2004  Y Tammetrajlı bədii film
Küçələrə su səpmişəm 2004  Y  Y Tammetrajlı bədii film
Arxada qalmış gələcək 2005  Y Tammetrajlı bədii film
Əlvida, cənub şəhəri 2006  Y  Y Tammetrajlı bədii film
Cavid ömrü 2007  Y Tammetrajlı bədii film
Kitabi Dədə Qorqud. Basat və Təpəgöz 2003  Y Qısametrajlı cizgi filmi
Məhkumlar 2007  Y Tammetrajlı bədii film
Biz qayıdacağıq 2007  Y Tammetrajlı bədii film
Qala 2008  Y  Y Tammetrajlı bədii film
Buta 2011  Y Tammetrajlı bədii film
İlahi məxluq 2011  Y Tammetrajlı bədii film
Tərsinə çevrilən dünya 2011  Y Tammetrajlı bədii film
Səhərə inan... 2011  Y  Y Tammetrajlı bədii televiziya filmi
Maestro 2011  Y  Y sənədli televiziya filmi
Çölçü 2012  Y Tammetrajlı bədii film
Sübhün səfiri 2012  Y  Y Tammetrajlı bədii film
Yarımçıq xatirələr 2015  Y Tammetrajlı bədii film

Haqqında olan televiziya verilişləriRedaktə

  1. Üç çinar yarpağı (film, 1985) (ssenari müəllifi Rüstəm İbrahimbəyov, rejissor Ramiz Həsənoğlu) (veriliş üç şair – Vaqif Səmədoğlu, Ramiz Rövşən və Vaqif Cəbrayılzadəyə həsr olunub)
  2. Burax gedim, ay işığı (film, 1987) (rejissor Ramiz Həsənoğlu)
  3. Ağrı (film, 1993) (rejissor Ramiz Həsənoğlu)

Mətnlərinin müəllifi olduğu mahnılarRedaktə

İstinadlarRedaktə

  1. Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyi. C.Cabbarlı adına "Azərbaycanfilm" kinostudiyası. Aydın Kazımzadə. Bizim "Azərbaycanfilm". 1923-2003-cü illər. Bakı: Mütərcim, 2004.- səh. 272-274.
  2. Ramiz Rövşənin doğum günüdür
  3. "Azərbaycan Respublikasının mədəniyyət xadimlərinə fəxri adların verilməsi haqqında Azərbaycan Respublikası Prezidentinin 24 may 2019-cu il tarixli Sərəncamı" (azərb.). president.az (25 may 2019). 25 may 2019 tarixində arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 25 may 2019.
  4. RAMİZ RÖVŞƏNİN OĞLU “VARİS”də. musavat.com  (azərb.)

MənbəRedaktə

  • Azərbaycan Milli Ensiklopediyası: Azərbaycan. Ramiz Məmmədov. Kino. Azərbaycan Milli Ensiklopediyası Elmi Mərkəzi, 2007.- səh. 814.

Xarici keçidlərRedaktə