Rza Bərahəni

Rza Bərahəni (13 dekabr 1935, Təbriz25 mart 2022[1], Toronto) — Azərbaycan əsilli [2] roman yazıçısı, ədəbi tənqidçi, siyasi mühacir və şair. Kanadada yaşayır.

Rza Bərahəni
fars. رضا براهنی
رضا براهنی - Reza Baraheni.jpg
Doğum tarixi 13 dekabr 1935(1935-12-13)
Doğum yeri
Vəfat tarixi 25 mart 2022(2022-03-25)[1] (86 yaşında)
Vəfat yeri
Vətəndaşlığı
Həyat yoldaşı Sanaz Sehhəti
Uşaqları Oktay Bərahəni
Ərsalan Bərahəni
Fəaliyyəti yazıçı, şair, roman yazıçısı, ədəbiyyat tənqidçisi
Janrlar roman, poeziya
rezabaraheni.blogfa.com
Vikianbarın loqosu Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

XatirələriRedaktə

Azərbaycan Milli Hökuməti dövründə ana dilində təhsil almağı ilə bağlı bunları xatırlayır:

  4-cü sinfə başlayanda gördüm ki, ilk dəfə olaraq evdə danışdığım dillə məktəbdə oxuduğum dil arasında heç bir fərq yoxdur. Buna görə həmin bir il ərzində, öz-özümə yad olmaq kimi hiss keçirmədim. Lakin sonra Tehran ordusu gəldi və yenidən məktəbdə dil fars dili oldu.[3]  
  Məktəbdə oxuduğum ilk illərdə dava-dalaşdakı danışıqların hamısı türk dilində olurdu. Dərsdə hamı türkcə danışırdı. O zaman mən məktəbin divar qəzetini türk dilində çıxarırdım. Ancaq Milli Hökumət süquta uğrayandan sonra türk dili yasaq olundu. Əmr etdilər ki, qəzet fars dilində çıxmalıdır. Əlbəttə, bunu bizə türk dilində söylədilər. Həmin dövrdə mən fars dilində yaza bilmirdim. Bu səbəbdən də qəzetin çıxarılmasını başqa bir şagirdə tapşırdılar. Cümə günü mən evdə narahat oturmuşdum. Anam soruşdu: "Niyə tutqunsan?". Mən hadisəni ona danışdım. Anamın mənə dediyi "Oğul, türkcə yaz" - sözlərini heç vaxt unuda bilmərəm. Mən yenə köhnə kağızları bir-birinə yapışdırıb, mövzu tapıb yazdım. Səhəri gün onu fars dilində çıxan qəzetin yanından yapışdırdım. Sonra sinfə getdim. Məktəbin müdir müavini gəlib onu qopardı.[4]  

1946-cı ildə Azərbaycan Milli Hökuməti süqut etdikdən sonra baş verən hadisələr haqqında bunları xatırlayır:

  Onlar bizi türk dilində yazılmış dərslikləri Şəhrdari(Bələdiyyə) meydanına toplayıb və onları yandırmağa məcbur etdilər. Kitabların alovları bizim başımız üstündə dar ağacından asılmış kişilərin ayaqlarına qədər qalxırdı. Gündüzləri Təbrizi qoruyub, gecələri isə onun küçələrinə asfalt örtən fədailər - demokrat firqəsi devrildikdən sonra evlərindən çıxarılır, biz uşaqların gözləri önündə onlardan arxalarına baxmadan yerimələrini istəyirdilər və sonra bizim gözümüzün önündə arxadan onlara güllə açıb, cəsədlərini küçədəki nova atırdılar.[5]  

Həmçinin baxRedaktə

İstinadlarRedaktə

MənbəRedaktə

Xarici keçidlərRedaktə