Suntar ulusu (saxa Сунтаар улууһа) — Rusiya Federasiyası, Saxa Respublikasının ərazisinə daxil olan inzibati rayon. İnzibati mərkəzi Suntar kəndidir.

Suntar ulusu
Тойбохой фото 04.jpg
Bayraq[d] Gerb
Bayraq[d] Gerb

62°08′ şm. e. 117°43′ ş. u.


Ölkə
İnzibati mərkəz Suntar[d]
Tarixi və coğrafiyası
Yaradılıb 9 yanvar 1930
Sahəsi
  • 25.304 km²
Saat qurşağı
  • Yakutsk vaxtı[d]
Əhalisi
Əhalisi
Rəsmi sayt
Suntar ulusu xəritədə
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

CoğrafiyasıRedaktə

Sahəsi - 57,8 min km²-dir. Ulus Vilyoy çayının orta axınında yerləşir. Şimal və şimal-şərqdə Nyurba ulusu, şərqdə Yuxarı Vilyoy ulusu, cənub-şərqdə Olyokminski ulusu, cənub-qərbdə Lena ulusu, qərbdə Mirnı ulusu ilə həmsərhəddir.

Relyefi platodur. Ulusun şimalında Vilyoy yaylası, cənubunda Prilenskı yaylası yerləşir.

Təbii şəraitRedaktə

Meşələrində əsasən qarağac, küknar və şam ağacları üstünlük təşkil edir. Bəzi yerlərdə ağcaqayın ağacları vardır. Göllər və Vilyoy çayı sahillərindəki çəmənliklər mal-qaranın yem bazasının əsasını təşkil edir.

Ulusun faunası zəngin və müxtəlifdir. Əsas ticari heyvanlar bunlardır: samur, sincab, qaraquyruq gəlincik, Ondatra, dovşan, tülkü və Sibir gəlinciyi.

Yanvar ayının orta temperaturu -33... -35 ° C, iyul + 17 ... + 19 ° C təşkil edir. Yağıntı ildə 250-300 mm-dir. Oktyabrın ortalarında sabit bir qar örtüyü görülür. Qar may ayının ortalarında tamamilə yox olur. Şaxtasız dövr 80 gün (5 iyundan 25 avqusta qədər) davam edir.

ƏhalisiRedaktə

Milli tərkib

2002-ci il siyahıyaalınmasına görə: saxalar - (92,5%), ruslar (5.0%), evenlər (0.2%), evenklər (0.2%) və digər millətlər (2.1%).

Yerli özünü idarəetməRedaktə

Suntar ulusu ərazisinə 26 kənd inzibati vahidliyinə ümumilikdə 39 yaşayış məntəqəsi daxildir[2][3].

İqtisadiyyatRedaktə

Əsas sənaye kənd təsərrüfatıdır. Son illərdə məhsuldar qüvvələrin böyüməsi və yerli sənayenin tədricən inkişafı tendensiyası müşahidə olunur. Milli iqtisadiyyatda vəziyyət sabitləşir. Bu iqtisadiyyatın və sosial-mədəni sahənin daha da inkişaf etməsi üçün əsas olur. Ulus Saxanın kənd təsərrüfatı ulusları arasında iqtisadi inkişafda birinci yerdədir[4]..

Ulus təbii qaz, neft, qonur kömür, seolit, mis və xörək duzu ilə zəngindir.

Telefon xidmətləri "Saxatelecom" tərəfindən təmin olunur. Ayrıca ulus mərkəzində mobil xidmətlər MTS və Megafon tərəfindən təmin edilir.

NəqliyyatRedaktə

"Vilyuy" federal magistral yolu ("Yakutsk - Vilyoysk - Nyurba - Mirnı") ulus ərazisindən keçir.

Vilyoy çayındakı limanlar - Suntar, Şeya, Elqyay, Krestiyak.

Tanınmış şəxsləriRedaktə

Leonid Andreeviç Popov (1919 - 1990) - Saxa yazıçısı.

Georgi Evdokimoviç Bessonov (1915-2005) - orta məktəb müəllimi (Toybohoy kəndi), Sosialist Əməyi Qəhrəmanı.

Mariya Afanasevna Krivoşapkina (1981) - boks üzrə beynəlxalq dərəcəli idman ustası, Rusiyanın əməkdar idman ustası, iki qat dünya çempionu, Rusiya çempionatı (2012-ci il 1-ci yer), boks üzrə Avropa kuboku çempionu, kikboksinq mütəxəssisləri arasında dünya çempionu.

Qriqori Trofimoviç Semenov (1903-1970) - Sovet geoloqu, Sosialist Əməyi Qəhrəmanı.

İstinadlarRedaktə

  1. 26. Численность постоянного населения Российской Федерации по муниципальным образованиям на 1 января 2018 годаRusiya Dövlət Federal Statistika Xidməti.
  2. Закон Республики Саха (Якутия) от 30 ноября 2004 года N 173-З N 353-III «Об установлении границ и о наделении статусом городского и сельского поселений муниципальных образований Республики Саха (Якутия)»
  3. "Перечень населённых пунктов, входящих в состав сельских и городских поселений Республики Саха (Якутия)". 2013-07-27 tarixində orijinalından arxivləşdirilib. İstifadə tarixi: 2020-06-29.
  4. "«Муниципальное образование Сунтарский улус Республики Саха (Якутия)»". Энциклопедия «Лучшие люди России».