Testosteron

Testosteron — androgen qrupundan olan steroid hormonu.

Testosteronun quruluşu
Testosteronun 3D quruluşu

Məməlilərdə testosteron ilkin olaraq, erkəklərdə xayalarda, dişilərdə yumurtalıqlarda, həm kişilərdə, həm də qadınlarda çox az miqdarda böyrəküstü vəzlərindən ifraz olunur. Erkək cinsiyyət hormonudur.[1]

Sağlamlıq, enerji, libido, immun sistemi ilə və osteoparoz ilə yaxından bağlıdır. Yetkin  kişinin qanındakı miqdarı yetkin  qadındakinin 40-60 qatı qədər ola bilər. Ancaq qadınlar davranış baxımından (anatomik və ya bioloji baxımdan deyil) bu hormona qarşı çox daha həssas olurlar.[2]

Kişilərdə saçların tökülməsinə səbəb ola bilər.

Qadınlarda eritrositlərin sayısının kişilərə nisbətən daha aşağı olmasının səbəblərindən biri də testosteronun miqdarıdır.

Xaricdən testosteron hormonunun qəbulu Redaktə

Bəzi idmaçıların, xüsusilə də bodibilderlərin testosteronu xarici dopinq maddəsi kimi istifadə etdikləri məlumdur. Bunun səbəbi testosteronun əzələləri daha tez inkişaf etdirməsi və ya idmançının normal üsullarla əldə edə bilməyəci gücə çatmasına olan inancdır.

Dopinq olaraq testosteron istifadəsinin əks təsirləriRedaktə

  • Qaraciyərböyrəklərdə şişin yaranması;
  • Ürək əzələlərinin zədələnməsi;
  • Ürək ritmlərinin pozulması;
  • Ateroskleroz;
  • Xolesterol sisteminin pozulması;
  • Çizgili əzələ hüceyrələrinin böyüməsinə səbəb ola bilər;
  • Saç tökülməsi;
  • Sonsuzluq;
  • Aqqresiv davranışın ayaranması.

Təbii üsullarla testosteron hormonunun artırılmasıRedaktə

Aşağıdakılar testosteron hormonunun artmasına səbəb olur:

  • İdmanla məşğul olmaq (qaçış, ağırlıq qaldırma və s);
  • Proteinlə zəngin məhsullar ilə qidalanma;
  • Sağlam yuxu rejimi.

Testosteron hormonunun ifrazına mənfi təsir edən amillərRedaktə

  • Siqaret aludəçiliyi;
  • Alkoqol aludəçiliyi;
  • Narkotik aludəçiliyi;
  • Həddindən artıq stress
  • Həddən artıq çəkili olmaq (piylənmə)

MənbəRedaktə

  1. Testosteron haqqında faydalı məlumat
  2. James McBride Dabbs, 2000