Əsas menyunu aç

Topoqrafiya və XəritəRedaktə

Topoqrafiya bir elmdır ki əməli riyaziyyatı ölçüm texniklər və rəssamlıq hünəri ilə birləşdirir və yer sahəsinin bir qismini cizgi şəklində səhifə üzərində çəkir. eləcə demək olar ki xəritə bir səhifənin üzərində yerin bir sahəsinin üfüqi və kiçilmiş şəkilidir.

Geomorofloji terminRedaktə

Topoqrafiya – (rus. топография, ing. topography) /yun.topos-yer, məhəl və grapho- yazıram/- topoqrafik xəritədə mə­həl­li göstərmək üçün onun xəritə­ləşdirmə üsulunu işləyən – hazır­layan, elm. Aerofotoplanalma, elə­cə də kosmik planalma müasir topoqrafiyanın əsas üsullarıdır.[1]

Topoqrafiya iş bölmələriRedaktə

Bir sahənin alçaq-ucasın səhifə üzərində çəkilməsinə gərək bir neçə işlər görülə ki bu işlər üç yerə bölünür:

1- Çöl işləri:

  • Sahəni ayarlamq,dayanacaqların yerin seçmək və ölçüm işlərini görmək.

2- Mühasibat

3- Xəritənləri yaratmaq:

  • İstənilmiş miqyas ilə Çöldə görülmüş işlər dəqiq Mühasibat işlərindən sonra bir səhifə üzərində çəkilir.

Topoqrafiyanın bütün bölmələriRedaktə

Topoqrafiya elmi iki əsas bölməyə bölünür:

1- Topolojiya, ki yerın necə düzəlməsini ayarlayır.

2-Topometriya, ki ölçüm sənəti və yerın zahiri şəklini ayarlayır.

Topoqrafiyanin önəmi və işlənən sahələriRedaktə

Topoqrafiya qədim texniklərindən biridir ki yerlərin bölməsində istifadə edilirdi. İndilikdə Topoqrafiya Mühəndislik sahəsində böyük bir rolu var. O rollardan neçəsin aşağıda ad aparırıq:

  • Tikinti işləri
  • Yol və dəmir yol işləri
  • Körpü işləri
  • Tunellər
  • Sədd işləri
  • Su qaynaqları
  • Gəmiçilik işələri
  • Əkinçilik
  • mədən mühəndislik işləri

və daha ayrıları...

Topoqrafik planalmaRedaktə

Topoqrafik xəritələrin orijinalını yaratmaq üçün aparılan kompleks işlər. Topoqrafik planalma yerüstü və aerofototopoqrafik üsullarla aparılır. Yerüstü Topoqrafik planalma menzula, taxeometrik və fototeodalit planlama üsullarına bölünür. Bu üsullar çox vaxt və xərc tələb etdiyindən, hazırda topoqrafik xəritələr, əsasən aerofototopoqrafik planalma ilə yaradılır.[2]

Xarici keçidlərRedaktə

Həmçinin baxRedaktə

  • Topoqrafiya // Geomorfoloji terminlərin izahlı lüğəti. — Bakı: "Elm", 2012. — Səhifələrin sayı: 326. — Səh.: 177.  — ISBN 978-9952-453-14-0.
  • Məmmədov Q.Ş. Xəlilov M.Y. Ensiklopedik ekoloji lüğət Bakı 2008