Turşəng və ya quzuqulağı (lat. Oxalis)[1]turşəngkimilər fəsiləsinə aid çoxillik bitki cinsi.[2]

?Turşəng
Oxalis
Oxyria digyna.JPG
Oxyria digyna
Elmi təsnifat
Aləmi:Bitkilər
Şöbə:Örtülütoxumlular
Sinif:İkiləpəlilər
Yarımsinif:Rozidlər
Sıra:Ətirşahçiçəklilər
Fəsilə:Turşəngkimilər
Cins: Turşəng
Elmi adı
Oxalis Hill
Sinonimlər
quzuqulağı
Wikispecies-logo.svg
Vikinövlərdə
sistematika
Commons-logo.svg
Şəkil
axtarışı
ITIS  
NCBI  
EOL  
GRIN  
IPNI 

Cinsə daxil olan növlər otlar və ya yarımkollardır. İri, yaxud xırda yarpaqları saplaqlıdır. Meyvəsi yanlardan sıxılmış toxumcadır. Şimal yarımkürəsinin mülayim yerlərində 2—3 növü yayılıb.

Azərbaycanda 1 növü — hündür turşəng (Oxyria elatior) məlumdur. Tərəvəz bitkisi kimi becərilir. Yarpaqlarınla oksalat turşusu, dəmir, tannidlər var.

  • Oxalis deppei – soğanaqlı, hündürlü 20-25 sm. olan çoxillik bitkidir. İncə uzun saplaqda yarpaqları dörd paydan ibarətdir və orta hissəsi qırmızı-qəhvəyi, ucları açıq-yaşıldır. Qırmızı-moruq gülləriylə çiçəklənir. El arasında – "xoşbəxtliyin yoncası" adlandırılır.
  • Oxalis enneaphylla — çoxsaylı yarpaqlardan ibarət olan tipik boz və ağ çala-çula güllər açır.
  • Oxalis triangularis — qısa bitkidir, uzun elastik saplaqlarda üç hissədən ibarət olan temno-purpurnımi yarpaqları var. Yarpaqları kəpənəyin qanadlarına oxşardır və xalq arasında ona "Madam Batterflay" deyilir. Papilionacea növündə yarpaqları tünd yaşıl rəngdədi. Xırda, ağ, çəhrayı və ya bənövşəyi güllər olur.
  • Oxalis acetosella — kökümsov gövdəli bitkidir, hündürlüyü 8-10 sm. Uzun saplaqlardakı yarpaqları yoncanın yarpaqlarını xatırladır. Yarpaqları gecə, tutqun havada və parlaq günəş vaxtı yığılmağa malikdir. Ağ, tək, uzun saplaqda güllər açır. May-iyunda çiçəkləyir.
  • Oxalis succulenta — başqa növlərindən dörd tunc-yaşıl yarpaqlarla və çəhrayı güllərlə fərqlənir. Bitkinin hündürlüyü 30-35 sm. Son payıza qədər çiçəkləyir. Həmçinin ampelnoe bitki kimi otaqlarda bu dovşankələmini becərirlər.

NövləriRedaktə

İstinadlarRedaktə

  1. Nurəddin Əliyev. Azərbaycanın dərman bitkiləri və fitoterapiya. Bakı, Elm, 1998.
  2. Elşad Qurbanov. Ali bitkilərin sistematikası, Bakı, 2009.

Turşəng:The Plant List saytında takson barədə məlumat. (ing.)