Vikipediya:Səhifələrin mühafizəsi qaydası

Bəzi hallarda səhifələr müəyyən qrup istifadəçilərin redaktəsi üçün mühafizə oluna bilər. Blok kimi tədbirlər səhifənin vandalizm hallarından qorunmasına bəs etmədikdə mühafizədən istifadə etmək olar. Digər hallarda isə statusundan asılı olmayaraq istənilən Vikipediya səhifəsi istənilən istifadəçi və ya IP üçün redaktəyə açıq qoyulmalıdır. Bu səhifədə mühafizə növləri, mühafizə etmə və mühafizəni götürmə prosedürləri, hansı növ mühafizənin hansı halda tədbiqi olunması və ya olunmaması barədə məlumatlar verilmişdir.

Mühafizə ancaq idarəçilər tərəfindən həyata keçirilə bilər, lakin istənilən istifadəçi mühafizə üçün müraciət etmək hüququna malikdir. Mühafizə vəziyyətdən asılı olaraq müddətsiz ola bilər və ya müəyyən vaxtdan sonra başa çata bilər. Müxtəlif mühafizə səviyyələri haqqında məlumatlar aşağıda verilib və onlar səhifə redaktəsi, səhifənin yerdəyişməsi, səhifə yaradılması və fayl yüklənməsi kimi hallara tətbiq oluna bilər. Səhifə mühafizə olunsa belə, mənbə kodu (mətni) əlçatandır və istənilən istifadəçi tərəfindən köçürülə bilər.

Mühafizə olunmuş səhifələrin üzərində qıfıl ikonası olur.

Mühafizə növləriRedaktə

İdarəçilər səhifələri aşağıdakı hərəkətlərdən mühafizə etmək üçün texniki imkana malikdirlər:

  • Redaktə mühafizəsi səhifəni redaktə olunmaqdan mühafizə edir.
  • Yerdəyişmə mühafizəsi səhifənin yerdəyişməsindən və ya yenidən adlandırılmasından mühafizə edir.
  • Yaratma mühafizəsi səhifənin yaradılmasının qarşısını alır.
  • Yükləmə mühafizəsi faylın yeni versiyasının yüklənməsinin qarşısını alır.

İdarəçilər səhifələri aşağıdakı səviyyələr üzrə mühafizə etmək üçün texniki imkana malikdirlər:

  • Qismən mühafizə zamanı ancaq avtotəsdiqlənmiş və təsdiqlənmiş istifadəçilər səhifə üzərində iş görə bilərlər.
  • Genişləndirilmiş mühafizə zamanı qeydiyyatdan keçərək 30 gün ərzində 500 redaktə edən təcrübəli istifadəçilər səhifə üzərində iş görə bilərlər.
  • Tam mühafizə zamanı ancaq idarəçilər səhifə üzərində iş görə bilərlər.

İstənilən cür mühafizə (kaskad mühafizə istisna olmaqla) Vikipediya:Mühafizə tələbləri səhifəsində müraciət yaratmaq olar. Tam mühafizə olunan səhifələr üçün redaktələr həmin səhifənin müzakirə səhifəsində təklif olunmalı, konsensus əldə olunduqdan sonra idarəçilər təklif olunan redaktələrin icrasını aparmalıdırlar.

Vikimediya Fondu tərəfindən tərəfindən aparılan dəyişikliklər və MediaViki ad fazasında olan səhifələr istisna olmaqla, mühafizə səbəbi ortadan qalxdıqdan, kifayət qədər vaxt keçdikdən və ya mühafizənin davam etməsi üçün konsensus əldə olunmadıqdan sonra idarəçilər səhifəni mühafizədən azad edə bilərlər. Mühafizənin götürülməsini istəyən istifadəçi səbəb göstərməklə mühafizəni tətbiq etmək idarəçiyə yaza bilərlər. Əgər idarəçi aktiv deyilsə, Vikipediya:Mühafizə tələbləri səhifəsinə müraciət edə bilər. Mühafizəni tətbiq etmiş idarəçi aktivdirsə, birinci onunla məsləhətləşmək lazımdır, əks Vikipediya:Mühafizə tələbləri səhifəsinə edilən müraciət geri çevrilir.

İstifadəçi qrupları və mühafizə səviyyələri arasında əlaqə
  IP ünvan və ya yeni istifadəçi Avtotəsdiqlənmiş, təsdiqlənmiş istifadəçi Təcrübəli istifadəçi İdarəçi Münasibət
Mühafizəsiz normal redaktə Avtomatik mövcud olan, ən aşağı mühafizə səviyyəsi.
 Qismən mühafizə redaktə edə bilməz normal redaktə Anonim və qeydiyyatdan keçmiş istifadəçilərin vandalizminə məruz qalan səhifələr; çox istifadə olunan şablon və modullar.
 Genişləndirilmiş mühafizə redaktə edə bilməz normal redaktə Qismən mühafizəsinin vandalizmin qarşısını ala bilmədiyi səhifələr.
 Tam mühafizə redaktə edə bilməz normal redaktə Təcrübəli istifadəçilərin vandalizminə məruz qalan səhifələr; çox vacib şablon və modullar.

Digər mühafizə növləri:

  •  Yaratma mühafizəsi
  •  Yerdəyişmə mühafizəsi
  •  Yükləmə mühafizəsi
  •  Ofis mühafizəsi
  •  Kaskad mühafizə


Tam mühafizəRedaktə

Tam mühafizə zamanı idarəçilərdən başqa heç kim səhifə üzərində iş görə bilmir. Vəziyyətdən asılı olaraq tam mühafizə müddətsiz və müddətli ola bilər.

Tam mühafizə olunan səhifələr üçün redaktə təklifləri səhifənin müzakirə səhifəsində verilə bilər. Konsensus əldə edildikdən sonra idarəçilər təklif olunan redaktə və ya redaktələri səhifəyə tətbiq etməlidirlər. Müzakirə səhifəsinə {{Tam mühafizə redaktəsi}} şablonunu yerləşdirməklə bu barədə idarəçilərin diqqətini cəlb etmək mümkündür.

Məzmun mübahisələriRedaktə

Məzmun mübahisələri və redaktə müharibələri zamanı idarəçilərin xəbərdarlığı bəs etmirsə, səhifəni müvəqqəti olaraq tam mühafizə edərək redaktə müharibəsinin qarşısını almalıdırlar.

İdarəçilər səhifəni mühafizə edərkən vandalizm, müəlliflik hüququ pozuntusu, neytrallığın pozulması kimi Vikipediya prinsiplərinə zidd olan versiyasını mühafizə etmədiklərinə əmin olmalı, redaktə müharibəsinin başlanğıcından əvvəlki bir keçmiş versiyanı bərpa edərək səhifəni mühafizə etməlidirlər.

Mübahisə yaratmayan dəyişikliklər və redatə üçün konsensus istisna olmaqla, mühafizə olunmuş səhifə başqaları tərəfindən dəyişdirilə bilməz. Əgər istifadəçi mühafizə olunan versiyanın Vikipediya prinsiplərinə zidd olan məzmuna malik olduğunu düşünürsə, düzgün olan keçmiş versiyanı göstərə və həmin versiyanın mühafizə olunmasını tələb edə bilər.

Redaktə müharibəsində iştirak etmiş, səhifəyə ciddi töhfələr verərək mübahisəyə qarışan və öz versiyasını müdafiə edən idarəçilər öz statuslarından sui-istifadə edərək səhifənin müdafiə etdikləri versiyasını mühafizə edə bilməzlər və ya mühafizə olunmuş səhifəyə konsensus əldə olunmadan məlumat əlavə edə bilməzlər (mübahisə yaratmayan redaktələr istisna olmaqla). Bu halda mübahisəyə qarışmayan, tərəfsiz idarəçi səhifəni mühafizə etməli və müzakirə səhifəsində konsensusla qərar verilmiş redaktəni səhifəyə tətbiq etməlidirlər.

VandalizmRedaktə

Vikipediya hər kəs tərəfindən redaktə oluna bilən azad ensiklopediya olduğu üçün heç bir səhifə səbəb olmadan mühafizə oluna bilməz. Lakin əgər səhifə mütəmadi olaraq bir çox təcrübəli istifadəçilər tərəfindən vandalizmə uğrayırsa, bloklama və genişləndirilmiş mühafizə kömək etmirsə, səhifəni müvəqqəti olaraq tam mühafizəyə almaq olar. Tam mühafizənin səviyyəsini vandalizmin qarşısını ala biləcək minimum səviyyə ilə uyğunlaşdırmaq lazımdır və müddətini mümkün qədər az etmək məqsədəuyğundur. Yəni əgər səhifə sadəcə olaraq yerdəyişmə vandalizminə məruz qalırsa, ona sadəcə yerdəyişmə mühafizəsi vermək lazımdır, redaktə mühafizəsinə ehtiyac yoxdur. Bu yolla digər istifadəçilərin səhifəyə töhfələr verməsinin qarşısı alınmır.

Daimi mühafizəRedaktə

İdarəçilər MediaViki təminatı tərəfindən qorunan səhifələrin mühafizəsini dəyişmək üçün texniki imkana malik deyillər və bu səhifələr daimi mühafizə olunur:

  • MediaViki ad fazasında olan səhifələri ancaq idarəçilər redaktə edə bilirlər.
    • MediaWiki:common.js kimi CSS və JavaScript səhifələrini ancaq interfeys idarəçiləri redaktə edə bilirlər.
  • İstifadəçi:Misal/monobook.css və İstifadəçi:Misal/cologneblue.js kimi istifadəçilərin öz şəxsi CSS və JS səhifələrini ancaq istifadəçinin özü və interfeys idarəçiləri redaktə edə bilir. Bu cür səhifələrdəki skript qaydalara uyğun deyilsə, interfeys idarəçiləri tərəfindən redaktə edilə bilər. İdarəçilər bu cür səhifələri redaktə edə və dəyişə bilməsələr də, silmə funksiyasına malikdirlər.
  • İstifadəçi:Misal/data.json kimi şəxsi JSON səhifələrini ancaq istifadəçinin özü və idarəçilər redaktə edə bilirlər.

Sərt kodlanmış mühafizələrdən Ana səhifə daimi olaraq idarəçilər tərəfindən mühafizə edilib.

Qismən mühafizəRedaktə

Qismən mühafizə zamanı səhifəni qeydiyyatdan keçməyən istifadəçilər (IP ünvanlar), eləcə də, avtotəsdiqlənməmiş istifadəçilər (4 günlük və 10-dan az redaktəsi olan hesablar) və ya təsdiqlənməmiş istifadəçilər dəyişə bilmirlər. Əgər səhifə əsasən IP ünvanlar, yeni və qeydiyyatdan keçməmiş istifadəçilər tərəfindən vandalizmə uğrayırsa, onda qismən mühafizə tətbiq olunmalıdır.

Qismən mühafizə olunmuş səhifələri redaktə edə bilməyən istifadəçilər redaktə təkliflərini səhifənin müzakirə səhifəsinə yaza bilərlər. {{Qismən mühafizə redaktəsi}} şablonu ilə redaktə hüququ olan istifadəçilərin (idarəçi, avtotəsdiqlənmiş və ya təsdiqlənmiş, təcrübəli) diqqətini cəlb edə bilərlər. Redaktə təklifi mübahisə yaratmırsa, konsensus varsa, redaktə hüququna malik istifadəçilərdən biri redaktəni səhifəyə tətbiq edə bilər. İstifadəçi təsdiqlənmiş istifadəçi statusu almaq istəyirsə, idarəçilərə müraciət edə bilər.