Zülfüqar Əli Bhutto

Zülfüqar Əli Bhutto (urdu ذوالفقار علی بھٹو; 5 yanvar 1928(1928-01-05)[1][2][3], Larkan, سیند4 aprel 1979(1979-04-04)[1][2][3], Ravalpindi, Pəncab) — Pakistanının siyasətçi və dövlət xadimi. Pakistanın 9-cu baş naziri (1973-1977) və 4-cü prezidenti (1971-1973). Hərbi çevriliş nəticəsində hakimiyyətdən salınmış və edam olunmuşdur.

Zülfüqar Əli Bhutto
sindhi ذوالفقار علي ڀٽو
urdu ذوالفقار علی بھٹو
Zulfiqar ali bhutto.jpg
Zülfüqar Əli Bhutto
Pakistan İslam Respublikasının 9-cu baş naziri
14 avqust,1973 — 5 iyul,1977
Prezident Fəzəl İlahi Çaudhri
Sələfi Nurul Amin
Xələfi Məhəmməd Xan Cunedco
Pakistan İslam Respublikasının 4-cü prezidenti
20 dekabr,1971 — 13 avqust,1973
Sələfi Yəhya xan
Xələfi Fəzəl İlahi Çaudhri
Şəxsi məlumatlar
Partiya Pakistan Xalq Partiyası
Təhsili Berkli Kaliforniya Universiteti
Oksford Universiteti
İxtisası vəkil
Fəaliyyəti siyasətçi
Doğum tarixi 5 yanvar,1928
Doğum yeri
Vəfat tarixi 4 aprel,1979
Vəfat yeri Ravalpindi,Pakistan Pakistan
Vəfat səbəbi Edam
Dəfn yeri
  • Mausoleum of Zulfikar Ali Bhutto[d]
Vətəndaşlığı Pakistan Pakistan
Atası Şezidah Nəvaz Bhutto
Həyat yoldaşı Siren Amir
Uşağı 4
Commons-logo.svg Vikianbarda əlaqəli mediafayllar

Uşaqlığı və gəncliyiRedaktə

Zülfüqar Əli Bhutto 1928-ci il yanvar ayının 5-də Britaniya Hindistanının Larkana şəhərində varlı müsəlman ailəsində anadan olmuşdur. Pakistan siyasətçisi Şah Navaz Bhuttonun oğludur. Hindistanda, ABŞ-da və Böyük Britaniyada təhsil almışdır. O, 1947-ci ildə ABŞ-ın Cənubi Kaliforniya ştatında universitetə daxil olmuşdur. Zülfüqar Əli Bhutto 1949-cu ildə Kaliforniyada yerləşən Berkli universitetinə köçürülmış və 1950-ci ildə siyasi elmlər sahəsində dərəcə almaqla həmin universiteti fərlənmə diplomu ilə bitirmişdir. Elə həmin il o, Oksford universitetinin Krayst-Çerç kolleçinə daxil olmuş və həmin təhsil müəssisəsini fərqlənmə diplomu ilə bitirərək hüquq magistri ixtisasına yiyələnmişdir. 1953-1955-ci illərdə müəllimvəkil işləmişdir.

Siyasi fəaliyyətiRedaktə

Zülfüqar Əli Bhutto 1957-ci ildə BMT yanında Pakistan nümayəndəliyində işləmiş, 1958-ci ildə general M Əyyub xanın hökumətinə daxil olmuş, ticarət, informasiya, yanacaq və energetika, Kəşmir məsələləri üzrə, həmçinin sənaye və təbii ehtiyatlar naziri vəzifələrini tutmuşdur. 1963-cü ildə Pakistanın xarici işlər naziri olmuşdur. Həmin vəzifədə çalışarkən o, Kəşmirə dair Pakistan-Hindistan konfliktinin həllinə nail olmağa cəhd göstərsə də, səyləri uğursuzluqla nəticələnmişdir. 1966-cı ildə Zülfüqar Əli Bhutto ölkə prezidenti Əyyub xan tərəfindən Daşkənd bəyannaməsini kəskin tənqid etdiyinə görə xarici işlər naziri vəzifəsində istefa verməyə məcbur olmuşdur. O, 1967-ci ildə müxalifət mövqeyini tutan "Pakistan Xalq Partiyası"nın əsasını qoymuş və onun rəhbəri olmuşdu. Pakistanda demokratiyanın bərpası uğrunda, həmçinin "İslam sosializmi" şüarı altında iqtisadi islahatlar proqramı ilə çıxış etmişdir. 1968-1969-cu illərdə həbsdə olmuşdur. Şərqi Pakistan əyalətinin ayrılmasından və müstəqil Banqladeş dövlətinin yaranmasından sonra, Pakistanın prezidenti (1971, dekabr - 1973, avqust) vəzifəsini tutmuşdur. Aqrar islahat aparmış, sənayenin milliləşdirilməsi proqramını həyata keçirmişdir. Hindistanla münasibətlərin nizamlanması və Pakistanın hərbi bloklardan çıxması üçün tədbirlər görmüşdür. Parlament idarəetmə formasını nəzərdə tutan yeni konstitusiyanın qəbulundan (1973) sonra baş nazir olmuşdur. 1977-ci ilin iyulunda general M.Ziya ül-Həqqin təşkil etdiyi hərbi çevriliş nəticəsində devrilmişdir. Siyasi qətldə əli olmasında təqsirli bilinərək Zülfüqar Əli Bhutto 1979-cu ilin aprelində edam edilmişdir.

Pakistanın keçmiş baş naziri Bənazir Bhuttonun atasıdır.

Həmçinin baxRedaktə

İstinadlarRedaktə

MənbəRedaktə

  • Kulmar, Satish, Yeni Pakistan, 1979
  • Burki, S.J., Bhutto-nun Altındaki Pakistan, 1980

Xarici keçidlərRedaktə